ZIJDEROUTE - Groepsreis - 65 dagen

Iran heeft een oppervlakte van 1.648.000 km² ( 40 maal Nederland, 55 maal België) en telt bijna 70 miljoen inwoners. Iets meer dan de helft van de bevolking zijn Perzen, een kwart Azeri, 8 procent bestaat uit Gilaki en Mazandaran en 7 procent Koerden. De overige 10 procent bestaan o.a. uit Arabieren, Lors, Baluchi’s, Turkmenen en nomaden.

Het land kende na de revolutie van 1979 en tijdens de oorlog met Irak een massale geboortegolf waardoor bijna de helft van de bevolking nu onder de 25 jaar is. Hierdoor nam de vraag naar arbeid en scholing in het land sterk toe. Volgens de officiële cijfers bedroeg de werkloosheid in 2004 14 procent. Algemeen wordt aangenomen dat dit cijfer tussen de 25 en 30 procent ligt. Ongeveer 80 procent van de bevolking kan lezen en schrijven, Iran hoort tot een van de landen met goed opgeleide arbeidskrachten in de regio.Veel jonge, goed opgeleide Iraniërs emigreren echter naar het buitenland (voornamelijk naar de Verenigde Staten, Canada en de Europese Unie), waardoor waardevolle kennis verloren gaat. Na de oorlog met Irak was het aantal stedelingen voor het eerst groter dan het aantal plattelandbewoners. Tegenwoordig woont bijna tweederde van de bevolking in de stad. Dat is meer dan twee keer zo veel als veertig jaar geleden. Hoewel vrouwen in Iran verplicht zijn zich volgens de islamitische voorschriften te kleden (hoofddoek en het bedekken van benen, armen en schouders), zijn ze zeker geen dienaar van de man en actief op alle niveau’s in de maatschappij. De instroom van vrouwelijke studentes aan de Universiteit van Teheran is bijvoorbeeld hoger dan van mannelijke studenten.
Ruim 80 procent van de exportopbrengsten en 40 procent van overheidsinkomsten zijn afkomstig uit de oliesector. Daarnaast beschikt Iran over de op één na grootste gasreserves ter wereld. Het land kent een relatief open handelstraditie en heeft in vergelijking met andere landen in de regio een goed ontwikkelde particuliere sector, die voornamelijk bestaat uit het midden- en kleinbedrijf.

Post van Iran naar de Benelux doet er een tot twee weken over. Het beste kun je post in de grote steden op de bus doen.

Tussen Nederland/België en Iran is telefoon-, fax- en e-mailverkeer mogelijk. Het landennummer van Iran is +98, voor Nederland +31 en voor België +32. Het netnummer van Teheran is 21. Iran beschikt over een eigen gsm-netwerk. Mobiele telefoons met abonnementen van Nederlandse/Belgische providers werken vaak wel, soms niet. Raadpleeg voor vertrek je provider in verband met belmogelijkheden en kosten. Zie ook: www.countrycode.org.

In de grote steden zijn internetmogelijkheden. De meeste hotels hebben internetaansluiting en er zijn talloze internetcafés, vaak cafénet genaamd, te vinden.
 

Een restau­rant vinden is geen probleem, en de maaltijden zijn spotgoedkoop. Maar als je niet van rijst en brood (nan) houdt, zul je zware tijden beleven in Iran. Iraanse gerechten zijn erg mild gekruid. In Iran eet men met lepel en vork. Messen vind je alleen in luxe restaurants.

