MALEISIË - Groepsreis - 19 dagen

Maleisië heeft een oppervlakte van 329.758 (8 maal Nederland, 11 maal België) en telt 25,7 miljoen inwoners (2009). Het land bestaat uit twee delen die gescheiden worden door de Zuid-Chinese Zee. West-Maleisië is het schiereiland dat in het noorden grenst aan Thailand en in het zuiden aan Singapore. Het schiereiland beslaat ongeveer 40 procent van de totale oppervlakte, herbergt 85 procent van de bevolking, is goed ontwikkeld en oogt modern. Oost-Maleisië ligt op het eiland Borneo en bestaat uit de deelstaten Sarawak en Sabah. Het bestaat voornamelijk uit jungle, telt een groot aantal inheemse bevolkingsgroepen en is met vier miljoen inwoners dunbevolkt.

Maleisië heeft de afgelopen decennia een flinke economische ontwikkeling doorgemaakt, mede dankzij de stabiele politieke situatie. Het onderwijs en de gezondheidszorg zijn in het algemeen uitstekend en er wordt vrijwel nergens meer echte armoede geleden. De regering is vast van plan om van Maleisië een modern industrieland te maken. Een doel dat bereikt moet worden door een flinke groei van onder andere de informatietechnologie. Ook de bevolkingsgroei wordt van regeringswege gestimuleerd en moet in 2020 met bijna 300 procent groeien. Dit om de economie te stimuleren. Eén ander belangrijk stokpaard van de regering is het vergroten van de eenheid binnen de bevolking. In 2020 moeten de bevolkingsgroepen zijn samengesmolten tot Bangsa Malaysia, burgers die zich op de eerste plaats Maleisiër voelen. Het onderwijs speelt een belangrijke rol in het streven van eenheid en het voorkomen van conflicten. De eerste zes jaar volgen Chinese en Indiase kinderen onderwijs in hun eigen taal, daarnaast krijgen ze verplicht Maleis en eventueel Engels. Om begrip en respect te kweken, voorziet het onderwijs de scholieren van kennis over elkaars religies. Toch blijft de samenleving verdeeld, niet in het minst door de politiek van positieve discriminatie, de zogeheten Bumiputra-politiek. Vooral het aandeel van de Maleise bevolking in de hogere posities en de ondernemingen bleef jarenlang sterk achter bij dat van de Indiërs en Chinezen. Wetten moeten zorgen voor de gelijke verdeling van de welvaart. De Maleiers en de inheemse groepen zoals Iban, Orang Asli en Kadazan worden ‘bumiputra’ genoemd, hetgeen ‘kinderen van de aarde’ betekent. Ze worden beschouwd als de oorspronkelijke bewoners van Maleisië en hebben als zodanig een aantal privileges. Er zijn allerlei subsidieregelingen voor onderwijs en bedrijfsleven tot stand gekomen, die regelmatig weerstand oproepen van vooral de Chinezen die alles op ‘eigen kracht’ moeten doen. Een andere potentiële spanningsbron binnen Maleisië is de opkomst van streng islamitische politici, die met name in het noordoosten van West-Maleisië veel aanhang hebben. De federale regering doet er alles aan om te voorkomen dat religie en politiek te veel vermengd worden.

Door de centrale ligging tussen de Indische Oceaan en de Zuid-Chinese Zee is Maleisië van oorsprong altijd een ontmoetingsplaats geweest van handelaren uit oost en west. Als gevolg hiervan heeft Maleisië een multiculturele en multiraciale samenleving. De islamitische Maleiers vormen de grootste bevolkingsgroep en wonen vooral in West-Maleisië waar ze veruit in de meerderheid zijn. Over het algemeen hebben zij de politieke touwtjes in handen. De Chinezen vormen een belangrijke groep in de steden, waar ze een groot deel van het bedrijfsleven in handen hebben. Er woont ook een vrij grote Indische minderheid in West-Maleisië, vooral mensen uit Zuid-India. De Indiërs zijn indertijd door de Britse kolonisten als arbeidskrachten naar Maleisië gehaald; tegenwoordig drijven ze vooral restaurants en winkels. Verder leeft er ook nog een kleine groep inheemsen: de Orang Asli.
In Oost-Maleisië leven zo’n 31 verschillende inheemse volken. De grootste groep zijn de Iban met 400.000 mensen. Andere volken zijn de Kenyah, de Kayan en de Kelabit. Hoewel ze onderling verschillen in taal en sociale organisatie, hebben de Dayaks (verzamelnaam voor groot aantal van deze inheemse volken) met elkaar gemeen dat ze in langhuizen langs de rivieren wonen en droge rijstbouw bedrijven. De langhuizen zijn langgerekte huizen op palen, gemaakt van hardhout, bamboe en rotan. De daken zijn tegenwoordig bijna allemaal van golfplaten. In een langhuis wonen soms meer dan honderd families die echter allemaal over een eigen afgesloten ruimte (bilek) beschikken. De Dayaks verbouwen hun rijst en andere gewassen op droge rijstakkers, de ladangs, in een systeem dat veldwisselbouw of ladangbouw genoemd wordt. Men kapt hiervoor een stuk oerwoud, verbrandt het hout en verspreidt de as over het veld. Een aantal bomen blijft staan voor de schaduw en om de grond vast te houden. Het stuk land wordt voor de duur van een of twee seizoenen bebouwd. Hierna laat men het land zo'n tien tot twintig jaar braak liggen opdat de natuurlijke vegetatie weer de kans krijgt om op te komen. De meeste dorpen kweken ook handelsgewassen, zoals peper, cacao en fruit (durian, ram butan). Daarnaast haalt de bevolking allerlei wilde producten uit het bos, voor eigen gebruik of voor de verkoop. Heel belangrijk voor eigen gebruik is wild, vooral wilde zwijnen en herten en ander voedsel, zoals paddestoelen, vruchten en wilde honing. Daarnaast verzamelt men constructiematerialen en plantaardige medicijnen. Producten die verkocht worden en dus geldinkomen verschaffen zijn bijvoorbeeld rotan en illipenoten (een cacaobotervervanging in chocolade).
Nog meer afhankelijk van het bos is een andere bevolkingsgroep, de Penan, waarvan er in Sarawak ongeveer tienduizend leven. De Penan zijn van huis uit jagers en verzamelaars. Enkele honderden van hen zijn nog echte bosnomaden. De meerderheid beoefent tegenwoordig op kleine schaal wat landbouw, maar ook voor hen is het regenwoud nog steeds van het allergrootste belang. De Penan maken sinds mensenheugenis op een werkelijk duurzame wijze gebruik van het bos. Ze hebben een beperkte materiële cultuur, maar weten zich goed in het bos te handhaven dankzij hun fabelachtige kennis van de flora en fauna. Tenslotte zijn de Penan bekend om het rotanvlechtwerk dat ze maken. De manden en matten zijn vaak van hoge kwaliteit en zijn te herkennen aan de typische geometrische figuren die er in verwerkt zijn.
 

