COSTA RICA, NICARAGUA EN PANAMA - Groepsreis - 21 dagen

Nicaragua heeft een oppervlakte van ruim 122.000 km² (3 maal Nederland en 4 maal België) en is het grootste land van Midden-Amerika. Het land telt bijna na 6 miljoen inwoners waarvan het merendeel in en rond Managua woont. Naar schatting een miljoen mensen heeft zijn toevlucht gezocht in Costa Rica, de Verenigde Staten of zelfs Europa. Er wordt gezegd dat de geldterugzendingen van deze migranten de grootste bron van inkomsten zijn voor Nicaragua. In 1996 was Nicaragua de sterkst groeiende economie van Midden-Amerika, met een netto economische groei van 5,5 procent. De Orkaan Mitch maakte in 1998 een abrupt einde aan de voortgang die in de jaren daarvoor was geboekt. Het verwoestte niet alleen de hele infrastructuur maar ook de hoop die mensen hadden opgebouwd. De laatste jaren wordt Nicaragua regelmatig geteisterd door natuurrampen zoals droogte of overmatige regenval. Dat alles heeft grote invloed op de economie van het land. Er bestaan grote inkomensverschillen en stabiliteit is ver te zoeken waardoor de economie en daarmee de bevolking zeer kwetsbaar is voor veranderingen. Echter, de overheidsinvesteringen in sectoren als onderwijs en gezondheidszorg stijgen gestaag en het lijkt langzaam maar zeker weer beter te gaan met Nicaragua. De economie wordt bijna geheel gedragen door de export van landbouwproducten. Daarbij gaat het vooral om koffie, fruit en suikerrietproducten en vlees. Ook tabak, meloenen en uien worden tegenwoordig geëxporteerd.
Van de bevolking is 77 procent mestiezen, 10 procent blank en 9 procent is zwart (negros). De indianen zoals de Miskito’s, de Sumu’s en Rama’s wonen aan de oostkust.
 

Het postkantoor (Correos de Nicaragua) is doorgaans geopend tijdens kantoortijden en op zaterdag tot het middaguur. Over het algemeen is de post betrouwbaar en effectief in Nicaragua. Alleen het versturen of ontvangen van internationale postpakketten (groot of klein) gaat langzaam omdat de inhoud altijd door de douane wordt gecontroleerd. Je kan daarom beter meerdere platte (dikke) enveloppen gebruiken voor grotere zendingen in plaats van een pakket. E-mailen, internetten, faxen en printen kan in de internetcafés die je op bijna iedere straathoek tegenkomt. Vraag naar el cyber als je het niet kan vinden. In het internetcafé zijn vaak koptelefoons aanwezig waardoor je goedkoop of zelfs gratis naar buitenlandse nummers kan bellen via programma’s als Skype (www.skype.com) en Voipbuster (www.voipbuster.com). In de meeste internetcafés kan je ook goedkoop telefoneren naar Europa via de vaste lijn. Deze telefoonverbindingen lopen via de Verenigde Staten waardoor bellen naar Nederland/België zelfs goedkoper is dan bellen naar landen binnen de Centraal-Amerikaanse regio. Voor bellen binnen Nicaragua kun je een Centro de llamadas binnenlopen van bijvoorbeeld ENITEL (zonder telefoonkaart) óf je kunt de vele openbare Publitel telefoons op straat gebruiken (mét telefoonkaart).
Nicaragua gebruikt een 800MHz frequentie voor mobiele telefonie. Je moet daarom minimaal een triband toestel hebben als je van het Nicaraguaanse netwerk gebruik wilt maken. Bellen met een Nederlands/Belgisch abonnement in Nicaragua is echter niet aan te raden omdat dit zeer duur is. Mocht je het toestel toch willen gebruiken, zorg dan dat deze simlock-vrij is zodat je er een Nicaraguaanse simkaart in kan doen (kijk verder op www.bellen.com)
Het landennummer van Nicaragua is 505. Voor Nederland/Belgie draai je eerst 0031/0032, gevolgd door het netnummer zonder nul en het abonneenummer.

De Nicaraguaanse keuken is simpel en ongecompliceerd. Het heeft vergelijkbare ingrediënten als de Mexicaanse keuken zoals bonen, rijst, maïs, kaas, (bak)banaan en tortillas, maar dan zonder de kruiden en diversiteit. Vegetariërs hoeven geen problemen te ondervinden, vooral niet op het platteland, waar vlees sowieso een luxeproduct is. Je kunt het beste niet zeggen dat je vegetarisch bent omdat het woord nogal voor verwarring zorgt en vragen oproept. Geef gewoon aan dat je niet graag vlees eet en ze de moeite (en het geld) kunnen besparen.
De goedkoopste manier om uit eten te gaan in Nicaragua is de comedor of cafetín die je meestal in elke markt en stadspark kan vinden. Ze serveren een vast menu (comida corriente) van bijvoorbeeld gallo pinto, witte koolsalade, witte kaas en een keus uit gebakken ei, vlees en soms vis. Een andere, goedkope manier om aan eten te komen is de fritanga die tegen de avond op een straathoek uit de grond komt schieten en de geur van gefrituurd vlees over de straten verspreidt. Meer elegante Nicaraguaanse restaurants bieden allemaal eenzelfde soort keus aan gerechten zoals verschillende soorten vlees, vis, salades en groenten. Pollo (kip) is heel populair onder de Nicaraguanen en dat kan je dan ook in allerlei vormen eten (gefrituurd, in de soep, gepaneerd, gegrild). Beroemde Nicaraguaanse gerechten zijn de overheerlijke nacatamales (maïsmeel balletjes gevuld met vlees, groente en rijst gekookt in bananenblad), gallo pinto, Indio Viejo (moes van rundvlees, maïsmeel en groente), cuajada (witte boerenkaas), vigorón (varkensvlees met yucca, koolsla geserveerd op bananenblad). Kleine hapjes zoals tostones (dikke, gefrituurde groene bakbananen), tajadas (knapperige dunne chips van groene banaan), maduro (rijpe, zoete bakbanaan) en tortilla con queso (tortilla met kaas) zijn ook zeer aan te raden. Aan de kust eet men vooral vis. In dit gebied wordt het voedsel anders bereid dan in de rest van het land. Gerechten zijn pittiger en rijst wordt vaak gekookt in kokosmelk in plaats van water.
Nicaragua’s nationale drank en trots is hun Flor de Caña, ofwel rum. De zeven jaar oude Gran Reserva is het beste van het beste en andere varianten zoals Ron extra lite zijn goedkoper maar smaken ook zeer goed. Nica’s drinken de rum veelal met cola, ijs en limoensap. Naast rum wordt er ook veel bier gedronken, de bekendste merken zijn Toña, Victoria, Brava en de duurdere Premium. Wijnliefhebbers moeten hun toevlucht zoeken in de supermarkt waar een kleine selectie wijn te koop is (relatief duur). Naast de gebruikelijke gaseosas (priklimonade zoals Coca Cola en Fanta of Rojita), kan de dorst gelest worden met overheerlijke refrescos (verse vruchtensappen) of batidos (soort van milkshakes). Water uit de kraan kun je beter niet drinken, overal is flessen drinkwater te koop.

Nicaragua kent tal van nationale en religieuze feesten.
Dag van de Arbeid (1 mei); moederdag (30 mei); Nationale bevrijdingsdag ( 19 juli); Slag van San Jacinto (14 september); Onafhankelijkheidsdag (15 september); Día de los Muertos (Allerzielen 2 november) en La Purísima, verering van Maria, (8 december).
Tijdens alle nationale feestdagen zijn openbare kantoren en instellingen gesloten. Met Semana Santa en tijdens Kerst en Nieuwjaar heeft bijna iedereen vakantie. Nicaraguanen kijken elk jaar massaal uit naar de nationale feestweek in de vorm van Semana Santa, wanneer iedereen zijn toevlucht zoekt op het strand vergezelt met een heleboel drank en Nicaraguaanse lekkernijen. De zogenaamde ‘zomervakantie’ valt in december en januari.
In Nicaragua heeft iedere stad en ieder dorp zijn eigen patroonheilige. Zij worden geëerd tijdens de uitgebreide en uitbundige fiestas patronales (die 1 tot 3 weken duren), met als hoogtepunt de optochten, hanengevechten, concerten en parades.

Cristo Rey
Deze religieuze dag is in Managua uitgegroeid tot de belangrijkste processie van het jaar, waarin mensen ´Cristo Rey´ bedanken voor de zegeningen die hen gegeven zijn en bidden voor het aankomende jaar. De processie vertrekt vanuit de nieuwe kathedraal in Managua en trekt gedurende 5 uur door de stad, onder andere langs de rotonde van Cristo Rey, waar een Christusbeeld staat van 12 meter hoog. Het beeld is op het westen gericht, de richting waar de processie vandaan komt. De tocht wordt afgesloten met een mis in de kathedraal, geleid door de kardenaal. In Granada vindt er op deze dag ook een grote processie plaats, waaraan vanouds (net als in Managua) vooral mannen deelnemen, ´s ochtends vroeg vertrekkend vanaf de oude Xalteva kerk richting een ander stadje: Posintepe.

Liberación de Estelí 
Op deze dag, toevallig vallend op de nationale naamdag van de Virgen del Carmen, wordt de bevrijding van Estelí door de Sandinisten in 1979 gevierd, toen de stad bevrijd werd van de soldaten van Somoza. Tijdens de zware strijd is een groot deel van de stad verwoest, waardoor heden ten dage van de oude stad weinig meer is te herkennen. Er is een Heilige mis in de Guadalupe Kerk in Esteli, die gevolgd wordt door een heilige processie met het (Maria)beeld. 's Middags zijn er ook optochten ter ere van de bevrijding van de stad.

In Nicaragua geven zowel mannen als vrouwen elkaar bij de eerste kennismaking alleen een hand. Als je wordt voorgesteld dan geven vrouwen elkaar één zoen (links) en mannen drukken vriendelijk elkaars hand. Goede vrienden of familieleden geven elkaar ook één zoen (de vrouwen onderling en mannen/vrouwen onderling). Mannelijke familieleden geven elkaar alleen een hand, vaak begeleid met een omarming, een abrazo. Als je iemand aanspreekt, ook in situaties in een winkel of bus, begin dan je gesprek met een groet. Een eenvoudig buenos días of buenas tardes, vergezeld van een glimlach, doen wonderen. Je begroeting wordt beantwoord met een gelijke begroeting van de tegenpartij. Daarna begint het eigenlijke gesprek pas.

Nicaragua staat bekend om zijn gastvrije en spraakzame inwoners. Ondanks de ellende die ze soms meemaken of de benarde situatie waarin ze verkeren, blijven ze goedlachs en vriendelijk. De mensen zijn open en nieuwsgierig en zullen dat niet onder stoelen of banken steken. Verwacht directe vragen over je leeftijd, burgerlijke staat, gewicht, salaris of jouw mening over Nicaragua. Ondanks hun directheid op dit vlak, neigen Nicaraguanen naar omslachtig en indirect gedrag dat geassocieerd wordt met het culturele idee van ‘iemands gezicht sparen’. Als je iets vraagt wat ze niet weten, zullen ze een antwoord creëren of om de vraag heen draaien zodat geen van beiden zich hoeft te schamen (tener pena).

Nicaraguanen hechten veel waarde aan verzorgde kleding en uiterlijk. Er wordt vaak hard gelachen om ongeschoren toeristen in afritsbroeken of mannen met korte broeken en grote wandelschoenen. Op het strand in niet-toeristische plaatsen zul je nauwelijks Nicaraguaanse vrouwen met een bikini zien. Meestal gaan ze met T-shirt zwemmen. Schat iedere situatie in, kijk vooral om je heen, en bepaal of dat ene naveltruitje nu nét wel of nét niet kan. Kleed je netjes als je een kerk bezoekt, bedek schouders en knieën, dit uit respect voor de lokale bevolking en haar religie.