De meeste Iraniërs eten twee keer per dag warm. Een typisch Iraanse maaltijd begint met smaakvol­le, dikke soep (ash). Daarna volgt salade, standaard opgediend met slasaus. De rauwe salades zijn normaal gesproken te vertrouwen. Probeer ook de heerlijke yoghurt (mast),vaak geserveerd met knoflook. De basis van de hoofdmaaltijd is rijst (chelo of polo). Deze wordt vaak met saffraan geserveerd, waardoor de rijst een gele kleur heeft, en een klont boter. De rijst wordt geserveerd met lamsvlees (kebab) of kip (morgh). Langs de Kaspische en Perzische kust is veel verse vis verkrijgbaar. Een regionale aanrader is abgusht, een stoofpot met aardappels, schapenvlees, tomaat en kikkererwten. Abgusht is vooral in het grensgebied met Azerbaidjan in het westen van Iran te vinden. Je krijgt er een stamper bij om het maaltje te prakken.
In Iran kun je heerlijk fruit krijgen, zoals granaatappels, bananen, dadels en meloenen. Iran’s pistachenoten zijn wereld­beroemd. Saffraan en andere kruiden zijn erg goedkoop in Iran. Iraniërs zijn ook dol op ijs (faludé).
Iraniërs drinken de hele dag thee. Tijdens het theedrinken klemmen ze suikerklontjes tussen hun tanden. Koffie is nauwelijks te vinden; soms is er in dure hotels Nescafé. Bij het eten drinken Iraniërs frisdrank zoals ZamZam, Coca Cola of Pepsi maar ook mineraalwater. Een heerlijke traditionele dorstlesser is dogh, een yoghurtdrank met zout en kruiden. Alcohol is strikt verboden. Ook zijn er volop verse vruchten- en groentesappen te krijgen.

Iran kent tal van religieuze en nationale feestdagen. Belangrijke nationale feestdagen zijn: Dag van de Revolutie: (11 februari), Dag van de Nationalisatie van de olie in 1951 (20 maart), Nowruz, nieuwjaar (21-24 maart), Dag van de Islamitische Republiek (1 april), Sizdahbedar: de dertiende dag van het Iraanse nieuwjaar (2 april), Herdenking van de dood van Khomeini (4 juni), Herdenking van de arrestatie van Khomeini in 1963 (5 juni).

Het begin van Nowruz (letterlijk nieuwe dag), valt samen met het begin van de lente (21 maart). In Iran begint dan tevens het nieuwe jaar omdat de Perzische jaartelling begon op de eerste dag van de lente 622, het jaar dat de profeet Mohammed in Medina het religieuze en wereldlijke gezag in handen kreeg. Het feest van Nowruz dateert al uit de tijd dat Indo-Europese volkeren (de latere Meden en Perzen) zich rond 1500 voor Christus in Iran vestigden. Het feest is echter al eeuwen overgoten met een islamitisch sausje om het als traditie in stand te kunnen houden. Ook de tradities die stammen uit de tijd van het zoroastrisme vinden nog steeds plaats. Zo wordt er op de laatste dinsdag van het oude jaar nog steeds over kampvuren gesprongen, een duidelijke verwijzing naar de goddelijke aanbidding van het vuur van de zoroasters. Tijdens deze gebeurtenissen zingen de mensen tegen het vuur: Geef me jouw rode kleur, dan krijg jij mijn gele kleur. Rood symboliseert gezondheid en geluk, geel ziekte en ongeluk.

De officiële Iraanse kalender is de zonnekalender, die begint op 21 maart en 365 dagen heeft. De zonnekalender is rechtstreeks afgeleid van de oude zoroastrische kalender. Deze telt twaalf maanden, waarbij de eerste zes maanden 31 dagen hebben, de vijf volgende 30 dagen, en de laatste telt 29 of 30 dagen.

De islamitische kalender is gebaseerd op de waarneming van de maan en wijkt daarom af van de telling van de westerse, Gregoriaanse, kalender. Volgens de westerse kalender schuiven de islamitische feestdagen ieder jaar een dag of tien naar voren. De zonne- en maankalender werden in gebruik genomen in het jaar 622 n. Chr. Dit is het begin van de islamitische tijdrekening.

De grootste islamitische feesten zijn de ramadan, het suikerfeest en het offerfeest. De ramadan (20 juli-18 augustus 2012; 9 juli-7 augustus 2013) is het belangrijkste islamitische feest. Het feest duurt de hele negende maand van het islamitische jaar en is de vastenmaand. Tijdens deze periode eten, drinken en roken moslims niet tussen zonsopgang en zonsondergang. Vasten is een van de belangrijkste plichten van een moslim. Het is een beproeving van lichaam en geest en wie zich aan het vasten houdt, bewijst duivelse verleiding te kunnen weerstaan en een goede gelovige te zijn. Kinderen (tot hun puberteit), zwangere menstruerende en borstvoeding gevende vrouwen, zieken, reizigers en militairen kunnen worden vrijgesteld.
De ramadan kan leiden tot enig ongemak; veel restaurants zijn dicht; eten, drinken en roken in het openbaar wordt niet op prijs gesteld. We vragen je dan ook respect te tonen voor dit gebruik en zeer terughoudend te zijn met het in het openbaar tonen van eten en drinken. In de beschutting van je kamer kun je overdag wel drinken en eten. Op toeristen gerichte restaurants blijven ook meestal overdag in bedrijf.