Luchtpost van Maleisië naar de Benelux doet er een twee weken over.

Internationaal bellen kan vanuit Telecom kantoren en telefooncellen die meestal met een telefoonkaart werken. Telefooncellen die een creditcard accepteren vind je vaak in de grotere hotels, in Telecom kantoren of op de luchthavens. Bellen vanuit de hotelkamers kan een kostbare zaak zijn. Het internationale landennummer voor Maleisië is 0060, voor Nederland 0031 en voor België 0032. In Maleisië kan met gsm gebeld worden, dat betekent echter niet dat je overal en altijd bereik hebt. Informeer voor vertrek bij je provider naar de mogelijkheden en kosten.

In de grotere steden en plaatsen waar veel toeristen komen zijn internetcafés.
 

Maleisië staat bekend om haar smakelijke en gevarieerde keuken. Doordat het land een smeltkroes is van culturen, kun je bijvoorbeeld Maleis ontbijten, Chinees lunchen en Indiaas dineren. Elke staat heeft ook zijn eigen specialiteiten. In het algemeen worden er veel kruiden toegevoegd aan Indiaas en Maleis voedsel, terwijl Chinees wat zachter van smaak is.

Traditionele Maleise maaltijden bestaan uit rijst (nasi), groenten, vis, kokosmelk, sambal en rempah. De rempah is een mengsel dat knoflook, ui, rode pepers en galangawortel bevat. Het is de basis van veel Maleise gerechten. AI naar gelang de smaak van de kok worden er steeds meer pepers aan toegevoegd. Naast de vele rode en groene pepers is Maleis eten voorzien van specerijen die je overal in Azië vindt, zoals komijn, koriander, kaneel, steranijs en nootmuskaat. Wellicht het meest bekende Maleise gerecht is satay. Dit zijn gemarineerde stukjes lam, rund- of schapenvlees die worden geroosterd boven een houtskoolvuurtje. De nog sissende satay wordt met een dikke, scherpe pindasaus gegeten. Voor de avonturiers zijn er satay varianten die gemaakt zijn van pens of kippenhuid, hoewel deze soorten zeldzaam aan het worden zijn. Andere gerechten zijn nasi goreng (gebakken rijst), laksa johore (een kruidig noedelgerecht met romige vissaus), rojak (een saladeachtig gerecht dat onder andere taugé en tahoe in sojasaus bevat), en nasi lemak (kokosrijst geserveerd met gefrituurde ikan bikis (ansjovis), pinda's en een gebakken ei).
De noordelijke staten van West-Maleisië zijn beïnvloed door de Thaise keuken. Scherpe pepers, limoenen en asam (zure tamarinde) zijn in overvloed in gerechten te vinden. In de zuidelijke staten zijn gerechten wat zoeter en minder scherp van smaak. De invloed van de Javaanse keuken is bijvoorbeeld in Johore merkbaar. En in de lichtzoete curries uit Negri Sembilan proefje een stukje Sumatra. Koloniale invloeden tref je aan in Melaka, dat nog veel Portugese specialiteiten kent. Of in Penang, waar de Engelsen sandwiches en pannenkoeken achterlieten. De diverse bevolkingsgroepen maakten er hun eigen varianten op. Een sandwich is typisch Engels, maar belegd met sambal udang wordt het toch weer Maleis. Pannenkoeken zijn in Indiase eethuizen voor- of bijgerecht, bij de Chinezen een hoofdgerecht en in Maleise restaurants zijn ze juist bedoeld als nagerecht.
De keuken van Oost-Maleisië is minder beïnvloed door andere eetculturen. Sabah en Sarawak kennen nog veel authentieke gerechten, die helemaal niet lijken op wat men in West-Maleisië eet. Traditioneel Borneo's eten is voornamelijk nog te vinden in de beroemde langhuizen en in de meer afgelegen dorpen. Rijst is de basis, hoewel sommige stammen nog steeds vasthouden aan een dieet dat gebaseerd is op gekookte sagopalm en tapiocawortel. Vlees en vis worden meestal rauw gegeten. Verse oerwoudgroenten als bamboebladeren en varens worden als bijgerecht geserveerd, vermengd met limoen en rode pepers. De Borneose keuken heeft inmiddels ook modernere smaakmakers ontdekt. Traditionele gerechten zoals wild zwijn en hagedis gaan tegenwoordig vergezeld van sojasaus en tomatenketchup. Dan is er nog het assortiment larven, krekels en torren, die als bijzondere culinaire genieting worden aangeprezen. Hier en daar serveert men zelfs gekookte schorpioen.