Meer informatie over culturele verschillen en omgangsvormen vind je in TE GAST IN Nicaragua. Het boekje kost 8,95 en is te bestellen via www.tegastin.nl.

Nicaragua kent een tropisch klimaat en heeft twee seizoenen. Dat betekent dat het in Nicaragua het hele jaar door warm is, maar ook dat er behoorlijk wat regen kan vallen. Deze regen valt voornamelijk in het regenseizoen (de invierno, winter) dat loopt van mei tot oktober en er valt dan rond de 700 mm neerslag. Deze neerslag bestaat uit korte, hevige, tropische regenbuien die soms hele straten blank zet. Het droge seizoen (verano, zomer) loopt van november tot april. In deze periode valt amper regen en het kan dan verstikkend warm worden. Aan de Caribische kust (oostkust) is het door de tropische regenwouden constant vochtig. Het kan daar zelfs flink regenen tijdens het droge seizoen. Dit in tegenstelling tot de Pacifische kust (westkust) dat een duidelijke scheiding tussen het droge en het natte seizoen kent. 

De beste tijd om Nicaragua aan te doen is in december of januari, omdat het dan een stuk koeler is. Met uitzondering van medio april-mei, als het land echt heel droog en stoffig is, is er niet echt een slechte tijd om Nicaragua te bezoeken.

Klimaattabel:
De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm-neerslag per dag en- de gemiddelde temperatuur van het zeewater (indien van toepassing).

Managua

Nicaragua noemt zichzelf terecht het Land van Meren en Vulkanen en is in grofweg drie landschappen te verdelen. In het oosten vinden we de Costa Atlantica ofwel de Caribische kuststreek met zijn tropische laagland. Het gebied is bedekt met onontgonnen tropisch regenwoud (selva) en mangrovebossen. Vanwege de overvloedige regenval banen vele rivieren zich traag een weg naar de zee. Deze rivieren dienen tevens als belangrijkste vervoermiddel voor de lokale bevolking. Van de wegen die er wél zijn, werden er een aantal aangelegd ten behoeve van mijnbouwondernemingen die in het noordoosten actief zijn. Met name de goudwinning leidt hier tot vergiftiging (met kwik) van de rivieren.
Het Centraal Hoogland kenmerkt zich door een grote bergketen die tot hoogten van 1500 à 2000 meter reikt. Aan de oostkant van deze bergruggen zijn er vochtige nevelbossen terwijl aan de westkant meer open begroeiing te vinden is (o.a. pijnbomen) ten gevolge van een langere droge periode. In het laatste gebied zijn koffie- en tabaksplantages en verbouwt men maïs en sorghum (een graansoort).
Het vlakke landschap van de vruchtbare westkust aan de Stille of Pacifische Oceaan wordt bepaald door een lange reeks vulkanen. Hier ligt ook het grootste zoetwaterreservoir van Midden en Zuid-Amerika, gevormd door het Meer van Managua (Lago de Xolotlán) en het Meer van Nicaragua (Lago Cocibolca). De belangrijkste steden zoals Chinandega, Granada, León, Managua en Masaya liggen rond deze twee grote meren. Het land is zeer vruchtbaar en er wordt o.a. koffie, katoen en maïs verbouwd.

In Nicaragua is 90 procent van de bevolking rooms-katholiek. De rest is aanhanger van één van de vele stromingen van het protestantisme. Moraviërs, Assemblea de Dios en de Doopsgezinde gemeente zijn de meest gevestigde, niet-katholieke kerkgenootschappen.

De officiële taal van Nicaragua is het Spaans. Zo’n 96 procent van de bevolking heeft Spaans als moedertaal, 3 procent spreekt een inheemse taal (Miskito, Mayangna en Rama) en 1 procent spreekt Criollo of Garífuna. Als gevolg van de Britse invloed wordt aan de Caribische kust en op de Corn Islands ook Engels gesproken. Nicaraguanen slikken veel woorden en letters in (vooral de s) vergeleken met het Castillano-Spaans en spreken snel.

Individueel op stap gaan zonder Spaans te spreken is een handicap, maar niet onoverkomelijk. Nica’s zijn opvallend graag bereid je te helpen. Een boekje met de meest voorkomende Spaanse zinnen doet wonderen. Zo helpt een groet bij binnenkomst cómo está? (hoe gaat het met je?) of buenos días (goedemorgen) en buenas tardes/noches (goedemiddag/avond) snel het ijs te breken. Een afscheidsgroet adiós, hasta luego (tot ziens) hoort er ook altijd bij. Als je iets bestelt, wordt een por favor (alstublieft) zeer op prijs gesteld. Als je iemand een dienst bewijst en deze persoon je bedankt (gracias) dan ben je helemaal geweldig als je antwoord: con mucho gusto (graag gedaan).

Enkele uitdrukkingen die je in Nicaragua hoort:
Salvaje - Geweldig/fantastisch, grappig antwoord op ‘cómo estás?’
Dalepué - Ok, goed, laten we dat doen (wordt veel gebruikt)
Va pué - Ok dan, tot straks, nationaal stopwoord
Chinela - Slipper (sandalía in het Spaans)
Chapa - Oorbel (arete in Spaans)
Guaro - Algemene term voor alcoholische dranken
Pinche - Goedkoop (tacaño in Spaans)
Tuani - Gaaf, mooi, fantastisch

Nicaraguaanse ambassade in Nederland
Statenlaan 52, 2582 GP Den Haag
T +31 (0)70 322 50 63
F +31 (0)70 350 83 31
E info@embanic.nl

Nicaraguaanse ambassade in België
Wolvendaellaan 55, 1180 Brussel
T +32 (0)2 375 64 34
F +32 (0)2 375 71 88

Nederlandse ambassade in Nicaragua
Calle Erasmus de Rotterdam
Carretera a Masaya km 5, del Colegio Teresiano 1c sur, 1c abajo, Managua
T +505 2276 86 30
F +505 2270 03 99
I www.embajadaholanda-nic.com

Belgisch Ereconsulaat in Managua
Calle 27 de Mayo, frente a gasolinera ESSO Edificio Targa Industrial, 
Managua 
T +505 2223202
F +505 2224660
E targae@targaind.com

We adviseren je om je bagage mee te nemen in een rugzak of in een weekendtas (met wieltjes). Een koffer is voor deze reis ook mogelijk, maar houd er rekening mee dat vooral een harde koffer vaak moeilijk op te bergen is in de bus. We raden je aan om voor je eigen gemak maximaal 15 kilo bagage mee te nemen (het maximum van de luchtvaartmaatschappij is 20 kilo). Op de vlucht van Managua naar Corn Island is maximaal 12 kilo bagage toegestaan.

Wat betreft je kleding raden we je aan om praktische kleding mee te nemen die zich makkelijk laat combineren (laag over laag). Neem vooral luchtige katoenen kleding mee. Ook is het handig om afritsbare broeken mee te nemen. Denk verder bij het samenstellen van je bagage bijvoorbeeld aan wandelschoenen, sandalen, regenkleding, paraplu, dagrugzak, zaklamp, naaigerei, wasmiddel, universeel geldige verloopstekker, reis- en taalgids, anti-muggenlotion, opblaaskussen, fotocamera/video, voldoende fotomateriaal, verrekijker, handdoeken, zonnebril, zonnebrandcrème, toiletartikelen, badslippers, zwemkleding, evt. snorkelspullen, wekker, schrijfgerei, schaartje, zakmes, paspoortkopieën en verzekeringsbewijs van je cheques en je reisverzekeringspolis. Het is niet nodig om een slaapzak, slaapmatje of klamboe mee te nemen.

Het voltage in Nicaragua is 110 volt. Er wordt gebruik gemaakt van Amerikaanse stekkers met platte pennen. Het is daarom handig om een universele verloopstekker mee te nemen.

Koffers niet op slot naar de VS:
Veel vluchten naar deze bestemming maken een tussenlanding in de Verenigde Staten.
Aan reizigers die een vlucht hebben geboekt naar of via de Verenigde Staten wordt aangeraden om hun koffer of andersoortige bagage niet op slot te doen. Uit veiligheidsoverwegingen onderzoekt de Amerikaanse organisatie TSA (Transportation Security Administration) ongeveer 10% van alle bagage die aankomt op één van de vele luchthavens in de VS. Koffers en andere bagage worden geopend en zonodig worden sloten geforceerd. TSA acht zich niet aansprakelijk voor eventuele schade. Aan reizigers die reizen naar of via de Verenigde Staten wordt dan ook aangeraden gebruik te maken van bagagebanden om zo eventuele schade aan de koffer en bagage te voorkomen.

In verband met de uitgebreide veiligheidscontroles adviseren wij reizigers minimaal 3 uur van tevoren in te checken.

De netspanning in Nicaragua is 110 volt. Als je geen schakelaar op je elektrische apparatuur hebt, heb je een adapter nodig. De stopcontacten zijn niet hetzelfde als in Nederland of België, een verloopstekker is raadzaam. Er doen zich ook regelmatig stroomstoringen voor. Reservebatterijen en een zaklamp zijn zeker handig om mee te nemen. (zie ook www.kropla.com)

In Nicaragua is het niet gebruikelijk om fooi te geven in eenvoudige restaurants. In de wat duurdere restaurants wordt automatisch 10 tot 15 procent fooi (propina) in rekening gebracht. In het openbaar vervoer, winkels, bioscopen of disco’s is het niet nodig om fooi te geven en doorgaans ook niet gewenst.
In Nicaragua komt bedelen voor. Voor sommige mensen is bedelen de enige mogelijkheid om te kunnen overleven. Dat geldt bijvoorbeeld voor oude of invalide mensen. Die kun je natuurlijk een muntje geven, vooral wanneer je ziet dat de lokale bevolking het ook doet. Maar er is ook een groep die bedelt omdat ze verslaafd is aan alcohol en/of drugs. Kinderen kun je in principe beter geen geld geven, hooguit fruit of iets anders te eten. Als kinderen op deze manier aan hun geld kunnen komen, zijn ze weinig gemotiveerd om nog naar school te gaan of te gaan werken.

Nicaragua is een fantastisch land voor (natuur)fotografen. Neem voor dierenopnamen liefst een goede telelens mee. Vlak na zonsopkomst en vóór zonsondergang zijn dieren het actiefst en de lichtomstandigheden ideaal. Houd er rekening mee dat je een hogere ISO-waarde moet instellen als je onder gebladerte fotografeert. Neem ook altijd een waterdichte plastic zak mee, voor als het gaat regenen. Haal de camera er wel weer uit als je in je hotelkamer bent aangekomen.
Over het algemeen vinden de bewoners van Nicaragua het geen probleem om gefotografeerd te worden. Houd er wel rekening mee dat mensen zich willen optutten voor een foto en dat het hele proces dus enige tijd in beslag kan nemen. Vraag mensen altijd eerst om toestemming als je ze wilt fotograferen. Dat kan soms ook zonder woorden: door de camera omhoog te houden en met gebaren duidelijk te maken dat je een foto zou willen maken. Een positieve of een afwerende reactie is meestal eenvoudig herkend. Respecteer het als mensen liever niet gefotografeerd willen worden en blijf vriendelijk. Mensen kunnen hele goede redenen hebben om niet gefotografeerd te willen worden. Mensen kunnen zich afvragen wat er met hun afbeelding gebeurt. Soms spelen religieuze motieven een rol: men denkt dat er met een foto een stukje van de ziel wordt ontnomen. Anderen willen liever niet tijdens het werk, ongewassen of in vieze kleren op de foto. Het kan ook gebeuren dat mensen alleen tegen betaling op de foto willen. Respecteer deze voorwaarde en ga in een dergelijk geval niet van een afstand stiekem fotograferen. Dit kan aanleiding geven tot agressieve reacties.