Het driedaagse suikerfeest, Eid al-Fitr (19-22 augustus 2012; 8-11 augustus 2013), luidt het einde van de ramadan in. Het huis wordt nog een keer gepoetst en de mensen kleden zich zo mooi mogelijk. Iedereen gaat bij elkaar op bezoek om elkaar te feliciteren met een goed volbrachte vastenperiode. Ook de armen krijgen iets extras. Met het suikerfeest begint het bedevaartsseizoen naar Mekka.

Het offerfeest, Eid al-Adha (26 oktober 2012; 15 oktober 2013), begint op de tiende dag van de laatste maand van het jaar. Ter herdenking van Abraham worden op die dag overal schapen geslacht. Abraham was immers bereid zijn zoon aan God te offeren, deze verving de jongen op het laatste moment door een schaap.

Andere religieuze dagen zijn "10 moharran": Ashura, de dood van imam Hussein, de derde sji’itische imam, in 680 in Kerbala en "15 shaban": geboorte van de twaalfde imam.
 

Je wordt in Iran geacht je aan de islamitische regels te houden. In het algemeen is het verstandig je als buitenstaander bescheiden op te stellen. Houd je aan de kledingvoorschriften, doe je schoenen uit bij mensen thuis en in moskeeën, loop niet voor biddende mensen langs en ga niet met je rug voor iemand anders staan. Als je een foutje maakt en je je verontschuldigt, zullen er maar weinig Iraniërs zijn die het je kwalijk nemen. In Iran mag meer niet dan wel, en veel Iraniërs overtreden dagelijks wel een regel. Ongetrouwde mannen en vrouwen horen bijvoorbeeld niet met elkaar op stap te gaan, een dagje Teheran laat zien dat de realiteit anders is.
Het wordt vaak afgeraden om met Iraniërs over politiek, islam of andere gevoelige zaken te spreken. Maar je zult snel merken dat Iraniërs zelf vaak geen blad voor de mond nemen. Het is verstandig eerst af te tasten en je gesprekspartner het voortouw te laten nemen.
Seks buiten het huwelijk is in Iran verboden, op buitenechtelijke relaties staan zware straffen. Ook homoseksualiteit is een misdaad in Iran. Openlijke uitingen van affectie kunnen best achterwege gelaten worden, ook tussen mannen en vrouwen. Niet getrouwde stellen mogen officieel geen hotelkamer delen. Bij Iraniërs wordt hier vaak strikt op gelet, bij toeristen meestal niet. Mocht je worden gevraagd of je getrouwd bent, dan is het aan te raden daar bevestigend op te antwoorden.

Tarof, de Iraanse etiquette, is een fenomeen van de Iraanse cultuur dat misschien wel het verst van de Nederlandse af staat. De beleefdheidsvorm is het tegenovergestelde van de Nederlandse directheid. Je zegt niet wat je denkt, je neemt niet zomaar aan wat je wordt aangeboden. Juist omdat tarof een manier is om zowel beleefd als gastvrij te zijn, is het soms moeilijk in te schatten hoe je er als buitenlander op moet reageren. Veel Iraniërs zullen je eten of drinken aanbieden of je uitnodigen om bij hen thuis te komen. In de regel hoor je als je iets aangeboden wordt altijd in eerste instantie te weigeren, pas na de derde keer kun je het aannemen.
Sommige mensen vinden tarof een prettige omgangsvorm, anderen vinden het hypocriet of overbodig. Verwarrend is het in ieder geval wel en het duurt even voor je er aan gewend bent. Veel Iraniërs begrijpen echter dat je als buitenlander de regels van het tarof misschien niet altijd even goed begrijpt.