Aan exotisch fruit is er geen gebrek. Op markten vind je een keur aan exotisch fruit zoals ramboetans, jackfruits, doerians, papaja's, mango's, kokosnoten, lychees en guaves.
In Maleisië kun je beter geen water uit de kraan drinken. Er is overal mineraalwater te koop evenals frisdranken en vruchtensappen. Een bijzondere ervaring is het om thee of koffie te drinken in een Chinese coffeeshop. Als je geen gecondenseerde melk in je thee wilt vraag dan om the-o. De melkachtige witte drank die ze vaak op straat verkopen is gemaakt van sojabonen. Bekende biermerken zijn Anchor en Tiger. Ze worden meestal alleen in grote flessen verkocht.

Eetgelegenheden in Maleisië variëren van lawaaiige Chinese eethuizen tot kleurrijke stalletjes langs de weg. En of je nu nasi goreng of pannenkoeken eet, de kwaliteit is overal voortreffelijk. Chinees eten wordt pas bereid nadat het door de klant is besteld. Daarom wordt het warm opgediend, in tegenstelling tot de meeste Maleise en Indiase gerechten. De Chinese keuken is erg divers. In Maleisië kom je vooral in aanraking met de keukens van Guanzhou (de Kantonese keuken) en van die van de Hokkien, de grootste Chinese groep in Maleisië. ’s Ochtends vroeg kun je op veel plaatsen gestoomde dimsum eten of een verse noedelsoep. ’s Avonds vind je in de Chinese restaurants veel visgerechten, schaal- en schelpdieren en verse groenten klaar gemaakt in een wok. Zoetzuur is erg populair, evenals gerechten die ter plekke op hete gietijzeren schalen gebraden worden. De Indiërs koken scherp en vaak vegetarisch. Beroemd zijn natuurlijk de curries. Traditionele broden zoals naan en pappadam horen bij iedere maaltijd. De bananaleaf-currie restaurants hebben een menu van rijst met gekruide groenten, gebakken vis en kip met kerrie. Het bananenblad dient als wegwerpservies.
 

Dankzij de mengeling van verschillende culturen en religies staat de agenda in Maleisië vol met feesten. Belangrijke nationale feestdagen zijn: Nieuwjaar (1 januari), Dag van de Arbeid (1 mei), Verjaardag van de Koning (4 juni) en Hari Kebangsaan, Onafhankelijkheidsdag, (31 augustus), Kerstmis (25 december).

De meeste Chinese, boeddhistische, hindoeïstische en islamitische feestdagen zijn gebaseerd op een maanjaar en vallen volgens onze kalender ieder jaar op een andere datum.

Belangrijke islamitische feestdagen zijn: Awal Ramadan (20 juli 2012; 9 juli 2013), de eerste dag van de vastenmaand. De vastenperiode eindigt na dertig dagen met Hari Raya Puasa of Aidil Fitri (19 augustus 2012; 8 augustus 2013). Op deze dag bidden de moslims in de moskee en gaan daarna met hun familie feestvieren. Het feest duurt - afhankelijk van de regio - twee tot tien dagen. Winkels en kantoren zijn dan gesloten. Op Hari Raya Haji, het offerfeest (26 oktober 2012; 15 oktober 2013), vieren moslims dat ze de haj (pelgrimstocht) naar Mekka succesvol hebben voltooid. Het is een groot familiefeest. Maal Hijrah (15 november 2012; 5 november 2013) is het islamitisch nieuwjaar en Maulidir Rasul (4 februari 2012; 24 januari 2013) de geboortedag van de profeet Mohammed.

Voor Chinezen is het Chinees nieuwjaar (begint in 2012 op 23 januari) een jaarlijks hoogtepunt. Tijdens dit vijftiendaagse festival is het druk in de straten in Chinatown. De mensen kopen veel sinaasappels omdat die geluk brengen. Het feest wordt met veel bombarie afgesloten op de vijftiende dag, ook wel Chap Goh Mei genoemd. Bij tempels offeren de Chinezen wierook, bij restaurants knallen ze rotjes om geesten te verjagen. Een 'leeuw' van mensen steekt de lont aan. De festiviteiten eindigen met de chingay-optocht die zich door straten kronkelt, met dansers in traditionele kostuums, acrobaten, leeuwen- en drakendansers en praalwagens. Tijdens het festival van de Hungry Ghosts (31 augustus 2012) offeren Chinezen uitbundig voor de geesten. Het Mooncake of Lantaarn Festival (30 september 2012) herinnert Chinezen aan de overwinning van China op de Mongolen. Overdag eet men de zogenaamde mooncakes; 's avonds gaan kinderen de straat op met lantaarns en bidden vrouwen tot de god van de maan.

Voor de Indiërs is Thaipusam (7 februari 2012) een populair hindoe-festival. Gelovigen in trance doorboren lichaamsdelen zoals wangen en rug met scherpe naalden en haken en dragen grote, bonte stellages op hun hoofd. Op deze manier dienen de hindoes Heer Muruga. De meest indrukwekkende ceremonies zijn te zien bij de Batu-grotten ten noorden van Kuala Lumpur. Deepavali (13 november 2012), het hindoe-festival van het licht, is een vijfdaags festival waarbij 's avonds op vele plaatsen lichtjes branden. De lichten symboliseren de triomf van het licht over de duisternis, van goed over kwaad. Het is een uitgesproken familiefeest. Veel mensen trekken die dag naar buiten om te picknicken.

Vesak Day (6 mei 2012) is het belangrijkste boeddhistische feest ter herdenking van de geboorte, verlichting en dood van Boeddha.
 