Het is verboden foto’s te maken van militaire objecten, regeringsgebouwen, grensovergangen, vliegvelden, enz. 

Tweedaagse fotocursus
Fotografie neemt een belangrijke plaats in voor veel reizigers. Het is fantastisch magische momenten, contacten met mensen, prachtige monumenten en bizarre situaties vast te leggen. En ze vervolgens bij thuiskomst als een blijvende herinnering in te plakken, aan de muur te hangen of te verspreiden via het internet. Koning Aap organiseert enkele keren per jaar een tweedaagse fotocursus waarin zowel een inleidende technische- als een beeldende kant zit. Voor meer informatie klik hier.

De munteenheid in Nicaragua is de córdoba (C$), onderverdeeld in 100 centavos. In het dagelijkse leven wordt de córdoba ook wel peso genoemd. Er zijn bankbiljetten van 10, 20, 50, 100 en 500 córdoba en munten van 5, 10, 25, 50 centavos en van 1 en 5 córdoba. De 500-biljetten kun je beter wisselen in biljetten van 100 córdoba omdat de meeste Nicaraguanen geen wisselgeld hebben.Voor één euro ontvang je 30 córdoba (oktober 2011). Kijk voor de actuele wisselkoers op: www.mijnwisselkoers.nl.

Het is handig om in ieder geval Amerikaanse dollars mee te nemen omdat je die bij vrijwel iedere bank kan wisselen, terwijl de euro maar zelden wordt aangenomen. Travellercheques kun je beter niet meenemen, het is een tijdrovende zaak ze te verzilveren. Bovendien worden ze maar sporadisch geaccepteerd en dan tegen een commissie van minimaal 5 procent. Pinnen met een Nederlandse of Belgische bankpas kan op steeds meer plaatsen, o.a. bij de BAC credomatics. Deze automaten zijn ook te vinden bij tankstations van bijvoorbeeld Shell. Het is voor de zekerheid handig om een creditcard mee te nemen. In sommige hotels en restaurants kun je hiermee betalen maar in kleinere gelegenheden veelal niet. Banken zijn geopend van maandag tot en met vrijdag van 8.00 tot 16.00 uur en zaterdag van 08.30 tot 11.30 uur.

! Belangrijke info voor Belgen !
Om veiligheidsredenen heeft de Belgische overheid op 17 januari beslist om het gebruik van de bankkaarten met Cirrus / Maestrologo buiten Europa niet langer mogelijk te maken.
Afgezien van een paar uitzonderingen ( te vinden op de website www.febelfin.be) kan je dus op onze reizen je gewone bankkaart / debetkaart niet meer gebruiken en dient er cash geld meegenomen te worden, of een Visa/Mastercard ( kredietkaart).

Sommige banken bieden de mogelijkheid om deze maatregel op te heffen gedurende een maximum periode van 3 maanden ( tijdens dewelke je dus wel buiten Europa met je bankkaart kan betalen) : dit dient voor vertrek bij uw bank aangevraagd te worden.

 

Voor Nicaragua worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
 

Vaccineren bij je thuis!
Bij veel reizen die we aanbieden zijn inentingen tegen de belangrijkste ziekten noodzakelijk. Niet het meest leuke deel van je reisvoorbereiding maar wel onvermijdelijk. Koning Aap heeft in samenwerking met Thuisvaccinatie.nl een oplossing gevonden voor deze vaak tijdrovende klus. In plaats van dat jij naar de GGD of huisarts moet gaan, komt een huisarts bij je thuis op het moment dat het jou schikt om de benodigde inentingen te zetten.

Thuisvaccinatie.nl is een landelijk werkend vaccinatiecentrum (enkel in Nederland). Als je minstens 4 weken voor vertrek contact met hen opneemt, garanderen we dat je gebruik kunt maken van deze unieke service. Een handig alternatief voor de GGD!

Neem een kleine reisapotheek mee met daarin o.a. jodium, pleisters, sterilon en middelen tegen koorts, diarree, verstopping, insectenbeten, zonnebrand en eventueel een middel tegen reisziekte. Denk ook aan een tekentang, thermometer (onbreekbaar), ORS (Oral Rehydration Salts, tegen uitdroging) en vitaminetabletten. Voor de hygiëne op reis o.a. een flesje desinfecteergel (daarmee kun je zonder water en zeep je handen wassen) en ontsmettingsdoekjes.  Als je naar een malariagebied gaat, denk dan aan anti-malaria tabletten en een geïmpregneerd muskietennet.

In de steden vormt dengue (knokkelkoorts) tegenwoordig een grotere dreiging dan malaria. Deze ziekte uit zich meestal als een zware griep. De mug die het dengue-virus overdraagt steekt in tegenstelling tot de malariamug vooral in de ochtend en late middag. Aangezien er geen vaccin of specifiek medicijn tegen dengue bestaat moet je je zowel overdag, als ‘s avonds en ‘s nachts dus goed beschermen tegen muggenbeten. Dat kun je door goed dekkende kleding (lange mouwen, lange broek) te dragen. De onbedekte lichaamsdelen dien je in te smeren met een anti-muggenmiddel. Bij voorkeur een middel dat DEET (een chemische stof die de muggen op afstand houdt) bevat. Neem bij koorts of griepachtige verschijnselen tijdens of na het verblijf in een malaria en/of dengue gebied altijd direct contact op met een arts.

Zorg dat je tijdens de reis het vaccinatieboekje en bloedgroepgegevens bij je hebt. Handig om mee te nemen is het Europees medisch paspoort, een document waarmee je in urgente situaties veel problemen kan voorkomen. Het paspoort is opgesteld in elf talen, waardoor de hulpverlener (in het buitenland) eenvoudig de gegevens van de patiënt, zijn of haar ziekten, aandoeningen en medicijngebruik kan opzoeken. Ook is vermeld wie de behandelende arts is en wie er in dringende gevallen gewaarschuwd kan worden. Het medisch paspoort is onder andere verkrijgbaar bij huisarts en apotheek.

Bij aankomst is het zaak de tijd te nemen om te acclimatiseren. Probeer na aankomst het lokale levensritme over te nemen. Uiteraard voorzover het reisschema dat toelaat. Sta vroeg op, neem tussen de middag een paar uur rust en ga bijtijds naar bed. De straling van de zon in de (sub)tropen is bijzonder sterk. Wees dus voorzichtig met zonnen en zet bij uitstapjes in de volle zon iets op je hoofd. Omdat je in de droge hitte ongemerkt veel vocht verliest, moet je steeds veel blijven drinken en wat extra zout op je eten strooien. Warme dranken zijn over het algemeen beter dan ijskoude. Je maag en darmen worden dan minder belast. Het water uit de kraan kun je beter niet drinken. Flessen gezuiverd drinkwater zijn bijna overal te koop. Mocht je diarree krijgen, let er dan vooral op dat je het extra vochtverlies compenseert: veel (slappe) thee, mineraalwater of eventueel cola zonder prik. Het zouttekort kun je opheffen met ORS (Oral Rehydration Salts) of bouillon. Het heeft geen zin bij buikloop te vasten. Door niet te eten geef je je maag en darmen wel rust, maar verzwakt je lichaam nog meer.

Lees voor meer informatie het boekje ‘Hoe blijf ik gezond in de Tropen’ (uitgave KIT) of kijk op internet, zie onder andere: www.gezondopreis.nl.

Een volwassene mag ongeveer 200 sigaretten of 500 gram tabak en een liter sterke drank of wijn belastingvrij invoeren. Binnen- of buitenlandse valuta kunnen onbeperkt ingevoerd worden. Invoer van planten en dieren is verboden. Houd er rekening mee dat je in een Latijns Amerikaans land bent waar de drugscontrole streng is.
Er geldt een uitvoerverbod voor souvenirs die gemaakt zijn van beschermde dieren of planten. Voorbeelden van ‘foute souvenirs’ zijn schilden van schildpadden (al dan niet verwerkt in producten), geprepareerde insecten, droogbloemen e.d. Let er bij dit soort souvenirs op dat het een geldig CITES-certificaat heeft. Nederland en België zijn aangesloten bij de Washington Conventie (Verdrag over de Internationale Handel in Bedreigde Soorten, afgekort als CITES) en treden streng op tegen overtredingen. Voor meer informatie over souvenirs kijk op www.wnf.nl/souvenirs

In Nicaragua is het in onze zomer 8 uur vroeger dan in de Benelux. In de winter is dat 7 uur.

Nicaragua staat bekend als één van de veiligste landen in Midden-Amerika omdat het relatief weinig last heeft van zogenaamde pandillas, jeugdbendes. In Nicaragua kan daarom zonder problemen worden gereisd, met uitzondering van bepaalde gebieden en met inachtneming van de onderstaande veiligheidsadviezen. Let (als overal) goed op je spullen en draag foto- en filmcamera’s en niet al te opzichtig om je nek.

Nicaragua ligt in een actief seismisch en vulkanisch gebied. Managua ligt op een kruispunt van breuklijnen en werd in 1931 en 1972 verwoest. Het regenseizoen van mei tot oktober wordt gekenmerkt door overvloedige regenval, die belangrijke overstromingen kan veroorzaken, alsook hevige stormen en verwoestende orkanen.
Nederlanders die Nicaragua bezoeken wordt aangeraden zich bij de Nederlandse Ambassade te laten registreren (via de website). Bezoek www.minbuza.nl voor het actuele reisadvies. Kijk onder ‘reizen en landen’. Ook op http://diplomatie.belgium.be, het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken staan nuttige reisadviezen vermeld.
 

De openingstijden kunnen nogal variëren. Op nationale feestdagen kom je in de regel voor een gesloten deur te staan. In Nicaragua gaan de meeste winkels open tussen 8.00 en 09.00 uur en sluiten de deuren tussen 12.00 en 14.00 uur. De Nica’s komen dan massaal thuis van hun werk om een (meestal) warme maaltijd te nuttigen. Vervolgens blijven de winkels open tot 21.00 uur, en enkele pulperías zelfs tot 23.00 uur. Sommige winkels zijn wel de hele dag open en sluiten dan vervolgens om 17.00 uur.

Costa Rica ligt in Midden-Amerika en heeft een oppervlakte van 51.100 km² (1,2 maal Nederland, 1,7 maal België). Met zijn 4,2 miljoen inwoners is Costa Rica een relatief dun bevolkt land. San José is de hoofdstad en hier spelen de meeste economische, culturele en politieke activiteiten zich grotendeels af. Ongeveer 50 procent van de bevolking woont in de steden. Bijna driekwart van de bevolking leeft in de Centrale Vallei. Het land heeft vergeleken met zijn buren een hoge levensstandaard, goed onderwijssysteem (ruim 95 procent van de bevolking kan lezen en schrijven) en het merendeel (45 procent) werkt in de dienstensector, slechts 22 procent in de landbouw.

