RUSLAND - Groepsreis - 14 dagen

Rusland heeft een oppervlakte van 17 miljoen km² (410 maal Nederland, 555 maal België) en ligt zowel in Europa als in Azië. De grens wordt gevormd door het Oeralgebergte. Het Europese gedeelte van Rusland beslaat ongeveer een kwart van het totale grondgebied van Rusland. Het grotere deel, ten oosten van de Oeral, wordt meestal aangeduid als Siberië. Rusland telt 140 miljoen inwoners, het merendeel van de bevolking leeft in het Europese gedeelte van Rusland. Hier zijn de beste landbouwgronden en bevinden zich de belangrijkste industrieën. Het land beschikt over reusachtige olie-, aardgas-, hout-, en ertsreserves. Het dunst bevolkt zijn de landsdelen ten oosten van de Oeral en het noorden van Europees Rusland. Van de bevolking woont driekwart in een stedelijk gebied, maar dit percentage verschilt sterk per regio. Het gebied rondom Moskou heeft de hoogste bevolkingsdichtheid.
Het uiteenvallen van de Sovjetunie in de jaren negentig zorgde voor de nodige economische en sociale veranderingen. Het sociale zekerheidsnet stortte grotendeels ineen. Door de sterke waardedaling van de roebel (in 1991 en 1998) zijn veel Russen hun spaartegoeden kwijtgeraakt en is de koopkracht sterk gedaald. Pensioenen en werkloosheidsuitkeringen zijn de afgelopen jaren weliswaar aangepast en worden zelfs regelmatig uitbetaald, maar het is nauwelijks genoeg om van te leven. Officieel daalt het werkeloosheidcijfer maar veel werknemers staan nog bij een bedrijf op de loonlijst, maar zijn in feite werkeloos. Het gemiddelde salaris bedraagt 100 dollar en een gepensioneerde vijfenzestigplusser krijgt een staatspensioen van 50 dollar per maand. Een groot deel van de bevolking leeft onder de officiële armoedegrens van 32 dollar. Ze kunnen zich slechts door steun van familieleden, door de opbrengst van kleine handel of een groentetuin in leven houden. Daar tegenover staat een kleine minderheid die het goed voor elkaar heeft. Deze groep ‘nieuwe rijke Russen heeft fortuin gemaakt met het opkopen van staatsbedrijven.
De kwaliteit van de gezondheidszorg is sterk achteruit gegaan. In vrijwel alle staatsklinieken heerst een gebrek aan medicijnen en voorzieningen. Bovendien is de gemiddelde levensverwachting de afgelopen jaren sterk gedaald door andere factoren zoals drankmisbruik. De bevolkingsgroei is negatief (-0,38 procent) enerzijds door een dalend geboortecijfer en stijgend sterftecijfer. Anderzijds door emigraties naar het buitenland. Russen die in de jaren negentig terugkeerden uit andere voormalige sovjetrepublieken zorgden enige tijd voor een balans van de bevolkingsgroei, maar in 2004 is het immigratiesaldo gedaald.

Ongeveer 80 procent van de totale bevolking van Rusland bestaat uit Russen. De Russen zijn een Slavisch volk dat verwant is met de Slavische inwoners van Polen, Tsjechië , Slowakije, Slovenië en Bulgarije. De voorouders van de huidige Russen zijn waarschijnlijk afkomstig uit het gebied waar nu de Oekraïne en Wit-Rusland liggen. Verder wonen er verspreid over het enorme land nog belangrijke minderheidsgroepen waarvan de bekendste de Tataren (3,8 procent) en de Oekraïners (3,0 procent) zijn. Fins-Oegrische volken wonen in het noordoosten van het Europese deel, in het Wolga-Kamagebied en verder oostelijk. De Mongolen leven bij het Baikalmeer en de Kaspische Zee en de Toengoezen leven in het gebied tussen Jenisej en Lena, tussen Lena en de Zee van Ochotsk en in het stroomgebied van de Indigirka.
 

Post van Moskou en Sint-Petersburg naar de Benelux doet er ongeveer anderhalve week over. Vanuit andere delen van Rusland worden brieven en kaarten eerst naar Moskou gestuurd en van daaruit naar Nederland en België. Je hoeft het adres niet in het Cyrillische schrift te noteren: Russen lezen veel beter het Latijnse alfabet dan wij het Russische.