Maleisiërs vinden respect naar oudere personen toe belangrijk. Een jongere groet als eerste met de salam, de Maleisische groet. Hierbij wordt de handpalm even aangeraakt, soms alleen met de vingertoppen. Dan komt het belangrijkste deel van het gebaar. Een of beide handen wijzen naar het hart of in ieder geval naar de onderste helft van het gezicht. Zo wordt de oprechtheid van de begroeting en de daarmee verbonden wensen benadrukt.
Soms wisselen de Maleisiërs de salam alleen uit met mensen van hetzelfde geslacht, bijvoorbeeld als de personen in kwestie zich reeds gereinigd hebben voor hun gebeden. Als ze daarna personen van het andere geslacht zouden aanraken, zouden ze zich opnieuw moeten wassen.
Over het algemeen is het in Maleisië niet gebruikelijk dat mannen en vrouwen elkaar de hand schudden (uitgezonderd hele goede vrienden en familie).
Chinezen groeten vaak alleen met een licht hoofdknikje en een glimlach, terwijl Indiërs op de voor hen traditionele manier groeten: ze leggen beide handen als bij het bidden tegen elkaar, brengen ze tot onder hun kin en buigen.

Een huis, al is het nog zo klein en eenvoudig, dien je nooit met schoenen aan te betreden. Hetzelfde geldt voor moskeeën en tempels, en in paleizen en musea voor bepaalde ruimtes. Zelfs al zeggen de eigenaren beleeft dat de schoenen niet uit hoeven, dan wordt het toch gewaardeerd als je het huis op kousenvoeten of met blote voeten betreedt.
Als je te gast bent in een eenvoudig Maleisisch huis en dan gaat op de grond zitten, doe dat dan niet in kleermakerszit of hurkzit en ook niet met uitgestrekte benen. Voor een juiste houding dien je je benen dicht bij het lichaam te houden, afgewend van je buurman en diegene die tegenover je zit. Het geldt als buitengewoon onbeleefd als je met je benen over elkaar tegenover een ouder of respectabel persoon gaat zitten.

Het ergste dat Maleisiers in het maatschappelijk verkeer kan overkomen is 'gezichtsverlies’. Vandaar dat het zeer onbehoorlijk is om iemand voor schut te zetten, hem rechtstreeks op fouten aan te spreken of in het openbaar op iemand kritiek te leveren. Vandaar dat men vaak een ontwijkend of indirect antwoord geeft zoals "misschien" of een "ja" dat niet instemmend bedoeld, maar slechts begrip uitdrukt.
Cadeaus worden in Maleisië ingepakt gegeven. De ontvanger opent ze pas als de gasten vertrokken zijn. Een eventuele teleurstelling blijft dan de gulle gever bespaard, mocht het cadeau niet aanslaan. Op deze manier voorkomt men mogelijk gezichtsverlies.

In Maleisische restaurants liggen mes en vork klaar, en bij Chinezen tref je bovendien nog stokjes aan. Traditioneel eten Maleiers en ook Indiërs met de vingers van de rechterhand. Schroom niet het hen na te doen, wanneer de gelegenheid zich voor mocht doen. Er is altijd een kendi, een waterkan, die naast de tafel staat of rondgegeven wordt. Gebruik uitsluitend de rechterhand bij het eten. Als je nog aanvullend wat op wil scheppen, dan kun je wel zonder problemen opscheplepels gebruiken. En omdat aan je rechterhand onvermijdelijk etensresten zullen zitten, mag het opscheppen in dit geval ook met links. Een beleefd minta maaf (pardon) voordat je een tweede keer opschept geeft aan dat je weet hoe het er in Maleisië aan tafel aan toe gaat. Voor en na het nagerecht, dat ook met de vingers van de rechterhand genuttigd wordt, worden nog eens de handen gewassen.

Door je fatsoenlijk te kleden toon je respect voor de lokale bevolking. Dat geldt in het bijzonder in traditionele en islamitische gebieden. Draag bij voorkeur kleren die bovenbenen en schouders bedekken. Voor vrouwen is het dragen van een hoofddoek in veel moskeeën verplicht. Korte topjes worden als aanstootgevend beschouwd en topless zonnen kan echt niet. Mannen kunnen wel in een korte broek lopen (het is gek, maar niet onfatsoenlijk), maar een ontbloot bovenlijf gaat te ver.

Meer informatie over culturele verschillen en omgangsvormen vind je in TE GAST IN MALEISIE. Het boekje kost 8,95 en is te bestellen via www.tegastin.nl.
 

In Maleisië heerst een tropisch klimaat. Het is er altijd warm en vochtig. De gemiddelde temperatuur in de laaggelegen kustgebieden bedraagt 26° C. In de Cameron Highlands bedraagt de gemiddelde temperatuur 18° C. Het klimaat wordt beheerst door noordoostelijke en zuidwestelijke moessonregens. De noordoostelijke moesson waait van oktober tot februari en zorgt in december en januari voor zware regenval en overstromingen aan de oostkust. In Sabah en Sarawak is het in die periode ook het natst. Tijdens de zuidwestelijke moesson is het droger. Omdat er in Maleisië veel neerslag valt (jaarlijks gemiddeld 2500 mm) en er geen echt droog seizoen is, oogt het er altijd groen.
De beste reistijd voor Oost-Maleisië ligt in de periode tussen eind maart en begin oktober. Er is in geen enkel deel van Maleisië sprake van een echt droog seizoen en dit heeft als voordeel dat het land eigenlijk het hele jaar door groen is.

Klimaattabel:
De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm-neerslag per dag en- de gemiddelde temperatuur van het zeewater.