Bijna 94 procent van de inwoners zijn mestiezen (afstammelingen van Spanjaarden en indianen). Aan de Caribische kust woont de zwarte bevolking (zo’n drie procent), die voornamelijk Engels spreekt en oorspronkelijk afkomstig is uit Jamaica. Hun voorouders legden ooit de spoorlijn van San José naar de Caribische kust aan. Later werkten ze op de bananenplantages. De oorspronkelijke bewoners, indíginas genoemd, vormen iets meer dan één procent van de bevolking (zo’n 65.000 mensen). Zij wonen veelal onder armoedige omstandigheden in 22 reservaten en hebben pas sinds 1990 kiesrecht. In het afgelegen Talamancagebergte en tegen de grens met Panama proberen zij een deel van hun culturele tradities te behouden. De grootste groepen zijn de Cabécar en Bribri. De afgelopen decennia zijn er honderdduizenden - met name Nicaraguaanse - migranten naar Costa Rica gekomen. Deze Nica’s werken vaak in de seizoensarbeid (koffiepluk), in de wegenbouw of als hulp in de huishouding. Het aantal Noord-Amerikaanse en Europese immigranten neemt ook jaarlijks toe. Costaricanen noemen zichzelf Tico’s, omdat ze de neiging hebben allerlei woorden te verkleinen met de toevoeging tico of ito (un poquitico, een klein beetje).
 

Post van Costa Rica naar de Benelux is een tot twee weken onderweg. De post kun je het beste afgeven bij de hotelreceptie of het postkantoor.
Vanuit Costa Rica is mobiel bellen mogelijk. Informeer voor vertrek of je provider een contract heeft met een Costaricaanse provider. Houd er wel rekening mee dat het bereik in afgelegen gebieden niet goed is. Bellen kan ook vanuit telefooncellen, met een telefoon- of chipkaart. Bellen vanuit hotels is ook mogelijk maar is duurder. Collect calls kun je aanvragen door het nummer 116 te draaien.
In elke stad en toeristenplaats vind je internetcafés. Veel hotels en cafés beschikken over een draadloze internetverbinding.
 

De Costaricaane keuken is eenvoudig, maar smaakvol. Net als in andere Midden-Amerikaanse landen is het lokale voedsel gebaseerd op rijst, bonen en wortelen als aardappel en yucca (cassave). In de belangrijkste toeristische centra is er een keur aan restaurants met een internationale keuken.
Tico’s ontbijten stevig, het liefst met gallo pinto (rijst met bonen). In de hotels serveert men een stevig ontbijt van tortilla’s of brood, huevos (eieren) naar keus klaargemaakt met bacon of worstjes en frijoles (bonensaus). Wie dat te zwaar vindt, kan ook een ontbijt met toast, jam en zoete broodjes krijgen of een fruitsalade bestellen. Buitenshuis lunchen kan in sodas, eettentjes die je overal in het land ziet. Voor de Costaricanen is de lunch de belangrijkste maaltijd van de dag. Carne (vlees), pescado (vis) of pollo (kip) zijn een belangrijk bestanddeel van de maaltijd, en de hoeveelheden zijn vaak groter dan we in Europa gewend zijn, zeker in de duurdere toeristenrestaurants. Verder kun je vaak heerlijke maaltijdsalades krijgen. Typische lunchgerechten zijn casados (schotels van rijst met bonen, koolsalade, soms wat pasta en naar keuze vlees, kip of vis), arroz con pollo (rijst met kip, liefst met een scheut salsa lizano erbij) en olla de carne (een runderbouillon met allerlei groenten en wortelen). De Costaricaanse keuken gaat niet uit van de voorkeuren van vegetariërs, maar een vleesloos dieet hoeft niet op al te veel problemen te stuiten. Wel dien je de ober duidelijk te maken dat kip ook vlees is.
Ook aan te raden zijn refrescos naturales: verse en gezoete vruchtensappen in allerlei kleuren en variaties. Je kunt ze bestellen en agua (met water) of en leche (met melk). Op straat kunt je je dorst lessen met een pipa: met een rietje drink je het kokoswater uit een kokosnoot.
Koffie is van goede kwaliteit. In de toeristische centra kun je ook espresso en cappuccino bestellen. Nationale bieren zijn Imperial en Pilsen; internationale bieren en sterke drank zijn ruim verkrijgbaar. Tico’s houden verder van rum (Centenario is het bekendste eigen merk) en guaro (het merk heet Cacique). Vrijwel alle wijn wordt geïmporteerd, vooral uit Argentinië en Chili. In vrijwel het hele land is water uit de kraan drinkbaar. Buiten deze streek beschikken hotels vaak over filterinstallaties om het drinkwater te zuiveren. Wil je geen risico nemen, dan kun je beter flessen water kopen
 

Costa Rica is een overwegend katholiek land. Pasen en Kerst nemen natuurlijk een prominente plaats in. Tijdens de Semana Santa (de week voor Pasen) heeft bijna iedereen vakantie. Bussen, hotels en binnenlandse vluchten zijn dan vrijwel volgeboekt en de meeste bewoners vertrekken naar het strand. In dorpen en steden vinden processies plaats, waarbij vaak het lijdensverhaal van Jezus wordt nagespeeld. De week tussen Kerst en Nieuwjaar is een onofficiële vakantieperiode, en het hele land hangt al maanden van tevoren vol met vrolijke kerstlichtjes.

Nationale feestdagen en kleurrijke evenementen in Costa Rica zijn:
* Juan Santamaria (11 april), de dag dat de nationale held Juan Santamaría in 1856 stierf tijdens een geslaagde verzetsdaad tegen de Amerikaanse veroveraar William Walker. Vooral in zijn geboorteplaats Alajuela is het een week lang spektakel met parades, concerten en dans; * Guanacaste (25 juli), de inwoners van deze noordelijke provincie stemden er in 1824 voor om bij de nieuwe republiek Costa Rica te horen in plaats van bij Nicaragua. Dit feit wordt uitbundig gevierd met kermissen, volksdansen en stierenvechten, met name in provinciehoofdstad Liberia;
* Día de la Independencia (15 september), in de grotere steden vinden parades plaats ter ere van Onafhankelijkheidsdag. In de tweede week van oktober viert de Caribische havenstad Puerto Limón carnaval;
* Día de la Raza (12 oktober) is de Dag van de Culturen. Vroeger werd op deze datum herdacht dat Columbus Amerika ‘ontdekte’, nu staat de cultuur van de inheemse bewoners centraal en houden zij protestmarsen.
* Tope Nacional (26 december). In San José trekt op 26 december een paardenparade door het centrum en wordt op 27 december carnaval gevierd.
* Fiesta de los Diablitos (van 31 december tot 2 januari) vindt plaats in de inheemse Boruca gemeenschap. Verkleed als kleine duivels (indianen) en stieren (Spanjaarden) vechten/dansen de indíginas met elkaar, opgezweept door muziek en vuurwerk.
 

In Costa Rica geven zowel mannen als vrouwen elkaar bij de eerste kennismaking alleen een hand. Als je wordt voorgesteld dan geven vrouwen elkaar één zoen (links) en mannen drukken vriendelijk elkaars hand. Goede vrienden of familieleden geven elkaar ook één zoen (de vrouwen onderling en mannen/vrouwen onderling). Mannelijke familieleden geven elkaar een hand, vaak begeleid met een omarming, een abrazo. Als je iemand aanspreekt, begin dan je gesprek met een groet. Een eenvoudig buenos días of buenas tardes, vergezeld van een glimlach, doet wonderen. Tegenover toeristen stellen de meeste Tico’s, zoals Costaricanen genoemd worden, zich bescheiden en belangstellend op. Een (oppervlakkige) vriendschap is snel gemaakt. Vanzelfsprekend helpt het als je een woordje Spaans spreekt.
Hoewel Costa Rica met Laura Chinchilla een vrouwelijke president heeft en vrouwen steeds vaker belangrijke posities innemen, is de Latijns-Amerikaanse machismo cultuur nog alomtegenwoordig. Vooral alleen reizende vrouwen kunnen op de nodige (ongewenste) aandacht rekenen. Als je hiervan niet gediend bent, kun je dit het beste negeren. Je kunt deze problemen minimaliseren door je enigszins conservatief te kleden. Het dragen van een trouwring kan ook helpen. Mijd afgelegen straten en eenzame stranden.
Tico’s hechten veel waarde aan een verzorgd uiterlijk. Kleed je netjes als je een kerk bezoekt; bedek schouders en knieën uit respect voor de lokale bevolking en haar religie.

Meer informatie over culturele verschillen en omgangsvormen vind je in TE GAST IN Costa Rica & Panama. Het boekje kost 8,95 en is te bestellen via www.tegastin.nl.
 

Costa Rica heeft een tropisch klimaat en de temperaturen zijn eerder afhankelijk van de hoogteverschillen dan van de tijd van het jaar, variërend tussen de twintig graden in het hoogland tot zo’n dertig graden aan de kusten. Er zijn aan de Stille Oceaankant en in de Centrale Vallei twee seizoenen: de regentijd en de droge tijd. De droge tijd (of zomer) duurt van eind december tot en met april, en het regenseizoen (of winter) duurt van april tot en met november. In het regenseizoen staat alles prachtig in bloei en is het veel groener, waardoor de Costa Ricanen zelf spreken van ’groen seizoen’. De ochtenden zijn meestal mooi zonnig, waarna het ’s middags tot een bui kan komen die alles lekker afkoelt.

Klimaattabel:
De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm neerslag per dag en de gemiddelde temperatuur van het zeewater (indien van toepassing).

SAN JOSÉ

PUNTARENAS / JUAN SANTAMARIA

Costa Rica heeft twee lange kuststroken; één aan de Caribische zee en de andere aan de Stille Oceaan. De kustvlakten zijn laag maar daartussen liggen lange bergketens van vulkanische oorsprong. San José ligt in het centrale hoogland en is omringd door vulkanen die je te allen tijde kunt zien. De hoogste top van het land, de Cerro Chirripó, is ruim 3800 meter hoog.

Het westelijke kustgebied bestaat voornamelijk uit semi-tropische regenwouden. Deze voor een groot deel onaangetaste wouden herbergen nog bijzondere diersoorten als de pijlgifkikkers, slangen, jaguars en doodshoofdaapjes. De hellingen van de bergketen bestaan voor een groot deel uit regen- en nevelwoud. Beroemd voorbeeld hiervan is het Monteverde Nevelwoud, waar de quetzal, de heilige vogel van de Maya's, voorkomt. Bovendien zijn hier uitzonderlijk veel kolibriesoorten te zien. Het oostelijke laagland bestaat voor een groot deel uit tropische jungle die plaats heeft moeten maken voor bananenplantages. Het Tortuguero Nationaal Park herbergt de belangrijkste schildpaddenbroedplaatsen ter wereld.

Costa Rica staat bekend als eco-paradijs en de biologische rijkdom van het land trekt steeds meer toeristen aan. De Costaricaanse natuur staat echter onder grote druk. Ontbossing, illegale jacht en handel in exotische huisdieren, gebruik van pesticiden, commerciële bouwprojecten, gebrek aan financiële middelen, en soms zelfs een te hoog aantal bezoekers aan kwetsbare natuurparken verstoren het natuurlijk evenwicht en dragen bij aan het uitsterven van zeldzame planten- en dierensoorten. Zowel de landelijke overheid als private partijen zetten zich in voor natuurbehoud en vergroting van het milieubewustzijn. Zo kent Costa Rica twee regeringsprogramma’s die wereldwijd als voorbeeld dienen voor ecotoerisme: Bandera Azul Ecológica, het Blauwe Vlag programma en het Certification for Sustainable Tourism programma, ofwel het ‘Groene Blaadjes’-project. In het Blauwe Vlag programma worden stranden en gemeenschappen vlakbij natuurgebieden maandelijks getoetst op criteria als de zuiverheid van zee- en drinkwater, afvalverwerking, milieueducatie en veiligheid. Gebieden die aan de gestelde normen voldoen, mogen zich met gepaste trots een Blauwe Vlag locatie noemen. Inmiddels kunnen ook opleidingsinstituten die natuurbehoudprogramma’s organiseren, meedingen naar deze titel. Het Groene Blaadjes-project is een certificeringsysteem dat zich tot dusverre op hotels richt. Hoe duurzamer en milieuvriendelijker een accommodatie wordt gerund, hoe meer groene blaadjes er te verdienen zijn. Tips over het bijdragen aan het behoud van de natuurlijke omgeving vind je o.a. op www.ecotourism.org of www.rainforestalliance.org onder het kopje toerisme.