Vanuit Rusland naar het buitenland telefoneren is niet goedkoop. Je kunt in de meeste hotels vanuit je eigen hotelkamer bellen (vaak erg duur). In bijna elk hotel vind je een businesscenter waar je met een kaart of munten kunt bellen. Ook zijn er telefooncellen van waaruit je direct naar het buitenland kunt bellen met telefoonkaarten, die verkrijgbaar zijn bij de hotelreceptie en in de metro. Tot slot kun je vanuit een cabine van het telefoonkantoor (meestal niet hetzelfde als een postkantoor) bellen. Je schrijft op een briefje waarheen je wilt bellen en hoe lang en gaat daarmee naar het loket. Je betaalt voor het aantal aangevraagde minuten en wacht totdat men Gollandija of Belgija roept en het nummer van je cabine. In de cabine kan het soms even duren voordat je iets hoort wanneer je de hoorn opneemt, men is dan nog aan het draaien. Heb je minder tijd verbruikt dan waarvoor je betaalde, dan kun je het resterende geld bij het loket terugkrijgen. Het internationale landennummer voor Rusland is 007, voor Nederland 0031 en voor België 0032. Toets om van Rusland naar het buitenland te bellen eerst een 8, vervolgens een 10 en dan de landencode. Zie ook: www.countrycode.org
Met een gsm kun je vanuit de hele regio Sint-Petersburg en Moskou naar Nederland of België bellen. Ook de grote steden langs de Transsiberische spoorlijn worden bestreken door het mobiele telefoonnet. Informeer voor vertrek bij je provider naar de mogelijkheden en kosten.
Ieder hotel beschikt over een businesscenter met mogelijkheid om te internetten. In de kleine steden openen steeds meer internetcafés hun deuren. Ook grote musea zoals de Hermitage of Tretiakov Gallery hebben een internetcafé.
 

De verscheidenheid aan klimaten en culturen in Rusland weerspiegelt zich in de keuken. De Russische keuken is zeer gevariëerd. Elke regio heeft zijn eigen tradities en smaken.
Een ontbijt in Rusland is stevig en uitgebreid, bestaat uit brood, worst, kaas, jam, ei en er wordt ook altijd een warm gerecht geserveerd, variërend van een bord pap tot rijst met een gehaktbal. Ook zijn er vaak de beroemde Russische pannenkoeken (bliny of oladji) met hartige vulling, honing of zure room.
Lunch en diner zijn beide warme maaltijden. De aardappelen, groente, vlees (kip of vis) is ook in Rusland bekend, maar nooit compleet zonder de vierde component: brood. Kaviaar is zonder twijfel het bekendste wat de Russische keuken heeft voortgebracht. Kip a la Kiev en natuurlijk de boeuf Stroganoff stammen uit het tsarenrijk van weleer, maar worden ook nu nog volop geserveerd. Verder zijn er heerlijke salades en een aantal stevige soepen zoals borsjtsj (bietensoep) en sjtsji (koolsoep), soljanka( rijke kruidige soep met vlees) en pelmeni, met vlees gevulde 'ravioli ' afkomstig uit Siberië, worden geserveerd in bouillon of met zure room.

In Rusland wordt voornamelijk thee gedronken. De nationale drank Russische wodka is over de hele wereld beroemd en wordt in restaurants niet per glas, maar per gram op de menukaart vermeld, waarbij 50 gram gelijk staat aan een glaasje. Een andere drank die nooit ontbreekt op een feestelijk gedekte tafel is sjampanskoje, de Russische champagne, die in de varianten zoet en ‘half zoet’ verkrijgbaar is. Een derde typisch Russische drank is kvas, een licht gegiste brooddrank die zeer smakelijk is en bovendien goed tegen de dorst. Wijn, bier en mineraalwater zijn overal verkrijgbaar, maar wijn is duur en het Russische mineraalwater smaakt anders dan bij ons omdat het veel mineralen bevat.

Het restaurant aanbod in de grote steden als Moskou en Sint Petersburg is groot: overal zijn eetgelegenheden, cafés en bars. De restaurants in het centrum zijn duurder en accepteren creditcards als betaalmiddel, ook beschikken ze over een Engelse menukaart en Engelssprekend personeel. Nette kleding is verplicht. In de meeste restaurants kun je Russische en Europese gerechten bestellen. Er zijn ook een aantal Georgische en Armeense restaurants, wat kleinere cafés en restaurants met lekkere en wat pittige gerechten van goede kwaliteit. Fastfoodketens zoals McDonalds en Pizza Hut zijn ruim vertegenwoordigd in de grote steden. Tevens zijn er kleine cafetaria, waar je staande een kop thee (tjai), koffie, en andere dranken of broodjes (boeterbrod) en de pannenkoeken kunt gebruiken. Van traditionele Russische gerechten kun je genieten in Elki-Palki. Dit is een restaurantketen van prima kwaliteit, goede (Engelssprekende) service, en bovendien niet duur. Het restaurant Drowa, naast het Rode Plein biedt zeer uitgebreide buffet van lekkere Russische maaltijden.

Rusland kent tal van officiële feestdagen en herdenkingsdagen ter ere van het leger, de vloot, de luchtmacht, de brandweer, de politie enzovoort. Officiële feestdagen zijn: Nieuwjaarsdag (1 januari), Russisch-orthodox Kerstmis (6 en 7 januari), Internationale Vrouwendag (8 maart), Russisch-orthodox Pasen (april/mei), Dag van de Arbeid en viering van de lente (1 en 2 mei), Dag van de Overwinning van Tweede Wereldoorlog (9 mei), Onafhankelijkheidsdag van het sovjetsysteem (12 juni), Dag van de Verzoening (7 november) en Dag van de Grondwet (12 december).