KUALA LUMPUR
 

KUCHING

Zowel Oost- als West-Maleisië bestaat voor het grootste deel uit jungle. Het landschap is heuvelachtig en in de noordelijke helft bergachtig met toppen boven de 2000 meter. De westelijke laagvlakte is vruchtbaar, hier zijn de meeste rijstterrassen en woont het grootste deel van de bevolking. Aan de oostkant gaan de bergen wat abrupter over in een smalle vlakke kuststrook. Hier zijn de mooiste stranden, maar de bevolking is minder welvarend. Het centrale deel is relatief onbewoond. Het bekendste nationale park Taman Negara, 130 miljoen jaar oud en onaangetast door de verschillende ijstijden ligt in het hart van West-Maleisië.
Oost-Maleisië heeft een dichte, vaak nog maagdelijke jungle. Imposante rivieren doorsnijden het landschap, er zijn veel mangroves (kustmoerassen) en je vindt er de grootste grotten ter wereld. Grote delen zijn bergachtig en Mount Kinabalu is met 4101 meter de hoogste piek van Zuidoost-Azië.
 

Hoewel de islam de officiële godsdienst van Maleisië is, heeft iedere maatschappelijke groepering het grondwettelijke recht om zijn eigen godsdienst te belijden. Vrijwel alle belangrijke religies ter wereld zijn in Maleisië vertegenwoordigd. Ruim de helft van de bevolking (55 procent) volgt de islam. Daarnaast zijn er aanhangers van het boeddhisme (19 procent), christendom en hindoeïsme (beide 7 procent).
De islam kwam in de 14de eeuw met de handelaren uit Zuid-India naar Maleisië en was minder orthodox dan de Arabische variant. Tegen de tijd dat de Portugezen in de 16de eeuw kwamen, was de islam al diep geworteld in de geloofsbeleving van de bewoners. Bekering tot het christendom bleek moeilijk. Hoewel veel Maleisische ceremoniën nog flarden van preïslamitische religies tentoonspreiden zijn de Maleiers van West-Maleisië bijna allemaal fervente moslims. De Chinezen hangen het taoïsme, confucianisme en het boeddhisme aan en de Indiërs hoofdzakelijk het hindoeïsme, hoewel een minderheid van de Indiërs moslim of sikh zijn. Het hindoeïsme bestaat al meer dan 1500 jaar Maleisië. De inheemse stammen hebben een animistische geloofsovertuiging en vereren hun voorouders.
De islam die zo duidelijk aanwezig is op West-Maleisië, heeft in Maleisisch Borneo in vergelijking met andere streken nauwelijks invloed. In de steden staan wel prachtige moskeeën voor de geïmmigreerde Maleiers. Maar daarbuiten hebben de kerken van de katholieken en de anglicanen aanzienlijk meer invloed. Hoewel diverse inheemse stammen zich officieel bekeerd hebben tot christendom of islam, vereren zij ook hun voorouders en proberen ze de huisgeesten gunstig te stemmen.
 

In Maleisië is de officiële taal het Bahasa Melayu. Het is al sinds eeuwen de handelstaal in de archipel. Het Bahasa Indonesia, de officiële taal van Indonesië, komt voort uit het Bahasa Malayu. Hoewel Maleisië en Indonesië in 1972 tot overeenstemming kwamen over een uniforme spelling, bestaan er nog steeds verschillen tussen het Maleis dat op Maleisië en Indonesië gesproken wordt. Hoewel je met Engels op de meeste plaatsen uit de voeten kunt is het handig wanneer je wat woordjes Bahasa kent. Maleisiërs waarderen dit zeer.
Voor wat betreft de uitspraak gelden de volgende regels: u = oe, y = j, g als het Engelse 'go'.

Hoe gaat het met u?
Apa khabar?

Goede morgen
Selamat pagi

Goede middag
Selamat petang

Goede nacht
Selamat malam

Tot ziens
Selamat tinggal

Hoeveel kost het?
Berapa harganya?

Ja/nee
Ya/Tidak

Ik heb honger/ dorst
Saya lapar/ haus

Drinken/ eten
Minum/ makan

Water/ koud
Air/ sejuk

Alstublieft
Tolong/sila

Dank u wel
Terima kasih

Goede reis
Selamat jalan

1 = satu
2 = dua
3 = tiga
4 = empat
5 = lima
6 = enam
7 = tujuh
8 = lapan
9 = sembilan
10 = sepuluh
11 = sebelas
12 = dua belas
20 = duapuluh
100 = seratus
200 = duaratus
1000= seribu

Ambassade van Maleisië in Nederland
Rustenburgweg 2, 2517 KE Den Haag
T +31 (0)70 350 65 06
F +31 (0)70 350 65 36

Ambassade van Maleisië in België
Tervurenlaan 414a, 1150 Brussel
T +32 (0)2 776 03 40
F +32 (0)2 762 50 49

Nederlandse ambassades in Maleisië
7th floor, Southblock, The Ampwalk 218, Jalan Ampang, 50480 Kuala Lumpur
T +60 3 216 86 200
F +60 3 216 86 240
I http://maleisie.nlambassade.org/

Belgische ambassade in Maleisië
Suite 10-02 (10th floor) Menara Tan & Tan 207, Jalan Tun Razak
50400 Kuala Lumpur
T +60 3 2162 00 25
F +60 3 2162 00 23
I www.diplomatie.be/kualalumpurnl

We adviseren je om de bagage mee te nemen in een rugzak (met binnenframe) of in een weekendtas. Een koffer raden we af voor deze reis aangezien het vervoer van koffers in boten en long boats niet praktisch is. Het gewicht van je bagage kan meestal beperkt blijven tot tien kilo per persoon. In de bijna alle hotels is immers laundry service aanwezig. 

Wat betreft je kleding raden we je aan om praktische kleding mee te nemen die zich makkelijk laat combineren (laag over laag). We vragen je om in je kledingkeuze respect te tonen voor de lokale cultuur.