In Costa Rica is het grootste gedeelte van de bevolking christelijk; 85 procent is rooms-katholiek en 15 procent protestant.

In Costa Rica wordt een bloemrijk straat-Spaans gesproken onder het ‘volk’. Dit Pachuco is er de oorzaak van dat iemand die goed Spaans spreekt toch geen touw kan vastknopen aan hetgeen de Tico’s onderling bepraten. Op de vraag ‘Hoe gaat het met je’ zegt de Tico: Pura Vida!, Tuanis! of Solo bueno!, wat ‘super!’ betekent. Om op dezelfde vraag een nietszeggend antwoord terug te geven grijpt de Tico ook terug op een zinsnede uit het volkslied: En la lucha tenaz, wat ‘in de taaie strijd’ betekent.
Verder slaapt een Tico niet maar gaat hij ‘zijn oren strijken’, ‘de vlooien te eten geven’ of ‘de envelop in’. Hij betaalt niet met een muntstuk van 100 colones maar met una teja, niet met een briefje van 1.000 maar met un rojo. Een Tico heeft geen honger, zijn ‘ingewanden prikkelen’: me pica la tripa. In de winkel vraagt hij een krant cadeau: regáleme un periódico. En om de dag af te sluiten drinkt hij geen Imperial-bier maar una águila: een adelaar.

Hieronder een voorbeeld van een gesprekje dat in Costa Rica duizenden malen per dag wordt gevoerd:

Cómo está? Todo bien?
Hoe gaat het? Alles goed?

Bien, gracias, y usted?
Alles goed, bedankt en jij?

Pura Vida! Gracias a Dios.
Fantastisch, dankzij God.

Bueno, me alegra verle, qué le vaya bien!
Oké, het doet me plezier je te zien, het allerbeste!

Gracias, saludos a la familia!
Dank je! Doe de groeten aan je familie!
 

In samenwerking met onze lokale agenten steunen wij een aantal projecten. Aangezien onze leveranciers een grote rol spelen in het onderhouden en ondersteunen van deze projecten hebben we er alle vertrouwen in dat de bijdragen goed terecht zullen komen! Een paar projecten kun je bezichtigen maar dit is niet ons uitgangspunt geweest in onze keuze.

Koning Aap verdeelt € 12.500 over een aantal projecten, waaronder de:

Corcovado Foundation 

De Corcovado Foundation organiseert verschillende projecten in het Corcovado Nationaal Park (Osa schiereiland) waaronder het opleiden en aannemen van (meer) parkwachters ter bevordering van natuurbehoud. De Foundation werd opgericht door betrokken omwonenden van het park om de illegale jacht en houtkap te stoppen. Het bevordert milieu-educatie en komt op voor de rechten van de lokale gemeenschappen. Verantwoord toerisme is eveneens een instrument om het Corcovado Nationaal Park te beschermen. Koning Aap steunt, i.s.m. onze lokale agent, dit project met een financiële bijdrage.

Klik hier voor meer informatie

Voor meer informatie over de andere projecten, klik hier

Ambassade van Costa Rica in Nederland
Laan Copes van Cattenburch 46, 2585 GB Den Haag
T +31 (0)70 354 07 80
F +31 (0)70 358 47 54
I www.ambassadevancostarica.nl

Ambassade van Costa Rica in België
Louizalaan 489 bus 23, 1050 Brussel
T +32 (0)2 640 55 41
F +32 (0)2 648 31 92
I www.costaricaembassy.be

Nederlandse Ambassade in Costa Rica
Oficentro Ejecutivo La Sabana (detrás de la Controloría), Tercer Edificio, Tercer Piso Sababa Sur, San José
T +506 2 296 14 90
F +506 2 296 29 33
E nethemb@racsa.co.cr
I www.nethemb.or.cr

Belgische ambassade in Costa Rica
Los Yoses, 4a entrada, 25m sur de la Subaru, San José
T +506 2 225 66 33
F +506 2225 03 51
E sanjose@diplobel.fed.be

We adviseren je om je bagage mee te nemen in een rugzak of in een weekendtas. Een koffer is voor deze reis ook mogelijk, maar houd er rekening mee dat een koffer vaak moeilijk op te bergen is in de bus. We raden je aan om voor je eigen gemak maximaal 15 kilo bagage mee te nemen (het maximum van de luchtvaartmaatschappij is 20 kilo).

Wat betreft je kleding raden we je aan om praktische kleding mee te nemen die zich makkelijk laat combineren (laag over laag). Neem vooral luchtige katoenen kleding mee. Ook is het handig om afritsbare broeken mee te nemen.

Denk verder bij het samenstellen van je bagage bijvoorbeeld aan wandelschoenen, sandalen, regenkleding, paraplu, zaklamp, verrekijker, evt. snorkelspullen, naaigerei, wasmiddel, dagrugzak, universeel geldige verloopstekker, reis- en taalgids, anti-muggenlotion, opblaaskussen, voldoende fotomateriaal, handdoeken, zonnebril, zonnebrandcrème, toiletartikelen, badslippers, zwemkleding, wekker, schrijfgerei, schaartje, een zakmes (niet in je handbagage!), paspoortkopieën en verzekeringsbewijs van je cheques en je reisverzekeringspolis. Het is niet nodig om een slaapzak, slaapmatje of klamboe mee te nemen.

Het voltage in Costa Rica is afwisselend 110 en 120 volt. Er wordt gebruik gemaakt van Amerikaanse stekkers met platte pennen. Het is daarom handig om een universele wereldstekker mee te nemen.

Koffers niet op slot naar de VS:
Veel vluchten naar Costa Rica maken een tussenlanding in de Verenigde Staten.
Aan reizigers die een vlucht hebben geboekt naar of via de Verenigde Staten wordt aangeraden om hun koffer of andersoortige bagage niet op slot te doen. Uit veiligheidsoverwegingen onderzoekt de Amerikaanse organisatie TSA (Transportation Security Administration) ongeveer 10% van alle bagage die aankomt op één van de vele luchthavens in de VS. Koffers en andere bagage worden geopend en zonodig worden sloten geforceerd. TSA acht zich niet aansprakelijk voor eventuele schade. Aan reizigers die reizen naar of via de Verenigde Staten wordt dan ook aangeraden gebruik te maken van bagagebanden om zo eventuele schade aan de koffer en bagage te voorkomen.

De netspanning in Costa Rica is 110 volt. Als je geen schakelaar op je elektrische apparatuur hebt, heb je een adapter nodig. De stopcontacten zijn niet hetzelfde als in Nederland of België, een verloopstekker is raadzaam. Er doen zich ook regelmatig stroomstoringen voor. Reservebatterijen en een zaklamp zijn zeker handig om mee te nemen. Kijk voor meer informatie over voltage en gebruikte stekkers op website: www.kropla.com.

Taxichauffeurs rekenen op een fooi als je vraagt om je bagage te tillen. Ook bedienend personeel in de duurdere hotels verwachten en waarderen een fooi. Dit geldt ook voor gidsen bij excursies. De meeste hotels en restaurants brengen automatisch dertien procent belastingen en tien procent servicekosten in rekening. Bij luxe gelegenheden kan een extra fooi worden verwacht.

Costa Rica is een Mekka voor (natuur)fotografen. Neem voor dierenopnamen liefst een goede telelens mee. Vlak na zonsopkomst en vóór zonsondergang zijn dieren het actiefst en de lichtomstandigheden ideaal. Houd er rekening mee dat je een hogere ISO-waarde moet instellen als je onder gebladerte fotografeert. Neem ook altijd een waterdichte plastic zak mee, voor als het gaat regenen. Haal de camera er wel weer uit als je in je hotelkamer bent aangekomen. Mensen hebben meestal geen probleem om zich te laten fotograferen maar vraag altijd eerst om toestemming.

Foto’s en filmopnames zijn de tastbare herinneringen van een onvergetelijke reis. Houd er wel rekening mee dat je niet overal alles mag fotograferen en fotografeer met respect. Bedenk dat de meeste mensen het niet leuk vinden wanneer een buitenstaander de minder mooie of armoedige kant van hun land fotografeert of filmt. Vraag mensen om toestemming als je ze wilt fotograferen. Dat is beleefd en kan vaak heel eenvoudig, zonder woorden met een lach, oogcontact of een knikje.

Tweedaagse fotocursus
Fotografie neemt een belangrijke plaats in voor veel reizigers. Het is fantastisch magische momenten, contacten met mensen, prachtige monumenten en bizarre situaties vast te leggen. En ze vervolgens bij thuiskomst als een blijvende herinnering in te plakken, aan de muur te hangen of te verspreiden via het internet. Koning Aap organiseert enkele keren per jaar een tweedaagse fotocursus waarin zowel een inleidende technische- als een beeldende kant zit. Voor meer informatie klik hier.

De munteenheid van Costa Rica is de Costaricaanse colon (CRC). Er zijn briefjes van 1000, 2000, 5000 en 10.000 colones. Voor een euro ontvang je ongeveer 700 colones (oktober 2011). Kijk voor een actuele wisselkoers op: www.mijnwisselkoers.nl.

Je kunt in Costa Rica op veel plaatsen pinnen met je bankpas met Cirrus of Maestro logo. Met je creditcard (VisaCard, MasterCard) kun je bij sommige banken geld opnemen en in duurdere luxere hotels, restaurants en winkels kun je ermee betalen. Zie ook www.mastercard.com
Neem daarnaast als reserve een bedrag aan contant geld - liefst Amerikaanse dollars - mee. Met dollars kan op veel plaatsen ook betaald worden. Het is raadzaam om ook dollars in kleine coupures mee te nemen, dit omdat niet alle banken of hotelrecepties voldoende colones beschikbaar hebben. De dollarbiljetten dienen onbeschadigd te zijn. Je kunt vanwege de onvoordelige koersen beter niet (of beperkt bedrag) op het vliegveld geld wisselen. Het wordt afgeraden om travellercheques mee te nemen omdat ze moeilijk inwisselbaar zijn. Banken zijn geopend van maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 15.00 uur. Tussen de middag wordt er regelmatig een uur siësta gehouden. 

! Belangrijke info voor Belgen !
Om veiligheidsredenen heeft de Belgische overheid op 17 januari beslist om het gebruik van de bankkaarten met Cirrus / Maestrologo buiten Europa niet langer mogelijk te maken.
Afgezien van een paar uitzonderingen ( te vinden op de website www.febelfin.be) kan je dus op onze reizen je gewone bankkaart / debetkaart niet meer gebruiken en dient er cash geld meegenomen te worden, of een Visa/Mastercard ( kredietkaart).

Sommige banken bieden de mogelijkheid om deze maatregel op te heffen gedurende een maximum periode van 3 maanden ( tijdens dewelke je dus wel buiten Europa met je bankkaart kan betalen) : dit dient voor vertrek bij uw bank aangevraagd te worden.

 

Voor Costa Rica worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
 

Vaccineren bij je thuis!
Bij veel reizen die we aanbieden zijn inentingen tegen de belangrijkste ziekten noodzakelijk. Niet het meest leuke deel van je reisvoorbereiding maar wel onvermijdelijk. Koning Aap heeft in samenwerking met Thuisvaccinatie.nl een oplossing gevonden voor deze vaak tijdrovende klus. In plaats van dat jij naar de GGD of huisarts moet gaan, komt een huisarts bij je thuis op het moment dat het jou schikt om de benodigde inentingen te zetten.