Daarnaast zijn er de religieuze feestdagen zoals Goede Vrijdag, paasmaandag en Allerheiligen (1 november). In tegenstelling tot de westerse christelijke kerken, die een gregoriaanse kalender volgen, houden de Russisch- en Grieks-orthodoxe kerken zich aan de juliaanse kalender, die over het algemeen zo’n dertien dagen op de gregoriaanse kalender achterloopt. Het Russisch-orthodoxe kerstmis valt dus op 7 januari en niet op 25 december.
Pasen is veruit het belangrijkste feest. Op die dag begroeten de gelovigen elkaar met de groet: Christus is opgestaan!, waarop geantwoord wordt: hij is waarlijk opgestaan. Deze zin wordt voortdurend herhaald op het hoogtepunt van de middernachtmis op paaszaterdag, als de gelovigen met kaarsen een rondgang maken om de kerk. Russen eten met Pasen koelitch, zoet brood, waar ze pasjka op doen, een soort kwark met suiker, noten en rozijnen. Vaak wordt deze koelitch eerst nog door de priesters gezegend. Nieuwjaarsdag lijkt op kerst. Er worden liederen gezongen, geschenken gegeven en nieuwjaarsbomen versierd. De kinderen krijgen cadeautjes van Grootvadertje Vorst en het Sneeuwmeisje. En natuurlijk worden er traditionele gerechten gegeten zoals koetja (bessen, papaverzaadjes en honing) en kissel (een drank van veenbessenpulp).
De Dag van de Man (23 februari), vroeger Dag van het Sovjetleger was altijd een goede gelegenheid voor families om hun mannelijke leden geluk te wensen. Ook nu nog is dit feest populair, hoewel het geen officiële feestdag meer is.
In de maand juni is het in het noorden drie weken lang dag en nacht licht. De bewoners van Sint-Petersburg noemen deze periode de Witte Nachten. Gedurende deze periode vindt het witte nachten festival plaats. In de hele stad vinden opera, balletuitvoeringen en klassieke concerten in alle concertzalen van Sint-Petersburg plaats. Aan de oevers van de Neva is het 's nachts een drukte van belang, wanneer om 2.00 uur de bruggen worden opengezet. In dezelfde periode vindt het Pop- en Swingjazzfestival plaats. In de Petrus- en Paulusvesting zijn dan een groot aantal openluchtconcerten van lokale en internationale bands.
 

Russen zijn gastvrije mensen en dat betekent letterlijk dat ‘het beste niet genoeg is voor de gast’. Zijn er gasten, dan komt er eten op tafel, op elk moment van de dag. Of dat nu thuis is of tijdens een treinreis is. Het aanbod wordt wel gezien als een graadmeter van de gastvrijheid. 'Noe, tsjem vas kormili?' ('En, wat kregen jullie voorgezet?'), is een gewone vraag als men ergens op bezoek is geweest. Belangrijk is dat je van alles iets proeft en altijd een tweede portie accepteert wanneer die wordt aangeboden. Weigeren wordt als een belediging opgevat. De gastheer en gastvrouw zullen hun gasten voortdurend aansporen om vooral maar veel te eten. Je maakt de kok een groot compliment door die aansporingen voor te zijn, en zelf al vast bij te vullen, zonder uitnodiging daartoe. Als je daarbij een gerecht over het hoofd ziet, wordt er al snel een quasi beledigde opmerking gemaakt, als 'Waarom eet je niets?' of 'Wat is er mis met mijn wortelsalade?'. Het is gebruikelijk dat het bord van de gast nog eens goed vol wordt geschept, ook al beweert die gast dat hij voldoende gegeten heeft. In zo'n geval word je toch geacht je bord leeg te eten. Over tafelmanieren hoef je je weinig zorgen te maken. Daar wordt in Rusland minder op gelet dan bij ons, ook als er gasten zijn. Het beste kun je het voorbeeld volgen van je tafelgenoten.

Aan een Russische tafel vloeit rijkelijk wodka, wat letterlijk watertje betekent. Het is de gewoonte om de glaasjes in een teug naar achteren te gooien. Ook hier geldt de regel weigeren is ongepast, je wordt gezien als een slappeling. De enigen die niet hoeven mee te drinken zijn de vrouwen. Er schijnt maar een acceptabel excuus te zijn om een borrel af te slaan, een maagzweer. Wil je geen afbreuk doen aan de sfeer van vertrouwen en goodwill, doe dan alsof je drinkt of beter nog drink een beetje. Sla niet in een teug je glas leeg maar neem kleine slokjes en zorg dat er wodka in je glas blijft staan zodat het niet bijgevuld kan worden.
Het drinken van wodka gaat meestal gepaard met het uitbrengen van toosten. De gewoonte wil dat de gastheer de eerste toost uitbrengt. Als je een toost wilt uitbrengen, hoor je op te staan. Met het toasten op je gastheer- en vrouw (twee aparte toosten), vrouwen in het algemeen, vrede en vriendschap of de Russische cultuur zul je altijd de harten van de Russen weten te winnen.

