Cuba en haar clichés

Iedereen, ook stijve harken (inclusief mezelf), wordt in Cuba gedwongen om hun heupen los te gooien en te dansen op de deuntjes van Compay Segundo (Chan Chan, Guajira Guantanamera) Daddy Yankee (Despacito), Enrique Iglesias (Bailando) en… wel hier stop het. Dagelijks tien keer Chan Chan horen is zeker geen uitzondering, maar eerder de regel. Ook al blijft het aantal nummertjes beperkt, het aantal plaatsen waar je kunt dansen is dat zeker niet. Elk restaurant is voorzien van een salsaband en ook op straat hoor je non-stop muziek. Zet je schaamte snel opzij, hoe sneller je meedanst, hoe sneller je er van geniet.

Dan verder naar cliché numero dos. In de twintigste eeuw was Cuba de grootste suikerrietproducent ter wereld. Wat kun je maken met de bijproducten van suikerriet? Juist ja, rum. Dorst na het salsa dansen? Trakteer jezelf dan op een mojito, cuba libre of piña colada, allen wereldberoemde cocktails op basis van rum. We mogen de Cubanen dankbaar zijn! Tijdens je restaurantbezoek dien je wel enig geduld te hebben, want alles gaat er despacito, langzaam. Dé cocktail die je in Trinidad moet drinken? Canchánchara! Bij ons minder bekend, maar slaven dronken het in de achttiende eeuw op de rietsuikervelden.

Fidel Castro en Che Guevara... in iedere Cubaanse stad, tijdens elke transfer, in ieder museum; aan deze twee revolutionairen valt in Cuba niet te ontsnappen. Hou je van historische figuren? Dan kom je in Cuba zeker aan je trekken. Havana’s Ambos Mundos kreeg wereldwijde faam sinds de Amerikaanse schrijver Ernest Hemingway hier een tijdje verbleef. In Santa Clara vind je het immense Che Guevara mausoleum of je kunt een enorme afbeelding van hem vinden op het Plaza de la Revolución in Havana. Op bovenstaande foto herken je het graf van Fidel Castro in het Cementerio de Santa Ifigenia in Santiago de Cuba.

Je reis door Cuba begint in Havana, een diverse en indrukwekkende stad. Een rit in een oldtimer klinkt misschien toeristisch, maar ik vond dit een superleuke manier om de stad én reisgenoten te leren kennen. Je rijdt langs het Capitool, het Plaza de la Revolucion en de luxueuze buurt Miramar. Tijdens deze oldtimertocht zie je hoe groot en divers Havana eigenlijk is.

Vanuit Havana reis je door naar Viñales. Helaas konden wij Viñales tijdens onze reis niet bezoeken, omdat de regio vlak voor onze komst zwaar werd getroffen door orkaan Ian. Gelukkig heeft de regio zich inmiddels grotendeels hersteld en zijn de tabaksvallei, casas particulares en restaurants weer open voor toeristen. Voor mij is dit zeker een reden om nog eens naar Cuba terug te keren!

Trinidad kun je niet beschrijven, dat moet je echt beleven. Maar als je niet kunt wachten tot je er bent, zal ik toch een poging doen ;-) Trinidad voelt als een openluchtmuseum, maar dan een waar mensen echt wonen. Kleurrijke huizen, geplaveide straten en 's avonds muziek op de pleinen. Dit is by far mijn favoriete plek op Cuba.

In Santa Clara draait alles om geschiedenis. Je vindt er niet alleen het reusachtige monument voor Che Guevara, maar ook zijn stoffelijke resten. Het monument van Che Guevara, 'Hasta la victoria siempre' (wat 'Altijd op weg naar de overwinning' betekent), vind je op het Plaza de la Revolucion. Het Che Guevara‑mausoleum maakt indruk, maar ook hier gaat het leven gewoon door. Het contrast tussen herdenken en alledaagsheid is typisch Cubaans.

Na alle steden en indrukken is het fijn om je reis ontspannen af te sluiten, en wat is hiervoor een betere plek dan aan het strand?! Tijdens je verblijf in Varadero kun je even helemaal tot rust komen op je ligbedje aan het zwembad of aan het strand. Maar de mensen die mij kennen, weten dat de oceaan voor mij betekent: de onderwaterwereld verkennen! Ik was in mijn duikuitrusting dan ook weer helemaal in mijn element. Ook voor beginners is Varadero een uitstekende locatie om te leren duiken.

Cuba is meer dan de clichés die we kennen. Ja, er is muziek, rum en revolutie. Maar er is ook geduld, dagelijks leven en een geschiedenis die overal voelbaar is zonder opgedrongen te worden. Voor mij was het een reis die vooral liet zien hoe complex en menselijk dit eiland is.