Denk bij het samenstellen van je bagage aan bijvoorbeeld: wandelschoenen, zaklamp, waterfles, naaigerei, wasmiddel, universeel geldige verloopstekker, reisgids, voldoende fotomateriaal, lakenzak, toiletartikelen, badslippers, zwemkleding, regenkleding of een paraplu, wekker, schrijfgerei, schaartje, beker en zakmes. 

Voor het verblij in Bako N.P. en het optionele Longhouse-verblijf raden we je aan om een lakenzak en een handdoek mee te nemen.

Afhankelijk van groepsgrootte en de grootte van je bagage kan het voorkomen dat je je bagage moet overpakken in een dagrugzak (voor het verblij in Bako N.P. en voor het optionele Longhouse verblijf). Een goede dagrugzak is dan van groot belang. Overige bagage laat je dan achter in het hotel en zul je enkele dagen later terug zien.

Handbagage
Vanaf 6 november 2006 gelden voor alle vliegtuigpassagiers binnen de Europese Unie (EU) nieuwe regels voor wat mee mag in de handbagage. Vloeistoffen, gels en spuitbussen in de handbagage mogen alleen in kleine hoeveelheden (max. 100 ml per stuk) én op de juiste manier verpakt worden meegenomen. Dit geldt voor alle passagiers die vertrekken van, of overstappen op, een vliegveld binnen de Europese Unie.

De nieuwe regels gelden voor vloeistoffen zoals water en andere drankjes voor consumptie. Ook geldt het voor gels, pasta's, lotions en de inhoud van spuitbussen. Toiletartikelen zoals tandpasta, scheerschuim, haargel, lipgloss en crèmes vallen hier dus ook onder.

Dit zijn de regels voor vloeistoffen in je handbagage:
1. je kunt alleen nog vloeistoffen en gels meenemen in verpakkingen van niet meer dan 100 milliliter.
2. deze verpakkingen mogen alleen worden meegenomen in een doorzichtige plastic zak.
3. per persoon mag één doorzichtige plastic zak worden meegenomen.
4. de doorzichtige plastic zak mag niet groter zijn dan 1 liter.
5. de doorzichtige plastic zak moet hersluitbaar zijn.
Je kunt een geschikte doorzichtige plastic zak van thuis meenemen. Tijdens de introductieperiode ontvang je de doorzichtige plastic zak gratis op alle Nederlandse luchthavens.

Er zijn twee uitzonderingen:
1. babyvoeding, die je tijdens de vlucht nodig hebt
2. medicijnen, die je tijdens de vlucht nodig hebt

Aankopen op de luchthavens en aan boord
Na de ticket- en/of paspoortcontrole kun je op de Europese luchthavens en in het vliegtuig van een Europese luchtvaartmaatschappij nog steeds je (taxfree) aankopen doen. Vloeistoffen en gels die je ná de ticket- en/of paspoortcontrole of in het vliegtuig hebt gekocht, worden door de winkel of aan boord (wanneer nodig) voor je verpakt en verzegeld. Het zegel is één dag geldig. Als je op een volgend vliegveld moet overstappen mag je het zegel niet verbreken tot je op je eindbestemming bent aangekomen.

Apart aanbieden van je handbagage
Bij de handbagagecontrole moet je alle vloeistoffen apart aanbieden. Voor de doorzichtige plastic zak geldt dat de verpakkingen er gemakkelijk in moeten passen en de zak gesloten is. Ook jassen, colberts en grote elektrische apparaten, zoals laptops, moet je apart aanbieden bij de handbagagecontrole.Wat betreft je kleding raden we je aan om praktische kleding mee te nemen die zich makkelijk laat combineren (laag over laag). We vragen je om in je kledingkeuze respect te tonen voor de lokale cultuur.Wat betreft je kleding raden we je aan om praktische kleding mee te nemen die zich makkelijk laat combineren (laag over laag). We vragen je om in je kledingkeuze respect te tonen voor de lokale cultuur.

De netspanning in Maleisië is 220 Volt. De stopcontacten zijn alleen geschikt voor de zogenaamde 'Amerikaanse' stekkers, met platte poten. Stroom is niet overal aanwezig; de langhuizen hebben zeker niet altijd stroom. Een verloopstekker en een zaklamp zijn daarom raadzaam.

In een eenvoudig restaurant is het niet gebruikelijk om fooi te geven. Taxi’s verwachten eveneens geen fooi, spreek wel van te voren een prijs af. In de duurdere hotels en eetgelegenheden brengt men meestal 10 procent extra in rekening voor de bediening.

Bedelen komt voor in Maleisië, vooral bij tempels. Voor sommigen is het de enige mogelijkheid om te kunnen overleven. Dat geldt bijvoorbeeld voor oude of invalide mensen. Die kun je natuurlijk een muntje geven, vooral wanneer je ziet dat de lokale bevolking het ook doet. Maar er is ook een grote groep die bedelt omdat ze verslaafd zijn aan alcohol en/of drugs. Kinderen kun je in principe beter geen geld geven, hooguit fruit of iets anders te eten. Als kinderen op deze manier aan hun geld kunnen komen, zijn ze weinig gemotiveerd om nog naar school te gaan of te gaan werken.