Kroegen zoals wij die kennen, zijn in Rusland nauwelijks te vinden. Als ze er al zijn, zijn ze vrijwel altijd in handen van een buitenlands biermerk. Russen kopen hun bier gewoon op straat. In talloze kleine kiosken staan de kratten bier hoog opgestapeld. Je geeft je geld via een klein luikje aan de verkoper en wijst Baltika of een van de vele andere merken aan. Anders dan wodka wordt bier in Rusland niet als een alcoholische drank gezien.

Als je bij iemand thuis wordt uitgenodigd, neem dan een cadeautje mee. Eigenlijk gaat het niet zozeer om het geschenk maar om het idee. Een kleinigheid voldoet: een pakje thee, een kalender, snoepgoed of een fles wijn. Russen waarderen persoonlijke aandacht en vriendelijkheid; wat een geschenk in geld waard is interesseert ze niet.
Het is ook gebruikelijk om wat voor de kinderen mee te nemen. In Rusland is het een oud gebruik om de vrouw des huizes bloemen te geven, ook al is daar geen directe reden voor. Vergewis je er dan van dat het een oneven aantal is, want even aantallen zijn voor begrafenissen. Het is gebruikelijk om bij iemand thuis de schoenen uit te trekken, meestal krijg je pantoffels.

Vertrouwelijkheid en vriendschap staan bij de Russen hoog in het vaandel geschreven. Persoonlijke en openhartige communicatie eveneens. Formele gesprekken over koetjes en kalfjes zijn aan de Russen niet besteed. Op de vraag ‘Hoe gaat het?’, zal een Rus altijd eerlijk antwoorden hoe hij zich voelt. Wees ook niet verbaasd als volslagen onbekenden je in de nachttrein van Moskou naar Sint-Petersburg intieme details vertellen over hun persoonlijke leven. Maak je Russen deelgenoten van je persoonlijke zorgen en problemen, dan zul je snel vrienden maken. Vraagt iemand echter wat je van Rusland vindt, uit dan geen kritiek. Iedere openhartigheid kent haar grenzen. Russen zijn zeer vaderlandslievend maar ze klagen ook over het leven in hun eigen land. Van buitenlanders nemen ze dat soort kritiek echter niet in dank af.

Russen zijn gewend hun spullen met anderen te delen (sigaretten, voedsel en drinken) ook met vreemdelingen die in hetzelfde treincompartiment zitten.

Russische mannen zijn op straat en in het openbare leven hoffelijk tegenover vrouwen. Ze houden de deur open voor een dame, staan in het openbaar vervoer hun plaats af, laten vrouwen voor gaan en helpen vrouwen in hun jas. Dit wordt niet alleen van ze gewaardeerd, maar zelfs van hen verwacht. Trouwens ook ten opzichte van ouderen, gelden deze regels. Russische vrouwen zijn zeker geen huismussen. In tegendeel het merendeel van de vrouwen heeft een fulltime baan en bekleedt vaak hoge posities in bedrijven. Dit staat in contrast met het ideaalbeeld van het gezinsleven, waarbij de man gezinshoofd is en het laatste woord heeft.

Datsja’s zijn de weekendhuizen waar bijna iedere Rus in de stad van droomt. Sommige van die datsja’s lijken wel landhuizen, andere verwaarloosde schuurtjes met een lap grond eromheen. Vaak is er geen stroom of water maar dat versterkt het terug naar de natuurgevoel van velen. De moestuinen van de datsja vormen daarnaast een belangrijke voedselbron. Op vrijdagmiddag sluiten de kantoren op tijd en vindt er een tijdelijke trek van stad naar platteland plaats. In hun datsja’s voelen de Russen zich het best, een uitnodiging is blijk van vertrouwen en vriendschap.

Ook de banja, het badhuis, neemt een belangrijke plaats in het Russische leven in. Op het platteland is het nog steeds de manier om je lichaam schoon te houden. In de steden is het eerder een aangenaam tijdverdrijf waar je sociale contacten legt en ontspant. De banja is een soort sauna maar dan met een stenen oven.

Meer informatie over culturele verschillen en omgangsvormen vind je in TE GAST IN Rusland (verkrijgbaar in boekhandel of direct via www.tegastin.nl).
 

Europees Rusland heeft een landklimaat met koude winters, van november tot april, en warme zomers. De tussenseizoenen zijn betrekkelijk kort. De lente gaat gepaard met een zeer snelle dooi en duurt meestal niet langer dan een maand. In de nazomer, enkele weken in september, is het vaak bijzonder mooi weer. In Europees Rusland in de maanden juli en augustus is warm en zonnig. Door zijn noordelijke ligging heeft Sint-Petersburg een periode van ‘witte nachten’ rond 21 juni, waarin de zon ongeveer tien dagen lang nauwelijks ondergaat.

Klimaattabel:
De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm-neerslag per dag en- de gemiddelde temperatuur van het zeewater.

