Elk jaar sturen we onze collega's mee op groepsreis om zelf te ervaren hoe het is om in de huid van een reiziger te kruipen. Laura haar bestemming was niet zomaar een plek: Bhutan, het mysterieuze koninkrijk in de Himalaya. Dit kleine land staat bekend om zijn adembenemende kloosters, ongerepte natuur én een bijzondere filosofie - het was namelijk het eerste land ter wereld dat 'Bruto Nationaal Geluk' introduceerde als maatstaf voor vooruitgang. Hier draait het niet om economische groei, maar om het welzijn van mens en natuur.
Van het unieke “geld per dag”-principe (heet dit zo?) tot spirituele rituelen en indrukwekkende landschappen, Laura heeft het allemaal meegemaakt. Hoe heeft ze deze bijzondere reis ervaren? Wat viel haar op? En wat kunnen we hieruit meenemen voor onze reizigers? Tijd om haar alles te vragen over haar avonturen in Bhutan!
Ter voorbereiding heb ik mij heel erg veel ingelezen over het land. Zo ben ik begonnen met de aanschaf van de lonely planet en heb ik veel blogs gelezen. Het is een unieke bestemming die maar weinig mensen bezoeken. Daarnaast is het nog super on ontdekt dus naar mijn mening belangrijk om je goed in te lezen.
Voor de tweeweekse reis heb je twee documenten nodig, allereerst een visum voor India gezien je de reis begint in Delhi. Voor de tweeweekse reis heb je genoeg aan een e-visum en voor de drieweekse reis heb je een regulier visum nodig. Goed om dit voorafgaand aan de reis dus goed te checken.
Daarnaast heb je voor Bhutan ook een visum nodig. Wij als reisorganisatie vragen voorafgaand aan de reis een uitnodigingsbrief aan. Op basis hiervan ontvangen onze reizigers hun visum bij aankomst in Bhutan. De kosten hiervan zijn al in de reissom inbegrepen. Uiterlijk 4 weken voor vertrek hebben we een kleurenkopie van je paspoort nodig. De paspoortkopie is nodig om het visum voor Bhutan aan te vragen. Het uiteindelijke visum ontvang je aan de grens wanneer je Bhutan binnen gaat.
Alle toeristen die naar Bhutan reizen moeten een Sustainable Development Fee (SDF) betalen. Dit is een verplicht bedrag van $100,- per persoon per overnachting. Deze SDF draagt bij aan het duurzame toerisme en behoudt Bhutans unique cultuur en natuur. Hierdoor is een reis naar Bhutan best prijzig.
Ter plaatse heb je weinig uitgaven gezien er heel veel inbegrepen is in de reis.
Het zakgeld voor de tweeweekse reis zou naar mijn mening ongeveer 200,- per persoon zijn. Maar dat hangt er natuurlijk ook vanaf hoeveel souvenirtjes je koopt 😉
Of Bhutan het geld waar is? Naar mijn mening is Bhutan iedere euro meer dan waard! Wat een bijzondere en unieke bestemming is dat! Ik zou zeker aanraden om een reis naar Bhutan op je bucketlist te zetten.
Tijdens mijn tweeweekse reis heb ik de volgende plaatsen bezocht:
Je bezoekt tijdens deze reis veel tempels en andere heilige plaatsen, pas je kleding hier dan ook op aan. Dat wil zeggen eigenlijk altijd je schouders en je knieën bedekt. In Bhutan wordt er nog veel traditionele kleding gedragen, mannen dragen een Gho en vrouwen een Kira, PRACHTIG! Ondanks dat de mensen er prachtig uitzien moet je niet zomaar van iedereen foto’s maken, wil je toch een foto maken vraag het dan netjes.
Op religieuze plaatsen is het ook belangrijk om altijd je schoenen uit te doen en eventuele pet af te zetten. Hou er ook rekening mee dat je in bijvoorbeeld tempels altijd stil moet zijn. Ook loop je rondom religieuze monumenten altijd met de klok mee.