Thuisvaccinatie.nl is een landelijk werkend vaccinatiecentrum (enkel in Nederland). Als je minstens 4 weken voor vertrek contact met hen opneemt, garanderen we dat je gebruik kunt maken van deze unieke service. Een handig alternatief voor de GGD!
 

Neem een kleine reisapotheek mee met daarin o.a. jodium, pleisters, sterilon en middelen tegen koorts, diarree, verstopping, insectenbeten, zonnebrand en eventueel een middel tegen reisziekte. Denk ook aan een tekentang, thermometer (onbreekbaar), ORS (Oral Rehydration Salts, tegen uitdroging) en vitaminetabletten. Voor de hygiëne op reis o.a. een flesje desinfecteergel (daarmee kun je zonder water en zeep je handen wassen) en ontsmettingsdoekjes. Als je naar een malariagebied gaat, denk dan aan anti-malaria tabletten en een geïmpregneerd muskietennet.

Zorg dat je tijdens de reis het vaccinatieboekje en bloedgroepgegevens bij je hebt. Handig om mee te nemen is het Europees medisch paspoort, een document waarmee je in urgente situaties veel problemen kan voorkomen. Het paspoort is opgesteld in elf talen, waardoor de hulpverlener (in het buitenland) eenvoudig de gegevens van de patiënt, zijn of haar ziekten, aandoeningen en medicijngebruik kan opzoeken. Ook is vermeld wie de behandelende arts is en wie er in dringende gevallen gewaarschuwd kan worden. Het medisch paspoort is onder andere verkrijgbaar bij huisarts en apotheek.

Bij aankomst is het zaak de tijd te nemen om te acclimatiseren. Probeer na aankomst het lokale levensritme over te nemen. Uiteraard voorzover het reisschema dat toelaat. Sta vroeg op, neem tussen de middag een paar uur rust en ga bijtijds naar bed. De straling van de zon in de (sub)tropen is bijzonder sterk. Wees dus voorzichtig met zonnen en zet bij uitstapjes in de volle zon iets op je hoofd. Omdat je in de droge hitte ongemerkt veel vocht verliest, moet je steeds veel blijven drinken en wat extra zout op je eten strooien. Warme dranken zijn over het algemeen beter dan ijskoude. Je maag en darmen worden dan minder belast. Het water uit de kraan kun je beter niet drinken. Flessen gezuiverd drinkwater zijn bijna overal te koop. Mocht je diarree krijgen, let er dan vooral op dat je het extra vochtverlies compenseert: veel (slappe) thee, mineraalwater of eventueel cola zonder prik. Het zouttekort kun je opheffen met ORS (Oral Rehydration Salts) of bouillon. Het heeft geen zin bij buikloop te vasten. Door niet te eten geef je je maag en darmen wel rust, maar verzwakt je lichaam nog meer.
Lees voor meer informatie het boekje ‘Hoe blijf ik gezond in de Tropen’ (uitgave KIT) of kijk op internet, zie onder andere: www.gezondopreis.nl.
 

In Costa Rica mag je 200 sigaretten of 500 gram tabak en een liter sterke drank of wijn belastingvrij invoeren. Binnen- of buitenlandse valuta kunnen onbeperkt ingevoerd worden.
Er geldt een uitvoerverbod voor souvenirs die gemaakt zijn van beschermde dieren of planten. Voorbeelden van ‘foute souvenirs’ zijn schilden van schildpadden (al dan niet verwerkt in producten), geprepareerde insecten, droogbloemen e.d. Let er bij dit soort souvenirs op dat het een geldig CITES-certificaat heeft. Nederland en België zijn aangesloten bij de Washington Conventie (Verdrag over de Internationale Handel in Bedreigde Soorten, afgekort als CITES) en treden streng op tegen overtredingen. Voor meer informatie over souvenirs kijk op www.wnf.nl/souvenirs of www.minlnv.nl/cites
 

In Costa Rica is het in onze zomer 8 uur vroeger dan in de Benelux. In de winter is dat 7 uur.

Costa Rica is voor Latijns Amerikaanse begrippen een veilige bestemming voor buitenlandse toeristen. Maar, net als in de buurlanden, neemt ook hier de (kleine) criminaliteit toe. Deze richt zich zeker niet uitsluitend op de eigendommen van toeristen, maar op alles wat van waarde is. De Caribische kust staat in Costa Rica bekend als onveiliger dan de rest van het land. Mocht je overvallen worden, verzet je dan niet. Ook als de overvaller je geen wapen laat zien, bestaat de kans dat hij of zij er een in zijn kleren heeft verstopt. Doe altijd aangifte bij de politie in verband met de verzekering.
Geld en belangrijke papieren kun je beter op je lichaam dragen, bijvoorbeeld in zakjes aan de binnenkant van je kleding of in een geldbuidel. Verdeel geld en documenten over verschillende plaatsen en meer personen. Stop een klein geldbedrag in je portemonnee zodat je niet al je geld kwijt bent als je zakken gerold worden. Laat geen geld of kostbare zaken los slingeren in de hotelkamer. Draag foto- en filmapparatuur in een tas of rugzak, en loop niet te koop met sieraden. Maak kopieën van belangrijke reisdocumenten zoals het paspoort, visa, vliegtickets en verzekeringspapieren. Je kunt deze gegevens ook scannen en naar je eigen mailadres sturen zodat je er in elk willekeurig internetcafé over kunt beschikken.

Kijk voor reisadviezen en actuele informatie over de veiligheid in Costa Rica op www.minbuza.nl, de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken, onder ‘reizen en landen’. Ook op de website van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken http://diplomatie.belgium.be vind je nuttige reisadviezen.
 

Koffie uit Costa Rica is goedkoop en overal verkrijgbaar. Verder zijn leder producten (portemonnees en tassen), houtsnijwerk, keramiek en T-shirts leuke souvenirs. Ook notitieblokken en dagboeken van bananenpapier zijn steeds vaker in souvenirwinkels te vinden. In Costa Rica is onderhandelen over de prijs alleen gebruikelijk bij het kopen van souvenirs of kunstvoorwerpen. Etenswaren op de markt en in winkels hebben een vaste prijs.

Openingstijden kunnen variëren. De meeste winkels zijn geopend van maandag tot en met zaterdag van 8.00 tot 18.00 of 19.00 uur met soms een paar uur siësta in de middag. Op nationale feestdagen kom je in de regel voor een gesloten deur te staan. Postkantoren zijn geopend van maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 15.00 uur, soms tot 16.00 uur. Tussen de middag wordt er regelmatig een uur siësta gehouden.

Panama is vijf keer zo groot als Nederland en 7 keer België. Er wonen 3,3 miljoen mensen. Het land is Carabisch Spaans, zowel wat betreft cultuur, taal als gewoonten en gebruiken. Etnisch is de meerderheid van de bevolking mestizo, een mix van Spaans, inheems, Chinees en West-Indisch. Een van de belangrijkste inheemse, Indiaanse, bevolkingsgroepen vormen de Kuna. De meerderheid van de Kuna indianen woont nu op de eilanden van de San Blas Archipel (Kuna Yala) aan de noordoost kust. Kleinere groepen Kuna leven verspreid in de provincie Darien, grenzend aan Colombia. De Kuna vonden hier toevlucht na te zijn ontkomen aan de Spaanse kolonisator. Zij wilden hun traditionele levensstijl behouden en wensten niet te assimileren. Hun poging daartoe is succesvol geweest; de Kuna vormen tot op de dag van vandaag een trotse bevolkingsgroep met een sterke onderlinge band.

De geschiedenis van Panama begint met de expansie van de grote zeemachten. In 1501 zette Rodrigo de Bastidas, met een zeilschip vanuit Venezuela, voet aan land. Hij was op zoek naar goud. Een jaar later vestigde Christoffel Columbus een kleine nederzetting in het bosrijke Darien. Toen Nuñez de Balboa in staat bleek van het strand van de Atlantische Oceaan door te trekken naar het strand van de Stille Oceaan in 1513 werd Panama al snel het centrum en de marktplaats van Spanje in de Nieuwe Wereld. Goud en zilver werden aangeleverd met zeilboten via de Stille Oceaan, en vervolgens vervoerd over de smalste strook over land in Panama (de Isthmus). Vandaar vertrokken de zeilboten weer naar Spanje. De landroute kreeg de naam Camino Royal, de Koninklijke Weg, maar stond ook bekend als Camino de Cruces, de Weg met de Kruizen, vanwege de talrijke graven langs de kant.
Driehonderd jaar lang was Panama deel van het Spaanse Rijk (1538-1821). Het fortuin van het land was gekoppeld aan het belang van de doorgang, de Isthmus. Van begin af aan droomden de Spanjaarden van een Kanaal. Op het eind van de negentiende eeuw, van 1880 tot 1890 probeerde een Franse maatschappij onder leiding van Ferdinand de Lesseps zonder succes een kanaal te graven op zeeniveau. Toen in 1903 Panama, door een verdrag met de VS, Panama onafhankelijk werd, garandeerde de VS voor zichzelf een zone, 50 mijl lang en 10 mijl breed, om een kanaal te graven. In 1914 kwam het Kanaal - een technisch hoogstandje - gereed. Vanaf de jaren zestig in de twintigste eeuw begon Panama aan te dringen op een wijziging van het verdrag. In 1977 kwam er overeenstemming dat de VS het Kanaal aan Panama zou overdragen in 1999 en dat in de tussenliggende jaren Panama over steeds meer onderdelen van het Kanaal verantwoordelijkheid zou krijgen. Op 31 december 1999 was het zover: Panama kreeg niet alleen het Kanaal, maar ook het gebied om het Kanaal heen en de Amerikaanse legerbases die er nog waren in handen.
Vandaag de dag woont meer dan de helft van de Panamese bevolking in de corridor Panama City - Colon. Het land draait economisch goed; het groeitempo is de laatste jaren 5 à 6 procent. Natuurlijke bronnen/grondstoffen als hout, koper en vis zijn belangrijke exportartikelen. Een groot deel van het nationaal inkomen wordt verdiend in de dienstensector; het leeuwendeel komt binnen uit de Kanaalzone. Een kleiner deel van het nationaal inkomen bestaat uit de verkoop van landbouwproducten (bananen, koffie). De VS vormen de belangrijkste afnemer.
 

Post van Panama naar de Benelux is een tot twee weken onderweg. De post kun je het beste afgeven bij de hotelreceptie of bij het postkantoor.
Op het gebied van telecommunicatie is Panama een van de meest ontwikkelde landen van Latijns-Amerika. De belangrijkste glasvezelkabels gaan óf onder óf boven het Panamakanaal.
Telefoneren naar Europa is goedkoop. Je kunt het best telefoneren met prepaid telefoonkaarten die op elke hoek van de straat te koop zijn. Het meest bekend is de ClaroCOM-kaart. De landcode voor Panama is 507. Alle mobiele nummers beginnen met een zes en bestaan uit acht cijfers. Het internationale landennummer van Panama is 00507, voor Nederland 0031 en voor België 0032.
Internetcafés zijn er op bijna iedere straathoek van grotere steden. Veel hotels en cafés beschikken over een draadloze internetverbinding.

Eten: Panama heeft een internationale keuken. Er zijn Italiaanse, Chinese, Mexicaanse, Arabische en Indiaanse restaurants. Het eten in de indiaanse restaurants is pittig en soms echt heet, zeker als je daar ‘picante de la casa’ bestelt. Panama is minder een bonenland dan de andere Midden-Amerikaanse landen. In plaats van bonen zie je vaker de Caribische bakbananen. Veel maaltijden zijn gekruid met koriander (cilantro) of het daaraan verwante, maar sterkere culantro. Het meest voorkomende vlees in de maaltijd is kip. In Bocas del Toro aan de Caribische Zee is het eten ook echt Caribisch, zo is er in bijna alle maaltijden kokos verwerkt.
Een aantal lekkere gerechten en dranken: ceviche, rauwe vis in gekruide citroensaus, arroz con pollo, waarbij de rijst gemengd is met fijngehakte groenten, arroz con piña, een drank bestaande uit rijst en ananas, chicheme, een drankje van graan dat smaakt als havermoutepap, patacones, gebakken bananen, tortillas, van graan, hojaldra, gebakken broodjes.