 MOSKOU

ST. PETERSBURG

Rusland bestaat voor een groot gedeelte uit een uitgestrekte vlakte die slechts onderbroken wordt door het Oeralgebergte, dat het land in twee ongelijke delen splitst. In het uiterste oosten en zuidoosten zijn de bergachtige streken van de Kaukasus (aan de oostelijke kust van de Zwarte Zee) en het oostelijke deel van Siberië. Het Rusland ten westen van het Oeralgebergte is overwegend vlak, hier liggen de steden Moskou en Sint-Petersburg. Ten zuiden van Moskou ligt het land van de donkere, humusrijke aarde, ‘zwarte aarde’ (tsjernozjom) die zeer geschikt is voor landbouw.
Rusland kent min of meer drie soorten landschap; de toendra, de taiga en de steppe. In het noorden liggen de uitgestrekte toendra’s die semi-permanent bevroren zijn. Behalve mos en korstmos groeit hier maar weinig. Zuidelijk van de toendra ligt de taiga, een brede band van naaldbomen die het hele midden van Rusland omspant. De meest voorkomende bomen zijn de lariks, de pijnboom, de spar en de den. De naalden en kegels die van de bomen vallen maken de grond zuur, waardoor het geen goede landbouwgrond is. Net als op de toendra is veel van de grond semi-permanent bevroren. Dat wil zeggen dat de grond tot op een kilometer diepte bevroren kan zijn. In de zomer smelt de toplaag en vormt door muggen vergeven moerassen. De taiga wordt opgevolgd door de steppen, een grote gordel van open grasland, die zich uitstrekt van de Zwarte Zee tot Mantsjoerije. Zuidelijk van de steppe is het landschap gedeeltelijk woestijnachtig. In deze zanderige grond groeit maar weinig, tenzij ze wordt bevloeid door de nabijgelegen rivier de Wolga.
 

Ongeveer 82 procent van de bevolking in Rusland is christen. Naast de Russisch-orthodoxen zijn er rooms-katholieken (vooral in Moskou en Siberië), baptisten, joden en moslims (voornamelijk soennitische Tataren, Basjkiren en Tsjetsjenen). Onder de nomadenvolken in Siberië, vooral onder de Kalmukken, bevinden zich aanhangers van het boeddhisme. De meeste Mari en een deel van de Oedmoerten zijn animisten en shamanisten.

De Russisch-orthodoxe Kerk is gesticht door de Vladimir I van Kiev die met Anna, de zuster van de Byzantijnse keizer, wilde trouwen. Omdat hij heiden was, kreeg hij geen toestemming en liet zich in 988 bekeren tot het christelijke orthodoxe geloof. De Russisch-orthodoxe kerk nam de riten van Byzantium over, maar bleef zich bedienen van de Slavische taal. In 1448 verklaarde de Russisch-orthodoxe kerk zich onafhankelijk van de Grieks-orthodoxe kerk. Tijdens en na de Russische Revolutie van 1917 werd de vrijheid van geloof in Rusland steeds verder aan banden gelegd en werden priesters, bisschoppenen en gelovigen gevangen genomen. In 1938 waren bijna alle kerken in de Sovjet-Unie gesloten. In 1961 trad de Russisch-orthodoxe kerk toe tot de Wereldraad van Kerken en na 1990 mochten er weer nieuwe kerken en kloosters gebouwd worden. Ook het godsdienstonderwijs werd weer mogelijk en de scheiding tussen kerk en staat is in 1997 officieel in de wet vastgelegd.

De leider van de Russisch-orthodoxe kerk is de patriarch, die aan het hoofd staat van alle kerken en congregaties in Rusland, priesters en bisschoppen benoemt en wetten uitvaardigt op het gebied van liturgie en het geloof. De patriarch heeft echter geen politieke functie. Veel van de liturgie en riten van de Russisch-orthodoxe kerk komen overeen met die van de andere orthodoxe kerken, zoals de Grieks-orthodoxe kerk. Zo slaan Russisch-orthodoxen ook een kruis van het voorhoofd, via de rechterschouder naar de linkerschouder. Orthodoxe kerken benadrukken de vergoddelijking van de wereld en de opstanding van Christus, terwijl katholieken en protestanten de nadruk leggen op verzoening van de schuld aan het kruis en de vergeving.

Russisch-orthodoxe kerken hebben bijna dagelijks een kerkdienst, die meestal om 18.00 uur begint en ongeveer twee uur duurt. Op zondagen en kerkelijke feestdagen is er ook vroeg in de ochtend een dienst. Vrouwelijke bezoekers worden geacht in de kerk een hoofddoek om te slaan. Mannen mogen juist geen hoofddeksel dragen en niet met hun handen in hun zakken staan. Tijdens de dienst is er nauwelijks gelegenheid om te gaan zitten, maar je mag je wel vrij tussen de gelovigen begeven. Tijdens een Russisch-orthodoxe dienst wordt dikwijls prachtig gezongen. Door een gift in de daartoe bestemde bus, het kopen van kaarsen of snuisterijen in het winkeltje achterin de kerk, steun je de lokale geloofsgemeenschap.
 