Mijn tip! Vraag aan het begin van de reis aan de reisbeleider wat de gebruiken zijn. Zij weten dit het beste en kunnen je daar over adviseren.
Bhutan kent eigenlijk twee goede reisperiodes. Allereerst het voorjaar van Maart – Mei. Tijdens deze periode zijn de tempraturen aangenaam en heb je goede kans op uitzichten op de Himalaya. In maart en april wordt het landschap nog mooier want dan boelen de rododendrons. De kleurrijke bloemen steken prachtig af bij de uitzichten en tempels.
Ook het najaar, september tot november is een goede periode. Dit is een droge periode met meestal helder weer. Grote kans op de toppen van de Himalaya te spotten!
Bhutan kan eigenlijk het hele jaar goed bezocht worden, hou er alleen rekening mee dat je buiten de lente en de herfst meer kans hebt op regen en kou.
Zelf was ik begin April in Bhutan. Het weer was enorm wisselend. De ene dag liepen we in een t-shirtje en de andere dag in een dikke trui. Mijn tip zou dan ook zijn, laagjes! Zorg dat je voor alle weertype kleding meeneemt. Daarnaast zou ik een goede regenjas ook zeker niet thuislaten. En als laatste neem goede wandelschoenen en sokken mee. Tijdens een reis naar Bhutan ga je verschillende wandelingen maken, dus dan zijn een paar goede wandelschoenen onmisbaar.
Tijdens de reis maakte wij gebruik van een eigen mini-van met chauffeur. Hierdoor heb je de vrijheid om af en toe te stoppen voor een prachtige foto. De wegen zijn redelijk goed onderhouden maar hou er rekening mee dat je veel in de bergen rijdt. Daardoor zijn de reisdagen soms lang maar word je wel getrakteerd op mooie uitzichten. De uitzichten wisselen ook ieder uur. Het ene moment rijd je hoog in de bergen en het andere moment weer door een vallei. Daarnaast veranderd de vegetatie ook per regio, je kijkt echt je ogen uit!
Word je snel wagenziek? Dan zou ik zeker aanraden om wat reistabletjes of iets dergelijks mee te nemen.
Tijdens mijn reis verbleven we in middenklasse hotels. De sfeer is altijd goed en het personeel ontzettend vriendelijk. De hotels zijn van prima kwaliteit! Hou er wel rekening mee dat het soms kan zijn dat je maar tussen bepaalde periodes warm water hebt. De hotels zijn in Bhutan iets simpeler dan wat wij hier gewend zijn maar zeker van goede kwaliteit.
Als ik heel eerlijk ben, de Bhutanese keuken is niet mijn favoriet. Bhutanees eten is voornamelijk gebaseerd op rijst, groeten en chilipepers. Het lokale gerecht bestaat uit chilipepers met kaas. Hierbij wordt dan vaak rijst en vlees gegeten.
Wat heel lekker is dat je tijdens het eten eigenlijk altijd een kopje thee krijgt. Thee is een belangrijk onderdeel van de maaltijd en van de gastvrijheid.
Een van de gerechten die ik heel lekker vond zijn de Tibetaanse momo’s, een soort dumpling gevuld met groente en vlees.
De Bhutanese bevolking is enorm vriendelijk en toegankelijk. Je wordt overal enorm warm ontvangen. Daarnaast spreekt over het algemeen iedereen heel erg goed Engels, dus communiceren is geen probleem. In de dorpjes kwamen kinderen ook vaak naar ons toe om hun Engels te oefenen.
De lokale bevolking heeft voor mij de reis naar Bhutan nog specialer gemaakt dan het al was. De warmte van de bevolking valt als een warme deken om je heen!