Drinken: Leidingwater is in Panama niet geschikt voor consumptie. Mineraalwater is overal te koop. Er zijn zo'n vijf Panamese biermerken (Balbao, Atlas, Soberana, Goldbest, Panamá). De kwaliteit van het importbier is beter. Van de inheemse bieren is Balbao de beste. Wat de sterke drank betreft is er de zelfgeproduceerde rum Carta Vieja. De nationale sterke drank is Seco, een scherpe witte rum. Op het platteland wordt Seco con leche (seco met melk) alom gedronken. Verse vruchtensappen zijn overal te krijgen.

Fruit: De verkrijgbaarheid van fruit is afhankelijk van het seizoen: Sinaasappels, bananen en ananassen zijn de meest verkochte fruitsoorten, maar er zijn ook meer exotische vruchten. Om er een paar te noemen: Chirimoy, carambola, granadilla (een soort granaatappel), guave, guayaba, cas (een passievrucht) en papaja. Heerlijk zijn de jugos naturales of vruchtensappen die hier van worden gemaakt.

Omdat Panama een overwegend christelijk landen is, worden de christelijke feesten als Kerstmis, Driekoningen (6 januari) en Pasen uiteraard alom gevierd. Panama heeft sowieso veel religieuze feesten en is rijk aan folklore en volkstradities.
De nationale feestdagen in Panama zijn o.a.: 1 januari (Nieuwjaarsdag); 9 januari (Martelaarsdag); 15 augustus (de Stichting van Oud-Panama); Allerzielen (2 november); 3 november (Onafhankelijkheid van Colombia in 1903); 28 november (Onafhankelijkheid van Spanje in 1821); 8 december (Moederdag). Carnaval en de Semana Santa worden ook uitgebreid gevierd in Panama. Het Carnaval van Las Tablas, ieder jaar in het weekend vóór Aswoensdag trekt massa's mensen.

In Panama geven zowel mannen als vrouwen elkaar bij de eerste kennismaking alleen een hand. Als je wordt voorgesteld dan geven vrouwen elkaar één zoen (links) en mannen drukken vriendelijk elkaars hand. Goede vrienden of familieleden geven elkaar ook één zoen (de vrouwen onderling en mannen/vrouwen onderling). Mannelijke familieleden geven elkaar alleen een hand, vaak begeleid met een omarming, een abrazo.
Als je iemand aanspreekt, ook in situaties in een winkel of bus, begin dan je gesprek met een groet. Een eenvoudig buenos días of buenas tardes, vergezeld van een glimlach, doen wonderen. Je begroeting wordt beantwoord met een gelijke begroeting van de tegenpartij. Daarna begint het eigenlijke gesprek pas. Als je een gemeenschappelijke ruimte binnenkomt, zoals een restaurant of wachtkamer, is het ook beleefd een algemene groet te geven aan iedereen in de ruimte. Een simpel buenos días of buenas tardes voldoet ook hier.
Hoewel vrouwen steeds vaker belangrijke posities in de politiek en het bedrijfsleven innemen, is de Latijns-Amerikaanse machismo cultuur nog alomtegenwoordig. De mythe die mannen typeert als sterk en vrouwen als fragiel en afhankelijk is nadrukkelijk aanwezig. Een macho houding en mannelijke trots worden vaak tentoongespreid als een lokale man aandacht van een vrouw probeert op te eisen, vooral in de vorm van fluiten. Vooral alleen reizende vrouwen krijgen vaak volop (ongewenste) aandacht. Je kunt de problemen minimaliseren door je conservatief te kleden. Het dragen van een trouwring kan ook helpen. Mijd duistere plaatsen en eenzame stranden als je alleen bent. Uiteraard zijn er ook voldoende 'gewone' mannen hier.
Zorg dat je er verzorgd en schoon uitziet, voor de bevolking van Panama is dit belangrijk. Zelfs arme mensen doen hun best er verzorgd uit te zien. Aangezien je het geld hebt om helemaal vanuit Europa naar Panama te komen, móet je in de ogen van de lokale bevolking wel rijk zijn. Je wint respect als je je netjes kleedt. Dit betekent natuurlijk niet dat je in je duurste Armani outfit over de straten moet gaan. Juwelen en dure (nep)sieraden kun je beter thuis laten. Kleed je niet tè bloot, niet iedereen is hier van gediend. Shorts zijn, zowel voor mannen als vrouwen, wel geschikt op de stranden en in enkele kustplaatsen. Zwemkleding moet alleen gedragen worden bij zwembaden en op de stranden. Veel lokale vrouwen zwemmen met een T-shirt over hun zwemkleding (dit vaak om wat minder mannelijke aandacht te krijgen). Kleed je ook decent als je kerken bezoekt, dit uit respect voor de lokale bevolking en haar cultuur.

Meer informatie over culturele verschillen en omgangsvormen vind je in TE GAST IN Costa Rica & Panama. Het boekje kost 8,95 en is te bestellen via www.tegastin.nl.
 

Panama heeft een aangenaam tropisch klimaat. In de winterperiode, die in Panama duurt van mei tot januari, is het weer nat, heet en bewolkt. De invierno is één lange regenperiode. De (kortere) zomerperiode, verano, van januari tot mei, is droog en zonnig. Bereid je in de winterperiode voor op regen en neem een paraplu mee. Over het algemeen is het overal erg warm, maar op sommige plaatsen (Boquete, Cerro Punta, El Valle) kan het in de avond behoorlijk afkoelen. Als je de Barú beklimt (hoger dan 3000 meter) kun je het best een goed vochtafwerend jack meenemen.
Anders dan de andere Midden-Amerikaanse landen wordt Panama niet geteisterd door orkanen. Wel kunnen er zware stormen en bosbranden zijn in het afgelegen Darien-gebied (hier komt onze reis echter niet).
Je kunt Panama het hele jaar bezoeken. De Caribische kant is vochtiger en buien komen hier het hele jaar door voor. Ze zullen je vakantiegenot echter geenszins beïnvloeden. De allerbeste tijd om naar Panama te gaan is december en januari. Er valt weinig regen en de temperatuur is aangenaam.

Klimaattabel:
De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm-neerslag per dag en de gemiddelde temperatuur van het zeewater (indien van toepassing).

PANAMA-STAD

Panama heeft een oppervlakte van 78.200 km² en wordt in de lengte doorsneden door twee gebergten. De hoge Serranía de Tabasara komt Panama vanuit het westen binnen. Zijn hoogste piek is Baru, een uitgedoofde vulkaan met een hoogte van 3475 m. De Cordillera de San Blas en de Siërra del Darién vormen samen de gebergten van het binnenland. De regio tussen de twee gebergten bestaat uit vruchtbare heuvels, valleien en vlakten en is dichtbegroeid met bossen. In de twee gebergten ontstaan minstens 325 rivieren die uitmonden in de Stille Oceaan en nog eens 150 die uitmonden in de Caribische Zee. De grootste en belangrijkste rivier, de Chagres, ontstaat in het midden van Panama en is in Gatún ingedamd tot een kunstmatig meer.
Beide kusten van Panama zijn rijk aan lagunes, baaien en golven. De Golf van Panama bevindt zich aan de Pacifische zijde en omvat de Archipiélago de las Perlas (de Archipel der Paarlen) die bestaat uit meer dan honderd eilanden met een gezamenlijke oppervlakte van 1165 km². De Pacifische kant is begroeid met relatief droge gewassen. De Caribische zijde van Panama is bedekt met tropisch regenwoud, rijk aan tropische bloemen en planten.

Het grootste gedeelte van de bevolking van Panama is aanhanger van het rooms-katholieke geloof, opgelegd door de Spaanse kolonisten, die het geloof als belangrijk machtsmiddel gebruikten voor de onderdrukking. In Panama is 85% van de bevolking Rooms-katholiek, 10% is Protestant en 5% belijdt de Islam.

In Panama is Spaans de officiële taal. 14 Procent van de bevolking spreekt als eerste taal Engels. Vele Panamezen spreken zowel Spaans als Engels. Vooral de zakenmensen en professionals én de West-Indiërs spreken beide talen. Het Panamese Spaans lijkt meer op dat van Cuba of Puerto Rica dan het Spaans van Costa Rica of Nicaragua. Zo'n beetje de helft van de s'sen die wel in Spanje en Mexico uitgesproken worden, verdwijnt in Panama, met name op het eind van een woord of voor een andere medeklinker. Dus je hoort nosotroh ehtamoh (wij zijn), in plaats van nosotros estamos. Ook sommige d's en r's vallen weg. Het meest gebeurt dit op het platteland. Probeer in de stad niet platteland-Spaans te praten, want de meeste mensen daar beschouwen het als enigszins boers.
In Kuna Yala wordt nog de inheemse indianentaal Kuna gesproken en in Ngöbe-Gublé de indianentaal Guaymí. Aan de Carabische kust hebben zich redelijk wat Jamaicanen gevestigd, zij spraken Engels, maar tegenwoordig spreken de meesten ook Spaans. Rond de Kanaalzone spreken velen Spaans én Engels.
 

Consulaat van Panama in Nederland
Groothandelsgebouw, ingang C, Weena 723, 3013 AM Rotterdam
T +31 (0)10 414 3200.
F +31 (0)10 404 8243
E copanro@bart.nl

Ambassade van Panama in België 
Generaal Jacqueslaan 18, 1050 Brussel
T +32 (0)2 649 07 29
F +32 (0)2 648 92 16
E embajada.panama@skynet.be

Consulaat-Generaal van Nederland in Panama
Condominio Tower Plaza, 1er Piso, Calles 50 y Beatriz m. Cabal, Panama
T +507 2647 257
F +507 2647 257
E consuladonl@cwpanama.net.

Wat betreft je kleding raden we je aan om praktische kleding mee te nemen die zich makkelijk laat combineren (laag over laag). Neem vooral luchtige katoenen kleding mee. Ook is het handig om afritsbare broeken mee te nemen. Voor 's avonds is een hoog gesloten T-shirt met lange mouwen of een dunne coltrui handig als bescherming tegen de muggen. Neem daarnaast een trui of een sweater mee en een regenjack. Een paraplu is handig zowel tegen de regen als tegen de felle zon. Een paar goede, ingelopen wandelschoenen met goed profiel en slippers of sandalen is alles wat je voeten vereisen.
Denk verder bij het samenstellen van je bagage bijvoorbeeld aan wandelschoenen, sandalen, regenkleding, paraplu, dagrugzak, zaklamp, naaigerei (schaartje niet in je handbagage tijdens de vlucht), wasmiddel, universeel geldige verloopstekker, reis- en taalgids, anti-muggenlotion, opblaaskussen, fotocamera/video, voldoende fotomateriaal, verrekijker, handdoeken, zonnebril, zonnebrandcrème, toiletartikelen, badslippers, zwemkleding, evt. snorkelspullen, wekker, schrijfgerei, zakmes (niet in je handbagage tijdnes de vlucht), paspoortkopieën en verzekeringsbewijs van je cheques en je reisverzekeringspolis. Het is niet nodig om een slaapzak, slaapmatje of klamboe mee te nemen.
Dit alles verpak je het liefst in een weekendtas of rugzak, niet in een harde koffer, omdat die lastig te vervoeren is. Daarnaast is een kleine rugzak of schoudertas handig voor de dagelijkse handbagage. Voor het opbergen van waardepapieren kun je het beste een dunne geldgordel kopen, die je onder je kleding kunt dragen. Zorg dat je bij vertrek uit Nederland/België een stel schone kleren in de handbagage hebt en 48 uur zonder je grote bagage kunt, voor het geval dat de bagage later aankomt dan jijzelf. Zorg dat je bagage niet te zwaar is. Hij moet soms op het dak van de bus en de groep wordt er niet vrolijker van als er telkens één niet te tillen koffer omhoog moet!