In Rusland is de officiële taal het Russisch.Tegenwoordig spreken steeds meer mensen een beetje Engels en veel restaurants en cafés hebben ook een Engelse menukaart. Russen waarderen het zeer als je een paar woorden Russisch spreekt. De meeste Russen zullen hun best doen om je te helpen wanneer je de weg vraagt. Als je de Russische taal niet beheerst is het verstandig om van tevoren op zijn minst het alfabet te bestuderen. Het Cyrillisch schrift, waarin het Russisch geschreven wordt, vertoont sterke gelijkenissen met het Grieks schrift en enige kennis hiervan is in de metro van Moskou en Sint-Petersburg handig. Russen stellen het erg op prijs als je een paar woorden in het Russisch kunt zeggen.

Goedemorgen: Do-bro-je oe-tra
Goedemiddag: Do-bry djen
Goedenavond: Do-bry vje-tsjer
Welterusten: Spo-koj-noj no-tsjie
Hallo!: Zdravst-voej-tje!
Hoi! (informeel): Prie-vjet!
Tot ziens: Do swie-da-nie-ja
Tot ziens (informeel): Pa-ka!
Hoe gaat het?: Kak dje-la?
Met mij gaat het goed: Nie-tsje-wo
Dat is goed: Cha-ra-sjo / (informeel) Lad-no
Hoe heet jij?: Kak te-bja za-woet?
Ik heet…: Mien-ja za-woet…
Aangenaam kennis te maken: O-tsjen prie-jat-na
Waar komt u / kom jij vandaan?: At-koe-da wy / ty?
Ik kom uit Nederland / België: Ja iz Gol-lan-dii / Bel-gii
Ik spreek geen Russisch: Ja nje go-vo-rjoe po-roes-kie
Kunt u Engels / Duits spreken: Wy go-vo-rie-tje po-an-glies-kie / po-nie-mets-kie?
Oma: Ba-boesj-ka, niet te verwarren met:
Russisch houten poppetje: Ma-trosj-ka

Ja: Da
Nee: Njet
Alstublieft: Pa-zja-loes-ta
Dank u wel: Spa-sie-ba
Sorry: Iez-wie-nie-tje
Wilt u het opschrijven?: Za-pie-sjie-tje pa-zja-loes-ta
(Dat is) mooi / geweldig!: Prie-kras-na!
Waar is / zijn?: Gdje?
Hotel: Gos-tie-nie-tsa
Hotelkamer: No-mjer
Sleutel: Kljoetsj
Toilet: Toe-a-let

Hoe heet dit in het Russisch?: Kak è-ta po-roes-kie na-zi-wa-jet-sa?
Hoeveel kost dit?: Skol-ka sto-it?
Dat is duur: è-ta do-ro-ga
Dat is goedkoop: è-ta djo-sje-wa
Postkantoor: Potsj-tampt
Postzegel: Mar-ka
Restaurant: Res-ta-ran
Heeft u een menukaart?: Oe was jest men-joe?
Kan ik iets eten / drinken?: Ja by cho-tje-la sjto-to po-koe-sjat / piet
Ontbijt: Zav-trak
Middageten: O-bjed
Avondeten: Oe-zjen
Water: Wa-da (wodka is hiervan het verkleinwoordje)
Een klein beetje: tsjoet-tsjoet
Water met prik: Ga-zi-ro-wan-na-ja wa-da
Water zonder prik: Wa-da bjez ga-za
Water met ijs: Wa-da c ljdom
Water zonder ijs: Wa-da bjez ljda
Bier: Pie-wa
Wijn: Wie-no (rood: kras-no-je, wit: bje-lo-je)
Kwas: Kwas (heel licht bier van oud brood)
Koffie: Kof-je
Thee: Tsjaj
Melk: Ma-la-ko
Suiker: sa-char
Eet smakelijk!: Prie-jat-na-wa a-pe-tie-ta
Lekker!: Vkoes-na!
De rekening, alstublieft: Sjot, po-zjal-sta

1: a-djin
2: dwa
3: tri
4: tsje-ty-rje
5: pjatj
6: sjest
7: sjem
8: wo-sjem
9: dje-vit
10: dje-cit
 

Ambassade van Rusland in Nederland
Andries Bickerweg 2, 2517 JP Den Haag
T +31 (0)70 3468888
F +31 (0)70 361 79 60
E ambrusnl@euronet.nl
I  www.netherlands.mid.ru

Ambassade van Rusland in België
De Frelaan 66, 1180 Brussel/Ukkel
T +32 (0)2 374 3400
F +32 (0)2 374 2613
E amrusbel@skynet.be
I www.belgium.mid.ru

Nederlandse ambassade in Rusland
Kalashny pereulok 6, 115127 Moskou
T +7 495 797 2900
F +7 495 797 2904
E Mos@minbuza.nl
I www.netherlands-embassy.ru 
 

Belgische ambassade in Rusland
Ulitsia Malaya Moltchanovka 7, 121069 Moskou
T +7 495 780 0331
F +7 495 780 0332
I www.diplomatie.be/moscownl

 

We adviseren je om de bagage mee te nemen in een rugzak (met binnenframe) of in een weekendtas. Een koffer raden we af. Het gewicht van je bagage kan meestal beperkt blijven tot maximaal tien kilo per persoon.