De rust! Ik kwam over land Bhutan binnen vanuit India, en dat is een wereld van verschil. Waar je in India overal op straat hectiek hebt met getoeter en geuren en kleuren die je tegemoet komen is het in Bhutan juist super rustig en kalm.
Bhutan heeft ongeveer 700.000 inwoners daar waar er in India 1,4 miljard wonen, dat kan je je gewoon haast niet voorstellen! Daarnaast is het landschap direct adembenemend. De natuur is echt overweldigend met de bergen en de valleien. In Bhutan worden alle gebouwen die nieuw gebouwd worden nog volgens de traditionele stijl gebouwd. Dat maakt het zo uniek en voelt het soms alsof je in een tijdmachine bent gestapt.
Voor mij was de reis een groot hoogte punt! Maar als ik dan toch moet kiezen, dan is dat toch Tiger’s nest in Paro.
Als je Bhutan googled dan is het altijd de eerste foto die je ziet, tiger’s nest! Maar dit is echt letterlijk en figuurlijk het hoogtepunt van de reis. Voor wie het niet kent, volgens een legende is het klooster in de achtste eeuw gebouwd rond de grot waar Guru Rinpoche drie maanden gemediteerd zou hebben. Hij vloog hierheen op de rug van een tijger, verjoeg de tegen het boeddhisme vechtende demonen en verspreidde de leer over heel Bhutan.
Je maakt een spectaculaire, maar best zware, wandeling naar het klooster. De wandeling opzich is al een hoogtepunt. De uitzichten onderweg zijn adembenemend en af en toe vang je al een glimps op van het klooster. Je wordt tijdens de wandeling omringt door naaldbomen en gebedsvlaggen, dit maakt het bijna magisch.
Dit is echt een ervaring die eigenlijk niet te omschrijven is en die je gewoon zelf moet meemaken!
Ik wist vooraf niet zo goed wat ik moest verwachten maar Bhutan heeft al mijn verwachtingen overtroffen! Iedere dag was weer zo bijzonder en uniek. Ik heb zoveel mooie uitzichten, tempels en dorpjes gezien, dat is gewoon niet te beschrijven. En dat in combinatie met de super vriendelijke bevolking met al hun traditionele normen en waarde, dat is gewoon uniek!
Ik wil dan eigenlijk ook even onze reisbegeleider Chencho bedanken want hij heeft de reis nog specialer gemaakt! De verhalen die hij vertelt bij iedere tempel maakt dat die plekken tot leven komen.
Wij hadden een klein groepje van 7 reizigers en de sfeer was altijd goed! We waren allemaal zo nieuwsgierig en enthousiast, super leuk om dat met elkaar te delen!
Bhutan is denk ik geschikt voor de ervaren reiziger die het niet erg vindt dat dingen soms anders lopen dan gepland. Een flexibele houding is denk ik wel belangrijk.
Naja volgens mij heb ik het al een aantal keer genoemd maar ik denk dat uniek toch wel het woord is dat ik zou gebruiken. Of eigenlijk is Authentiek nog wel een beter woord. Het land is zo bezig met duurzaamheid en behoudt van cultuur maar staat wel open voor innovatie en verandering, dat is echt een hele bijzondere combinatie.
Tijdens de reis leerde wij al snel een aantal feitjes:
Maar waar wat mij het meeste is bijgebleven is dat je regelmatig mensen aan de kant van de weg of langs de rivieren afval ziet opruimen. Het is dus zo dat er landelijk 1 keer per maand een opruim moment is, waarbij minimaal 1 persoon uit ieder gezin moet komen helpen. Maar dit is een succesvol initiatief, hierdoor zie je regelmatig vrijwilligers op andere momenten ook afval opruimen. Resultaat is dat het super schoon is overal. Iedereen ruimt zijn afval netjes op, waardoor je nergens afval ziet slingeren.
Lees je goed in van tevoren en leer een paar woordjes Bhutanees. En verder wil ik alleen maar zeggen laat het over je heen komen en GENIET!