Islamitische kleding is in Iran verplicht, ook voor toeristen. Tussen het ideaal van de overheid en het daadwerkelijke straatbeeld zit echter vaak een groot verschil. De chador, letterlijk tent, is de lange lap stof waar veel Iraanse vrouwen in gehuld gaan. Deze is niet verplicht, behalve in de heiligdommen, sommige moskeeën en het vrijdaggebed. Meestal kan er op die locaties ook een chador worden geleend.
Officieel behoren alle vrouwen een niet-strak zittende lange jas met lange mouwen (manteau of rupush) en een hoofddoek (rusari) te dragen. In sommige delen van het land, zoals in Noord-Teheran, en delen van andere grotere steden, zijn de vrouwen en meisjes echter modebewust en dragen strakke jassen die tot net over de bil reiken, broeken die de kuit tonen, hoge hakken en hun hoofddoek ergens op het achterhoofd. Mannen horen geen korte broeken of hemden met korte mouwen te dragen, in de praktijk lopen veel Iraanse jongens in T-shirts rond.

Meer informatie over culturele verschillen en omgangsvormen vind je in TE GAST IN Iran. Het boekje kost 8,95 en is direct te bestellen via www.tegastin.nl.  

 

Iran is een groot land met verschillende weersomstandigheden. Tijdens het merendeel van onze reis bezoeken we gebieden die onder invloed staan van een landklimaat. Dit betekent dat in de zomermaanden de temperatuur kan oplopen tot 40°C., terwijl er nauwelijks neerslag valt. Dit is echter een droge hitte die beter te verdragen is dan de vochtige hitte in tropische gebieden.

Aan de Kaspische Zee heerst een mediterraan klimaat met iets gematigder temperaturen, maar hier is het wel veel vochtiger. De wintermaanden zijn koud en in de bergen kan de temperatuur dan dalen tot ver onder het vriespunt.

De meest aangename reisperiode is in de maanden maart tot en met mei en september tot en met november. Als je alleen in de zomermaanden naar Iran kunt gaan, dan moet je het dagschema gewoon aanpassen: vroeg opstaan, 's middags lekker lang pauzeren in een theehuis of een koele tuin en aan het einde van de middag weer aan de slag.

Klimaattabel:
De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm-neerslag per dag en- de gemiddelde temperatuur van het zeewater (indien van toepassing).

Teheran

Kerman

Tabriz

Iran bestaat uit een centrale hoogvlakte (ongeveer 1000 tot 1600 meter hoog) met immense woestijn- en steppegebieden en grote zoutmoerassen. In het noordwesten liggen de gebergten van Armenië en Azerbeidzjan. De Sabalan (4811 meter) is de hoogste vulkaankegel. De gebergten lopen glooiend uit in beboste heuvels, afgewisseld met weiden en intensief bebouwde vruchtbare vlakten. In het noordwesten zetten de bergen van Azerbeidzjan zich voort in het Albrozgebergte dat een natuurlijke grens vormt tussen Centraal-Iran en de vruchtbare kustvlakten met vooral rijst- en theeplantages van de Kaspische Zee. In het westen en zuiden verheft zich het Zagrosgebergte met een gemiddelde hoogte van 3500 meter. Als gevolg van de hevige erosie van het kalksteen ziet het landschap er vrij ruw uit. Het zuidoosten van Iran bestaat geheel uit woestijn.

In Iran wonen voor het overgrote deel sjiïtische moslims. Er zijn ook grote minderheidsgroepen waarvan die van de soennitische moslims de meest omvangrijke is. Deze groep bestaat vooral uit Koerden in het noordwesten en Baluchische stammen in het zuidoosten. Daarnaast leven er onder meer christenen en een kleine groep joden in Iran.

Het woord islam betekent letterlijk 'overgave aan de wil van God'. Vijf maal per dag moet de moslim in gebed en spreekt dan de shahada uit. 'La ilaha illa Allah. Muhammudu rasulu Allah.' 'Er is niets goddelijks behalve God. Mohammed is zijn profeet.' Moslims volgen een aantal richtlijnen die bekend staan als de Vijf Pilaren van de islam. De shahada, geloofsbelijdenis, is de eerste en belangrijkste van de vijf pilaren. Voorafgaand aan het gebed worden eerst gezicht, voeten en armen gereinigd. Het ritueel van het bidden, de salat, is de tweede pilaar. Vanaf de minaret wordt aangekondigd wanneer het tijd is voor de salat. De overige drie pilaren zijn: het geven van aalmoezen aan de armen ofwel de plicht tot zakat, het vasten tijdens de heilige maand ramadan, saum genaamd, en de hadj, de bedevaart naar Mekka. Deze vijf pilaren staan in de koran, het heilige schrift van de islam die in de zesde eeuw werd opgetekend door de profeet Mohammed.