Wat betreft je kleding raden we je aan om praktische kleding mee te nemen die zich makkelijk laat combineren (laag over laag). We vragen je om in je kledingkeuze respect te tonen voor de lokale cultuur. Het dragen van korte broeken en t-shirts is hier echter geen probleem, behalve bij het bezoeken van kloosters en kerken.

Denk bij het samenstellen van je bagage aan bijvoorbeeld:  waterfles, naaigerei, wasmiddel, universeel geldige verloopstekker, reisgids, pet, voldoende fotomateriaal, toiletartikelen, badslippers, zwemkleding, wekker, schrijfgerei, beker.

De netspanning in Rusland is 220 volt. Daarnaast is er in treinen en sommige hotelbadkamers een 110 volt aansluiting. Stopcontacten zijn hetzelfde als in Nederland en België, al kun je in een enkel geval een stopcontact treffen waar alleen platte stekkerpinnetjes in passen. Een adapter is dus niet nodig, maar een verloop- of wereldstekker kan handig zijn. Kijk voor meer informatie over voltage en gebruikte stekkers op de website www.kropla.com.

In de kleine lokale eettentjes op het platteland verwacht men geen fooi. In restaurants in steden als Moskou en Sint-Petersburg is een fooi van 10 procent gebruikelijk. Ook buschauffers, bewaaksters van de garderobe (vaak gepensioneerden die wat bijverdienen) stellen een fooi op prijs.

Over het algemeen vinden de Russen het geen probleem om gefotografeerd te worden. Maar als je mensen fotografeert doe het dan met respect. Het gebruik van fototoestel of videocamera in musea en bij bezienswaardigheden is bijna overal toegestaan, maar er moet vaak wel extra voor betaald worden. Flitsen is in kerken en musea meestal niet toegestaan. 

Het is verboden om strategische objecten zoals bruggen, militaire objecten en grensposten te fotograferen. 

Tweedaagse fotocursus
Fotografie neemt een belangrijke plaats in voor veel reizigers. Het is fantastisch magische momenten, contacten met mensen, prachtige monumenten en bizarre situaties vast te leggen. En ze vervolgens bij thuiskomst als een blijvende herinnering in te plakken, aan de muur te hangen of te verspreiden via het internet. Koning Aap organiseert enkele keren per jaar een tweedaagse fotocursus waarin zowel een inleidende technische- als een beeldende kant zit. Voor meer informatie klik hier.

De munteenheid in Rusland is de roebel (RUB). Voor 1 euro krijg je ongeveer 40 roebel (september 2011). Kijk voor de actuele wisselkoers op: www.mijnwisselkoers.nl

Op de internationale luchthaven van Sint Petersburg kun je met alle betaalmiddelen terecht. Contante euro’s kun je wisselen bij banken of wisselkantoren (obmen valjoeti). Oud uitziende of gescheurde biljetten kunnen geweigerd worden.

In de steden zijn pinautomaten overal aanwezig waar je roebels kunt pinnen. De bankautomaten bevinden zich bij vrijwel elk metrostation, verschillende plaatsen op straat en vaak ook in hotels. Met een creditcard kun je in hotels, restaurants en in de winkels betalen. Contant geld opnemen met een creditcard kan alleen in de grote hotels en je betaalt daar commissie over. Het wordt sterk afgeraden om zwart te wisselen.
Banken zijn vaak van maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 12.00 uur geopend, wisselkantoren houden de winkelopeningstijden aan van 10.00 tot 19.00 uur en zijn vaak ook op zaterdag en zondag geopend.
 

Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen. 
 

Vaccineren bij je thuis!
Bij veel reizen die we aanbieden zijn inentingen tegen de belangrijkste ziekten noodzakelijk. Niet het meest leuke deel van je reisvoorbereiding maar wel onvermijdelijk. Koning Aap heeft in samenwerking met Thuisvaccinatie.nl een oplossing gevonden voor deze vaak tijdrovende klus. In plaats van dat jij naar de GGD of huisarts moet gaan, komt een huisarts bij je thuis op het moment dat het jou schikt om de benodigde inentingen te zetten. 

Thuisvaccinatie.nl is een landelijk werkend vaccinatiecentrum (enkel in Nederland). Als je minstens 4 weken voor vertrek contact met hen opneemt, garanderen we dat je gebruik kunt maken van deze unieke service. Een handig alternatief voor de GGD!
 

Neem een kleine reisapotheek mee met daarin o.a. jodium, pleisters, sterilon en middelen tegen koorts, diarree, verstopping, insectenbeten, zonnebrand en eventueel een middel tegen reisziekte. Denk ook aan een tekentang, thermometer (onbreekbaar), ORS (Oral Rehydration Salts, tegen uitdroging) en vitaminetabletten. Voor de hygiëne op reis o.a. een flesje desinfecteergel (daarmee kun je zonder water en zeep je handen wassen) en ontsmettingsdoekjes.  