Over het algemeen vinden de Maleisiërs het geen probleem om gefotografeerd te worden. Maar als je mensen fotografeert doe het dan met respect. Mensen staan er immers niet op te wachten om slechts als foto-object te dienen. Neem dan ook de tijd om een foto te maken en toon belangstelling, bijvoorbeeld door iemand eerst te begroeten en een praatje te maken. Het werkt vaak ook ontwapenend als de digitale fotograaf laat zien wat er op het beeldschermpje te zien is. Vraag mensen altijd eerst om toestemming als je ze wilt fotograferen. Dat kan soms ook zonder woorden: door de camera omhoog te houden en met gebaren duidelijk te maken dat je een foto zou willen maken. Een positieve of een afwerende reactie is meestal eenvoudig herkend. Respecteer het als mensen liever niet gefotografeerd willen worden en blijf vriendelijk. Mensen kunnen hele goede redenen hebben om niet gefotografeerd te willen worden. Mensen kunnen zich afvragen wat er met hun afbeelding gebeurt. Soms spelen religieuze motieven een rol: men denkt dat er met een foto een stukje van de ziel wordt ontnomen. Anderen willen liever niet tijdens het werk, ongewassen of in vieze kleren op de foto. Sommige vrouwen houden er niet van om gefotografeerd te worden door vreemde mannen. Het kan ook gebeuren dat mensen alleen tegen betaling op de foto willen. Respecteer deze voorwaarde en ga in een dergelijk geval niet van een afstand stiekem fotograferen. Dit is onfatsoenlijk en kan aanleiding geven tot agressieve reacties.

Het is verboden om van militairen objecten zoals militaire controleposten, vliegvelden en bruggen opnames te maken. 

Tweedaagse fotocursus
Fotografie neemt een belangrijke plaats in voor veel reizigers. Het is fantastisch magische momenten, contacten met mensen, prachtige monumenten en bizarre situaties vast te leggen. En ze vervolgens bij thuiskomst als een blijvende herinnering in te plakken, aan de muur te hangen of te verspreiden via het internet. Koning Aap organiseert enkele keren per jaar een tweedaagse fotocursus waarin zowel een inleidende technische- als een beeldende kant zit. Voor meer informatie klik hier.

De munteenheid van Maleisië is de ringgit (RM), onderverdeeld in 100 sen. Er zijn biljetten van 1, 2, 5, 10, 20, 50 en 100 RM en munten van 1, 5, 10, 20 en 50 sen en 1 ringgit. Voor één euro ontvang je 4,2 ringgit (september 2011). Kijk voor de actuele wisselkoersen op www.mijnwisselkoers.nl
Op het vliegveld van Kuala Lumpur kun je 24 uur per dag wisselen. Banken en wisselkantoren werken efficiënt en zijn er genoeg. De banken in de steden hebben een link met het internationale banknetwerk zodat je bijna overal kunt pinnen met een bankpas met Maestro of Cirruslogo.
Het wisselen van contant geld levert meestal een betere koers bij een wisselkantoor dan bij een bank. Een creditcard is altijd gemakkelijk voor onverwachte aankopen. Vrijwel bij alle banken kun je een cash advance krijgen op je Mastercard of Visa. Maybank, de grootste bank in Maleisië accepteert zowel Visa als Mastercard in de pinautomaten. De banken zijn geopend van maandag tot en met vrijdag van 10.00 uur tot 15.00 uur en op zaterdag van 09.30 tot 11.30. Wisselkantoren zijn doorgaans langer open. In enkele hotels waar we verblijven, kun je cash euro's wisselen.

! Belangrijke info voor Belgen !
Om veiligheidsredenen heeft de Belgische overheid op 17 januari beslist om het gebruik van de bankkaarten met Cirrus / Maestrologo buiten Europa niet langer mogelijk te maken.
Afgezien van een paar uitzonderingen ( te vinden op de website www.febelfin.be) kan je dus op onze reizen je gewone bankkaart / debetkaart niet meer gebruiken en dient er cash geld meegenomen te worden, of een Visa/Mastercard ( kredietkaart).

Sommige banken bieden de mogelijkheid om deze maatregel op te heffen gedurende een maximum periode van 3 maanden ( tijdens dewelke je dus wel buiten Europa met je bankkaart kan betalen) : dit dient voor vertrek bij uw bank aangevraagd te worden.
 

Voor Maleisië worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
 

Vaccineren bij je thuis!
Bij veel reizen die we aanbieden zijn inentingen tegen de belangrijkste ziekten noodzakelijk. Niet het meest leuke deel van je reisvoorbereiding maar wel onvermijdelijk. Koning Aap heeft in samenwerking met Thuisvaccinatie.nl een oplossing gevonden voor deze vaak tijdrovende klus. In plaats van dat jij naar de GGD of huisarts moet gaan, komt een huisarts bij je thuis op het moment dat het jou schikt om de benodigde inentingen te zetten.

Thuisvaccinatie.nl is een landelijk werkend vaccinatiecentrum (enkel in Nederland). Als je minstens 4 weken voor vertrek contact met hen opneemt, garanderen we dat je gebruik kunt maken van deze unieke service. Een handig alternatief voor de GGD!

Neem een kleine reisapotheek mee met daarin o.a. jodium, pleisters, sterilon en middelen tegen koorts, diarree, verstopping, insectenbeten, zonnebrand en eventueel een middel tegen reisziekte. Denk ook aan een tekentang, thermometer (onbreekbaar), ORS (Oral Rehydration Salts, tegen uitdroging) en vitaminetabletten. Voor de hygiëne op reis o.a. een flesje desinfecteergel (daarmee kun je zonder water en zeep je handen wassen) en ontsmettingsdoekjes.  

Als je naar een malariagebied gaat, denk dan aan anti-malaria tabletten en een geïmpregneerd muskietennet. Overigens vormt dengue (knokkelkoorts) tegenwoordig in stedelijke gebieden in de tropen een grotere dreiging dan malaria. Deze ziekte uit zich meestal als een zware griep. De mug die het dengue-virus overdraagt steekt in tegenstelling tot de malariamug vooral in de ochtend en late middag. Aangezien er geen vaccin of specifiek medicijn tegen dengue bestaat moet je je zowel overdag, als ‘s avonds en ‘s nachts dus goed beschermen tegen muggenbeten. Dat kun je door goed dekkende kleding (lange mouwen, lange broek) te dragen. De onbedekte lichaamsdelen dien je in te smeren met een anti-muggenmiddel. Bij voorkeur een middel dat DEET (een chemische stof die de muggen op afstand houdt) bevat. Neem bij koorts of griepachtige verschijnselen tijdens of na het verblijf in een malaria en/of dengue gebied altijd direct contact op met een arts.