De islam werd in de zevende eeuw op het Arabisch schiereiland gesticht door de profeet Mohammed. Op zijn veertigste Mohammed kreeg hij een visioen waarin de stralende engel Gabriël hem de leer Gods meedeelde. Vanaf dat moment begon hij de nieuwe leer te prediken. De profeet keerde zich radicaal af van de geldende cultuur door Allah de hoogste autoriteit te maken en de principiële gelijkwaardigheid van man en vrouw te prediken en haar erfrecht te geven. Slaven die zich bekeerden werden vrijgekocht door zijn volgelingen. Met zijn stichting van de umma, de eenheid van alle gelovigen, doorbrak de profeet de sterk stamgebonden loyaliteit van zijn medemensen. Na elf jaar prediking werd de profeet zijn eigen stad Mekka uitgejaagd. De islam verspreidde zich na zijn dood in het jaar 632. Zijn visioenen en preken werden daarna op schrift gesteld en gebundeld in de koran die twintig jaar na zijn dood gereed was. Nog geen twee eeuwen later hadden het hele Midden-Oosten en Noord-Afrika kennis gemaakt met de nieuwe religie. Naast de visioenen van de profeet, die gelijkstonden aan het woord van God werden zijn preken een belangrijke bron van gezag (de hadith). Verder werden een aantal geboden en verboden gebundeld tot de sharia, het islamitische recht. De islam is in veel opzichten verwant met de christelijke en joodse godsdiensten. Niet alleen de koran wordt door de islamieten als heilig boek beschouwd. Ook de bijbel is belangrijk in deze religie. Abraham of Ibrahim en Jezus ofwel de profeet Isa worden door hen beschouwd als belangrijke profeten. Er is een laatste dag, een hemel en een hel en er zijn duivels en engelen. Alleen kennen zij geen Messias en is de profeet Mohammed de belangrijkste en laatste boodschapper van God geweest.
In principe kunnen alle moslims optreden als imam, de voorganger in het gebed. Ook de muezzin die vijf maal daags oproept tot het gebed is geen beroepsgeestelijke. De belangrijkste verschillen die opvallen wanneer we kerken vergelijken met moskeeën is, afgezien van het verschil in bouwstijl, de afwezigheid in islamitische godshuizen van afbeeldingen van mensen, goden en dieren. De decoraties bestaan uitsluitend uit koranteksten, geometrische figuren en plantenmotieven. De nabootsing van de schepping is godslasterlijk.

De officiële taal van Iran is het Perzisch (Farsi), een Indo-Europese taal. Het Farsi wordt in het Arabisch schrift geschreven, van rechts naar links. Het alfabet heeft tweeëndertig letters. Naast het Farsi worden er in Iran tal van andere talen gesproken zoals het Koerdisch, Azeri (Turks) en Turkmeens. In de grote steden spreekt men ook Engels, vooral de jongere generatie. Buiten de steden is het handig om een paar woorden Farsi paraat te hebben.

Hallo
Salaam

Afscheid nemen
Goda Hafez

Hoe gaat het met u?
Hale sjoma chetor ast?

Heel goed!
Geeli goeb!

Dank u
Geeli mamnun

Alstublieft
Lotfan

Hoe duur is … ?
In tsjand ast?

Het kost 3000 toman
In sehezar toman ast

Dat is duur/ goedkoop
In geran/ arzan ast

Ja/ nee
Baleh/ na

Ik begrijp het niet
Nemifahman

Het is heel mooi
In geeli qasjang ast

Het is heel lekker
In geeli gosjmaze ast

Ik kom uit Nederland/ België
Holandi/ Belzhiki hastam

Sorry
Babachsjeed

Waar is het restaurant?
Restoran kodjast?