Zorg dat je tijdens de reis het vaccinatieboekje en bloedgroepgegevens bij je hebt. Handig om mee te nemen is het Europees medisch paspoort, een document waarmee je in urgente situaties veel problemen kan voorkomen. Het paspoort is opgesteld in elf talen, waardoor de hulpverlener (in het buitenland) eenvoudig de gegevens van de patiënt, zijn of haar ziekten, aandoeningen en medicijngebruik kan opzoeken. Ook is vermeld wie de behandelende arts is en wie er in dringende gevallen gewaarschuwd kan worden. Het medisch paspoort is onder andere verkrijgbaar bij huisarts en apotheek. Meer informatie vind je o.a. op: www.gezondopreis.nl.
 

Volwassenen mogen per persoon 200 sigaretten, 1½ liter sterke drank, 2 liter wijn, 2 fototoestellen, 1 film- of videocamera, 1 laptop, 1 draagbare radiocassetterecorder en parfum voor eigen gebruik invoeren. Invoer van verse bloemen, fruit, groente en vlees is niet toegestaan. Ook is er een invoerverbod op drugs, wapens en pornografie.
De uitvoer van bepaalde antiquiteiten en bijzondere kunstvoorwerpen is verboden. In antiekwinkels ontvang je bij aankoop een certificaat voor uitvoer. Vraag er zonodig zelf om. Bewaar de aankoopbewijzen van alle waardevolle artikelen die je in Rusland gekocht hebt, zodat je deze bij uitvoer aan de douane kunt overleggen. Bij vertrek uit Rusland vul je een declaratieformulier in als je bijzondere kunstvoorwerpen, antiek-artikelen etc.gekocht hebt. Deze dient ingeleverd te worden bij de douanebeambte. Geef de aankoopbewijzen niet af aan de Russische douane, want ook de Nederlandse en Belgische douane kunnen er naar vragen.

Voordat je de Russische douane passeert, dien je een declaratieformulier in te vullen. Dit formulier wordt meestal in het vliegtuig of de trein aan je overhandigd. Anders vind je het op het vliegveld. Hierop moet je aangeven buitenlandse valuta, indien je meer dan 10000 euro of 10000 dollars bij je hebt, kostbare sieraden etc.. Indien je niets aan te geven hebt (nothing to declaire) hoef je geen declaratieformulier in te vullen en kun je de douane gewoon passeren via de zogeheten groene zone.
Russische roebels mogen niet  ingevoerd of uitgevoerd worden.
 

Rusland strekt zich uit over elf tijdzones. Bij officiële zaken zoals treintijden wordt altijd Moskoutijd aangehouden. In het grootste deel van Europees Rusland, dus ook in Moskou en Sint-Petersburg, is het twee uur later dan in Nederland of België. Evenals in de rest van Europa is hier sprake van winter- en zomertijd. De ingangsdata vallen samen met die van de rest van Europa.

In de centra van grote steden is het redelijk veilig. Er is de nodige bewaking in en rond winkels en hotels, vaak in burger met een bobbel onder hun oksel, maar net zo vaak in bijzonder herkenbaar gevechtstenue. Wel moet je in Rusland oppassen voor kleine criminelen. Tassen, rugzakken en fototoestellen zijn een gewilde prooi. Drukke plaatsen als markten, winkelstraten metro zijn favoriet bij zakkenrollers. Als je 's avonds op pad gaat is het verstandig om in je hotel te informeren welke gebieden je beter kunt mijden. Pas verder op in het verkeer. Russische automobilisten rijden roekeloos en hebben de neiging om verkeerslichten, snelheidsgeboden en zebrapaden te negeren.
Geld en belangrijke papieren kun je beter op je lichaam dragen, bijvoorbeeld in zakjes aan de binnenkant van je kleding of in een geldbuidel. Verdeel geld en documenten over verschillende plaatsen en meer personen. Stop een klein geldbedrag in je portemonnee zodat je niet al je geld kwijt bent als je zakken gerold worden. Laat geen geld of kostbare zaken slingeren in je hotelkamer. Draag foto- en filmapparatuur in een tas of rugzak, en loop niet te koop met sieraden. Maak kopieën van belangrijke reisdocumenten zoals het paspoort, visa, vliegtickets en verzekeringspapieren. Je kunt deze gegevens ook scannen en naar je eigen mailadres sturen zodat je er in elk willekeurig internetcafé over kunt beschikken.

Actuele informatie over de veiligheid in Rusland vind je op www.minbuza.nl, de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken onder ‘reizen en landen’. Ook op de website van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken http://diplomatie.belgium.be vind je nuttige reisadviezen.
 

De openingstijden van winkels en musea zijn in Rusland variabel. De meeste musea zijn open van 10.00 tot 18.00 uur. De kassa blijft open tot een half uur voor sluitingstijd. Ieder museum is een vaste dag per week en een dag in de laatste week van de maand gesloten. Winkels zijn in de regel van maandag tot en met zaterdag van 10.00 tot 19.00 uur geopend, levensmiddelenwinkels van 8.00 tot 20.00 uur en warenhuizen van 8.00 tot 21.00 uur. Veel winkels sluiten voor de middagpauze van 13.00 tot 14.00 uur of van 14.00 tot 15.00 uur. In Moskou en Sint-Petersburg zijn ook winkels die 24 uur per etmaal geopend zijn.