Zorg dat je tijdens de reis het vaccinatieboekje en bloedgroepgegevens bij je hebt. Handig om mee te nemen is het Europees medisch paspoort, een document waarmee je in urgente situaties veel problemen kan voorkomen. Het paspoort is opgesteld in elf talen, waardoor de hulpverlener (in het buitenland) eenvoudig de gegevens van de patiënt, zijn of haar ziekten, aandoeningen en medicijngebruik kan opzoeken. Ook is vermeld wie de behandelende arts is en wie er in dringende gevallen gewaarschuwd kan worden. Het medisch paspoort is onder andere verkrijgbaar bij huisarts en apotheek.

Bij aankomst is het zaak de tijd te nemen om te acclimatiseren. Probeer na aankomst het lokale levensritme over te nemen. Uiteraard voorzover het reisschema dat toelaat. Sta vroeg op, neem tussen de middag een paar uur rust en ga bijtijds naar bed. De straling van de zon in de (sub)tropen is bijzonder sterk. Wees dus voorzichtig met zonnen en zet bij uitstapjes in de volle zon iets op je hoofd. Omdat je in de droge hitte ongemerkt veel vocht verliest, moet je steeds veel blijven drinken en wat extra zout op je eten strooien. Warme dranken zijn over het algemeen beter dan ijskoude. Je maag en darmen worden dan minder belast. Het water uit de kraan kun je beter niet drinken. Flessen gezuiverd drinkwater zijn bijna overal te koop. Mocht je diarree krijgen, let er dan vooral op dat je het extra vochtverlies compenseert: veel (slappe) thee, mineraalwater of eventueel cola zonder prik. Het zouttekort kun je opheffen met ORS of bouillon. Het heeft geen zin bij buikloop te vasten. Door niet te eten geef je je maag en darmen wel rust, maar verzwakt je lichaam nog meer.
Lees voor meer informatie het boekje ‘Hoe blijf ik gezond in de Tropen’ (uitgave KIT) of kijk op internet, zie onder andere: www.gezondopreis.nl.
 

Volwassenen personen mogen belastingvrij 200 sigaretten of 225 gram tabak, een liter alcohol invoeren. Op bezit van meer dan 20 gram drugs (ook soft drugs!) staat de doodstraf.

Er geldt een uitvoerverbod voor souvenirs die gemaakt zijn van beschermde dier- of plantensoorten. Tot deze soorten behoren onder meer koralen, grote schelpen, (zee)schildpadden, slangen, krokodillen, hagedissen, papegaaien, vlinders, orchideeën en cactussen. Toch worden er in Maleisië producten te koop aangeboden waarin (delen) van bedreigde dier- en plantensoorten zijn verwerkt: tassen, riemen, schoenen, sieraden e.d. Let er bij de aankoop van dit soort souvenirs op dat het een geldig CITES-certificaat heeft. Nederland en België zijn aangesloten bij de Washington Conventie (Verdrag over de Internationale Handel in Bedreigde Soorten, afgekort als CITES) en treden streng op tegen overtredingen. Meer informatie over de belangrijkste beschermde soorten met een opsomming van de bekendste ‘foute’ souvenirs vind je op www.wnf.nl/souvenirs 

In Maleisië is het in de winter 7 uur later dan in de Benelux. In de zomer is dat 6 uur.

Maleisië heeft zeker geen slechte naam wat betreft criminaliteit. Toch is het verstandig zorgvuldig met je spullen om te gaan. Geld en belangrijke papieren kun je beter op je lichaam dragen, bijvoorbeeld in zakjes aan de binnenkant van je kleding of in een geldbuidel. Verdeel geld en documenten over verschillende plaatsen en meer personen. Stop een klein geldbedrag in je portemonnee zodat je niet al je geld kwijt bent als je zakken gerold worden. Laat geen geld of kostbare zaken slingeren in je hotelkamer. Draag foto- en filmapparatuur in een tas of rugzak, en loop niet te koop met sieraden. Maak kopieën van belangrijke reisdocumenten zoals het paspoort, visa, vliegtickets en verzekeringspapieren. Je kunt deze gegevens ook scannen en naar je eigen mailadres sturen zodat je er in elk willekeurig internetcafé over kunt beschikken.

Laat je nooit in met lieden die drugs aanbieden. Treft men je in bezit van drugs dan beland je zonder pardon voor lange tijd in de gevangenis. Op het verhandelen van drugs staat de doodstraf en de overheid maakt daarbij geen onderscheid tussen eigen bevolking en buitenlanders. Met name op het vliegveld en bij de Thaise grens wordt grondig gecontroleerd; let er op dat niemand iets in je bagage verstopt en neem niet zomaar 'pakjes' van vreemden aan.

Actuele informatie over de veiligheid in Maleisië vind je op www.minbuza.nl, de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Ook op de website van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken http://diplomatie.belgium.be vind je nuttige reisadviezen.
 

In de deelstaten Perlis, Terengganu, Kelantan en Kedah valt het weekend op donderdag en vrijdag. In de overige deelstaten op zaterdag en zondag.
In alle deelstaten zijn overheidsinstellingen op werkdagen open van 8.00 tot 16.15 uur en op de zesde werkdag van de week tot 12.45 uur. De winkelcentra zijn open van 10.00 uur 's ochtends tot 22.00 uur 's avonds. Veel winkels zijn ook op zon- en feestdagen geopend.