Postkantoor/ bank/ markt
Postganeh/ bank/ bazar

Geld
Poel

Weinig/ veel
Kaam/ ziyad

Naar links/ rechts
Be taraf-e tsjap/ be taraf-e rast

Rechtdoor
Mostaqim

Klein/ groot
Koetsjak/ bozorg

Brood/ eten/ drinken
Nan/ qaza/ nousjidani

Koffie/ thee/ water
Qahweh/ tsjai/ ab

1 yek
2 do
3 se
4 tsjahar
5 pandj
6 sjisj
7 haft
8 hasjt
9 noh
10 dah
11 yazdah
12 davazdah
13 sizdah
14 tsjahardah
15 poenzdah
16 shoenzdah
17 hefdah
18 hedjdah
19 noezdah
20 bist
21 bist-o yek (bist-o do)
30 si
40 tsjehel
50 pandjah
60 sjast
70 haftad
80 hasjtdad
90 nawad
100 sad
200 dewist
300 sisad
1000 hezar
2000 dohezar
10.000 dahhezar
1.000.000 melyoun
 

Ambassade van Iran in Nederland
Duinweg 20, 2585 JX, Den Haag
T +31 (0)70 338 4001
F +31 (0)70 350 3224
I www.iranianembassy.nl

Ambassade van Iran in België
Franklin Rooseveltlaan 15, 1050 Brussel
T + 32 (0)2 627 03 50
F + 32 (0)2 762 39 15
I www.iranembassy.be

Ambassade van Nederland in Iran
No. 7, West Arghavan, Sonbol Street, Farmanieh, Teheran
T +98 (0) 21 23 66 00 00
F +98 (0) 21 23 66 0190
E teh@minbuza.nl
I www.mfa.nl/teh-nl

Ambassade van België in Iran
Elahieh - Avenue Shadid Fayazi 82-157 (ex-fereshteh), 1964935451 Teheran
T +98 (0) 21 2204 16 17
F +98 (0) 21 2204 46 08
I www.diplomatie.be/tehrannl

We adviseren je om de bagage mee te nemen in een rugzak (met binnenframe) of in een weekendtas. Een koffer raden we af voor onze reizen per openbaar vervoer. Het gewicht van je bagage kan meestal beperkt blijven tot maximaal twaalf kilo per persoon.

Denk bij het samenstellen van je bagage aan bijvoorbeeld: waterfles, wasmiddel, reisgids, voldoende fotomateriaal, lakenzak, toiletartikelen, badslippers, zwemkleding, wekker, schrijfgerei, schaartje, beker en zakmes.

Vrouwelijke deelnemers zijn verplicht altijd en overal (ook in restaurants en de lounges van hotels) een hoofddoek en een lange, wijdvallende jas tot op de knieën te dragen. Dit geldt ook al voor de vlucht met Iran Air.

Teheran en Isfahan zijn moderne steden en de vrouwen gaan er in verhouding losjes gekleed: een vlotte, moderne lange jas met een losse hoofddoek. Op andere plaatsen worden de kledingvoorschriften soms strenger toegepast. Toch is het dragen van een chador (het gehele lichaam bedekkend zwart 'kleed') ook daar niet noodzakelijk. Alleen voor het bezoeken van de religieuze heiligdommen zoals bijvoorbeeld in Ghom en Mashad is de chador verplicht. Deze chadors kun je in Iran zelf kopen en soms zijn ze bij de ingang van een moskee te leen.

Als je besluit in de zomer naar Iran te gaan, raden we je aan om een katoenen jas te kopen, dit maakt de hoge temperaturen een stuk beter te verdragen. In Iran zijn katoenen jassen nauwelijks te vinden. Voor de hoofddoek geldt dat katoen prettiger is dan synthetisch, omdat daar je haar minder snel statisch van wordt. Voor reizen van enkele weken is het handig om twee jassen mee te nemen, zodat je ze af en toe kunt wassen. Ook kan je ervoor kiezen om ter plekke in de bazaar iets volgens de laatste mode te kopen. Houd er dan wel rekening mee dat veel kleding van synthetische stoffen zijn gemaakt.

Het zal je niet verbazen dat ook mannen zich aan de kledingvoorschriften moeten houden. Korte broeken en bermuda's zijn absoluut verboden.

Je zult in Iran merken dat de hier beschreven kledingvoorschriften soms door de actualiteit wordt ingehaald. Desalniettemin zijn wij van mening dat het geen kwaad kan om toch wat conservatiever gekleed te gaan. Het verleden heeft namelijk bewezen dat de kledingvoorschriften ook plotseling weer strenger kunnen worden. Daarnaast dwing je hiermee vaak meer respect af bij de bevolking.

Verder raden we je aan om praktische kleding mee te nemen die zich makkelijk laat combineren (laag over laag).