De netspanning in Panama is 110 volt. Als je geen schakelaar op je elektrische apparatuur hebt, heb je een adapter nodig. De stopcontacten zijn niet hetzelfde als in Nederland of België, een verloopstekker is raadzaam. Er doen zich ook regelmatig stroomstoringen voor. Reservebatterijen en een zaklamp zijn zeker handig om mee te nemen. Kijk voor meer informatie over voltage en gebruikte stekkers op website: www.kropla.com.

In Panama verwacht bedienend personeel in restaurants een fooi van 10 procent. Een extra fooi is natuurlijk altijd welkom als je tevreden bent over de service. Ook voor kamermeisjes is een fooi een fijne aanvulling op hun loon, denk hierbij aan € 0,70 per reiziger per dag. Aan taxichauffeurs hoef je geen fooi te geven. De richtlijn is (tenminste als er naar tevredenheid service is geleverd) € 0,70 fooi per reiziger per dag voor de chauffeurs van de bussen die Koning Aap inhuurt. De reisbegeleider verwacht aan het einde ook een fooi, als zij/hij het werk goed heeft gedaan. Onze richtlijn is € 1 per reiziger per dag, maar meer mag natuurlijk altijd.

Panama is een fantastische land voor (natuur)fotografen. Neem voor dierenopnamen liefst een goede telelens mee. Vlak na zonsopkomst en vóór zonsondergang zijn dieren het actiefst en de lichtomstandigheden ideaal. Neem altijd een waterdichte plastic zak mee, voor als het gaat regenen. Haal de camera er wel weer uit als je in je hotelkamer bent aangekomen.
Vraag mensen altijd eerst om toestemming als je ze wilt fotograferen. Over het algemeen vinden ze het geen probleem. Houd er wel rekening mee dat veel mensen zich eerst willen optutten. Het is verboden foto’s te maken van militaire objecten, regeringsgebouwen, grensovergangen, vliegvelden, enz.

Tweedaagse fotocursus
Fotografie neemt een belangrijke plaats in voor veel reizigers. Het is fantastisch magische momenten, contacten met mensen, prachtige monumenten en bizarre situaties vast te leggen. En ze vervolgens bij thuiskomst als een blijvende herinnering in te plakken, aan de muur te hangen of te verspreiden via het internet. Koning Aap organiseert enkele keren per jaar een tweedaagse fotocursus waarin zowel een inleidende technische- als een beeldende kant zit. Voor meer informatie klik hier.

De munteenheid van Panama is de balboa (PAB), onderverdeeld in 100 centavos. De waarde van de balbao is gelijk aan de Amerikaanse dollar. Panamese en Amerikaanse munten worden door elkaar gebruikt: ze hebben hetzelfde gewicht en omvang, alleen de afbeelding is anders. Panama heeft ook munten van een halve dollar, die worden aangeduid als pesos. Zorg dat je altijd voldoende kleine biljetten bij je hebt; biljetten van 50 of 100 balbao/dollar worden niet altijd geaccepteerd.
Op veel plaatsen in Costa Rica en Panama kun je pinnen. Kijk voor een overzicht van beschikbare pinautomaten op www.mastercard.com. Mocht een pinautomaat defect zijn, dan is het handig om voldoende dollars achter de hand te hebben. Creditcards (Visa, Mastercard) worden in de duurdere hotels, restaurants en winkels geaccepteerd. 

! Belangrijke info voor Belgen !
Om veiligheidsredenen heeft de Belgische overheid op 17 januari beslist om het gebruik van de bankkaarten met Cirrus / Maestrologo buiten Europa niet langer mogelijk te maken.
Afgezien van een paar uitzonderingen ( te vinden op de website www.febelfin.be) kan je dus op onze reizen je gewone bankkaart / debetkaart niet meer gebruiken en dient er cash geld meegenomen te worden, of een Visa/Mastercard ( kredietkaart).

Sommige banken bieden de mogelijkheid om deze maatregel op te heffen gedurende een maximum periode van 3 maanden ( tijdens dewelke je dus wel buiten Europa met je bankkaart kan betalen) : dit dient voor vertrek bij uw bank aangevraagd te worden.

 

Voor Panama worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
 

Vaccineren bij je thuis!
Bij veel reizen die we aanbieden zijn inentingen tegen de belangrijkste ziekten noodzakelijk. Niet het meest leuke deel van je reisvoorbereiding maar wel onvermijdelijk. Koning Aap heeft in samenwerking met Thuisvaccinatie.nl een oplossing gevonden voor deze vaak tijdrovende klus. In plaats van dat jij naar de GGD of huisarts moet gaan, komt een huisarts bij je thuis op het moment dat het jou schikt om de benodigde inentingen te zetten.

Thuisvaccinatie.nl is een landelijk werkend vaccinatiecentrum (enkel in Nederland). Als je minstens 4 weken voor vertrek contact met hen opneemt, garanderen we dat je gebruik kunt maken van deze unieke service. Een handig alternatief voor de GGD!

Neem een kleine reisapotheek mee met daarin o.a. jodium, pleisters, sterilon en middelen tegen koorts, diarree, verstopping, insectenbeten, zonnebrand en eventueel een middel tegen reisziekte. Denk ook aan een tekentang, thermometer (onbreekbaar), ORS (Oral Rehydration Salts, tegen uitdroging) en vitaminetabletten. Voor de hygiëne op reis o.a. een flesje desinfecteergel (daarmee kun je zonder water en zeep je handen wassen) en ontsmettingsdoekjes en condooms.

Als je naar een malariagebied gaat, denk dan aan anti-malaria tabletten en een geïmpregneerd muskietennet. In de steden vormt dengue (knokkelkoorts) tegenwoordig een grotere dreiging dan malaria. Deze ziekte uit zich meestal als een zware griep. De mug die het dengue-virus overdraagt steekt in tegenstelling tot de malariamug vooral in de ochtend en late middag. Aangezien er geen vaccin of specifiek medicijn tegen dengue bestaat moet je je zowel overdag, als ‘s avonds en ‘s nachts dus goed beschermen tegen muggenbeten. Dat kun je door goed dekkende kleding (lange mouwen, lange broek) te dragen. De onbedekte lichaamsdelen dien je in te smeren met een anti-muggenmiddel. Bij voorkeur een middel dat DEET (een chemische stof die de muggen op afstand houdt) bevat. Neem bij koorts of griepachtige verschijnselen tijdens of na het verblijf in een malaria en/of dengue gebied altijd direct contact op met een arts.

Zorg dat je tijdens de reis het vaccinatieboekje en bloedgroepgegevens bij je hebt. Handig om mee te nemen is het Europees medisch paspoort, een document waarmee je in urgente situaties veel problemen kan voorkomen. Het paspoort is opgesteld in elf talen, waardoor de hulpverlener (in het buitenland) eenvoudig de gegevens van de patiënt, zijn of haar ziekten, aandoeningen en medicijngebruik kan opzoeken. Ook is vermeld wie de behandelende arts is en wie er in dringende gevallen gewaarschuwd kan worden. Het medisch paspoort is onder andere verkrijgbaar bij huisarts en apotheek.

Bij aankomst is het zaak de tijd te nemen om te acclimatiseren. Probeer na aankomst het lokale levensritme over te nemen. Uiteraard voorzover het reisschema dat toelaat. Sta vroeg op, neem tussen de middag een paar uur rust en ga bijtijds naar bed. De straling van de zon in de (sub)tropen is bijzonder sterk. Wees dus voorzichtig met zonnen en zet bij uitstapjes in de volle zon iets op je hoofd. Omdat je in de droge hitte ongemerkt veel vocht verliest, moet je steeds veel blijven drinken en wat extra zout op je eten strooien. Warme dranken zijn over het algemeen beter dan ijskoude. Je maag en darmen worden dan minder belast. Het water uit de kraan kun je beter niet drinken. Flessen gezuiverd drinkwater zijn bijna overal te koop. Mocht je diarree krijgen, let er dan vooral op dat je het extra vochtverlies compenseert: veel (slappe) thee, mineraalwater of eventueel cola zonder prik. Het zouttekort kun je opheffen met ORS (Oral Rehydration Salts) of bouillon. Het heeft geen zin bij buikloop te vasten. Door niet te eten geef je je maag en darmen wel rust, maar verzwakt je lichaam nog meer.

Lees voor meer informatie het boekje ‘Hoe blijf ik gezond in de Tropen’ (uitgave KIT) of kijk op internet, zie onder andere: www.gezondopreis.nl.

 

Voor Panama gelden de gebruikelijke douanebepalingen. Een volwassene mag ongeveer 200 sigaretten of 500 gram tabak en een liter sterke drank of wijn belastingvrij invoeren. Binnen- of buitenlandse valuta kunnen onbeperkt ingevoerd worden. Invoer van planten en dieren is verboden. Houd er rekening mee dat je in een Latijns-Amerikaans land bent waar de drugscontrole streng is.
Er geldt een uitvoerverbod voor souvenirs die gemaakt zijn van beschermde dieren of planten. Voorbeelden van ‘foute souvenirs’ zijn schilden van schildpadden (al dan niet verwerkt in producten), geprepareerde insecten, droogbloemen e.d. Let er bij dit soort souvenirs op dat het een geldig CITES-certificaat heeft. Nederland en België zijn aangesloten bij de Washington Conventie (Verdrag over de Internationale Handel in Bedreigde Soorten, afgekort als CITES) en treden streng op tegen overtredingen. Voor meer informatie over souvenirs kijk op www.wnf.nl/souvenirs of www.minlnv.nl/cites.

In Panama bedraagt het tijdsverschil met Nederland en België 6 uur (in de zomertijd 7 uur).

Van alle landen in Midden- en Latijns-Amerika is Panama een van de veiligste. Op het platteland zijn de mensen vriendelijk en behulpzaam. Maar, zoals overal, zijn er ook plekken waar je toch moet opletten, zoals in bepaalde wijken van Panama-Stad. Actuele informatie over de veiligheid vind je op www.minbuza.nl en http://diplomatie.belgium.be, de websites van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Nederland en België.

Traditionele Panamese kunstnijverheid is het goedkoopst op kunstmarktjes. In Panama City is de markt in Balbao een hele goede en ook die van Panama Viejo is een aanrader. Hèt artikel bij uitstek is de mola, een ingewikkeld applicatiestukje van textiel vervaardigd door de Kuna-indianen. Daarnaast heb je bewerkte steennoten, dierenfiguren gemaakt van kokosnoot en mandjes gemaakt van geweven palmvezels. In El Valle is een kleine kunstmarkt met veel zeepstenen beeldjes. In Panama bevindt zich de grootste vrijhandelszone ter wereld, de Colon Free Trade Zone. Daarnaast is er een aantal malls in Amerikaanse stijl, zoals Multicentro, Albrook Mall en Multiplaza Pacific. In het algemeen is Panama een aantrekkelijk land om kleding, cosmetica en consumentenelektronica aan te schaffen.
De meeste winkels zijn geopend van maandag tot en met zaterdag van 8.00 tot 18.00 of 19.00 uur met soms een paar uur siësta in de middag.