Aangezien alcohol een absoluut taboe is in Iran, is het uiteraard ook verboden om alcohol mee te nemen naar dit land.

De netspanning in Iran is 220 volt. Een adapter of een verloopstekker is niet nodig. Kijk voor meer informatie over voltage en gebruikte stekkers op de website van www.kropla.com.

Het geven van fooien is in Iran vanzelfsprekend. Met name in restaurants, in cafés, bij kruiers en gidsen is het de gewoonte om een fooi van 5 à 10 procent te geven. Aan taxichauffeurs wordt bijna nooit fooi gegeven.

Wees terughoudend met het nemen van foto’s tijdens religieuze gebeurtenissen. In musea is fotograferen meestal verboden, hoewel een kleine financiële bijdrage soms wonderen kan doen. Het is strikt verboden om van militairen objecten zoals militaire controleposten, vliegvelden en bruggen opnames te maken.
Als je mensen wilt fotograferen, doe het dan met respect. Vrouwen laten zich niet graag door mannen fotograferen. Mensen staan er immers niet op te wachten om slechts als foto-object te dienen. Neem dan ook de tijd om een foto te maken en toon belangstelling, bijvoorbeeld door iemand eerst te begroeten en een praatje te maken. Het werkt vaak ook ontwapenend als de digitale fotograaf laat zien wat er op het beeldschermpje te zien is. Vraag mensen altijd eerst om toestemming als je ze wilt fotograferen. Dat kan soms ook zonder woorden: door de camera omhoog te houden en met gebaren duidelijk te maken dat je een foto zou willen maken. Een positieve of een afwerende reactie is meestal eenvoudig herkend. Respecteer het als mensen liever niet gefotografeerd willen worden en blijf vriendelijk. Mensen kunnen hele goede redenen hebben om niet gefotografeerd te willen worden. Ze kunnen zich afvragen wat er met hun afbeelding gebeurt. Soms spelen religieuze motieven een rol: men denkt dat er met een foto een stukje van de ziel wordt ontnomen. Anderen willen liever niet tijdens het werk, ongewassen of in vieze kleren op de foto.

Tweedaagse fotocursus
Fotografie neemt een belangrijke plaats in voor veel reizigers. Het is fantastisch magische momenten, contacten met mensen, prachtige monumenten en bizarre situaties vast te leggen. En ze vervolgens bij thuiskomst als een blijvende herinnering in te plakken, aan de muur te hangen of te verspreiden via het internet. Koning Aap organiseert enkele keren per jaar een tweedaagse fotocursus waarin zowel een inleidende technische- als een beeldende kant zit. Voor meer informatie klik hier.

De Iraanse munteenheid is de rial. Over het algemeen rekent men echter in toman. De prijs in toman krijg je door een nul van het bedrag af te halen, dus 10.000 rial is 1000 toman.

Er zijn geen pinautomaten en creditcards worden bijna nergens geaccepteerd. Dollars en euro’s kunnen gewisseld worden bij banken of bij wisselkantoren. Ook wisselen veel buitenlanders hun geld ‘op straat’. Vanwege de constante geldontwaarding van de Iraanse munt wijzigt de wisselkoers voortdurend. Voor één euro ontvang je ongeveer 15.000 rial (september 2011). De actuele koers vind je o.a. op www.mijnwisselkoers.nl
Banken zijn van zaterdag tot en met woensdag van 7.30 tot 13.00 of 15.00 uur geopend, op donderdag van 7.30 tot 12.00 uur. Op vrijdag is alles gesloten. 

! Belangrijke info voor Belgen !
Om veiligheidsredenen heeft de Belgische overheid op 17 januari beslist om het gebruik van de bankkaarten met Cirrus / Maestrologo buiten Europa niet langer mogelijk te maken.
Afgezien van een paar uitzonderingen ( te vinden op de website www.febelfin.be) kan je dus op onze reizen je gewone bankkaart / debetkaart niet meer gebruiken en dient er cash geld meegenomen te worden, of een Visa/Mastercard ( kredietkaart).

Sommige banken bieden de mogelijkheid om deze maatregel op te heffen gedurende een maximum periode van 3 maanden ( tijdens dewelke je dus wel buiten Europa met je bankkaart kan betalen) : dit dient voor vertrek bij uw bank aangevraagd te worden.
 

Voor Iran  worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
 

Vaccineren bij je thuis!
Bij veel reizen die we aanbieden zijn inentingen tegen de belangrijkste ziekten noodzakelijk. Niet het meest leuke deel van je reisvoorbereiding maar wel onvermijdelijk. Koning Aap heeft in samenwerking met Thuisvaccinatie.nl een oplossing gevonden voor deze vaak tijdrovende klus. In plaats van dat jij naar de GGD of huisarts moet gaan, komt een huisarts bij je thuis op het moment dat het jou schikt om de benodigde inentingen te zetten.

Thuisvaccinatie.nl is een landelijk werkend vaccinatiecentrum (enkel in Nederland). Als je minstens 4 weken voor vertrek contact met hen opneemt, garanderen we dat je gebruik kunt maken van deze unieke service. Een handig alternatief voor de GGD!

Neem een kleine reisapotheek mee met daarin o.a. jodium, pleisters, sterilon en middelen tegen koorts, diarree, verstopping, insectenbeten, zonnebrand en eventueel een middel tegen reisziekte. Denk ook aan een tekentang, thermometer (onbreekbaar), ORS (Oral Rehydration Salts, tegen uitdroging) en vitaminetabletten. Voor de hygiëne op reis o.a. een flesje desinfecteergel (daarmee kun je zonder water en zeep je handen wassen), ontsmettingsdoekjes en condooms. Als je naar een malariagebied gaat, denk dan aan anti-malaria tabletten en een geïmpregneerd muskietennet.

Zorg dat je tijdens de reis het vaccinatieboekje en bloedgroepgegevens bij je hebt. Handig om mee te nemen is het Europees medisch paspoort, een document waarmee je in urgente situaties veel problemen kan voorkomen. Het paspoort is opgesteld in elf talen, waardoor de hulpverlener (in het buitenland) eenvoudig de gegevens van de patiënt, zijn of haar ziekten, aandoeningen en medicijngebruik kan opzoeken. Ook is vermeld wie de behandelende arts is en wie er in dringende gevallen gewaarschuwd kan worden. Het medisch paspoort is onder andere verkrijgbaar bij huisarts en apotheek.

Bij aankomst is het zaak de tijd te nemen om te acclimatiseren. Probeer na aankomst het lokale levensritme over te nemen. Uiteraard voorzover het reisschema dat toelaat. Sta vroeg op, neem tussen de middag een paar uur rust en ga bijtijds naar bed. De straling van de zon in de (sub)tropen is bijzonder sterk. Wees dus voorzichtig met zonnen en zet bij uitstapjes in de volle zon iets op je hoofd. Omdat je in de droge hitte ongemerkt veel vocht verliest, moet je steeds veel blijven drinken en wat extra zout op je eten strooien. Warme dranken zijn over het algemeen beter dan ijskoude. Je maag en darmen worden dan minder belast. Het water uit de kraan kun je beter niet drinken. Flessen gezuiverd drinkwater zijn bijna overal te koop. Mocht je diarree krijgen, let er dan vooral op dat je het extra vochtverlies compenseert: veel (slappe) thee, mineraalwater of eventueel cola zonder prik. Het zouttekort kun je opheffen met ORS (Oral Rehydration Salts) of bouillon. Het heeft geen zin bij buikloop te vasten. Door niet te eten geef je je maag en darmen wel rust, maar verzwakt je lichaam nog meer.
Lees voor meer informatie het boekje ‘Hoe blijf ik gezond in de Tropen’ (uitgave KIT) of kijk op internet, zie onder andere: www.gezondopreis.nl.
 

Het is verboden om alcohol, drugs of ‘onzedelijke afbeeldingen’ in Iran in te voeren. De export van tapijten en antiek is alleen mogelijk met de juiste documenten. Het is dan ook handig dergelijke producten te kopen bij winkels met een exportvergunning.

In Iran is het in de zomer anderhalf uur later dan in Nederland en België, in de winter is dat tweeënhalf uur.

Iran is een bijzonder veilige reisbestemming. Straatcriminaliteit komt weinig voor, hoewel er in grote steden als Teheran en Isfahan een toenemend aantal diefstallen wordt gemeld. Het is raadzaam je paspoort in bewaring van de receptie van je hotel te geven en een kopie op zak te houden. Pronk niet met kostbare juwelen of dure filmapparatuur.

Bepaalde gebieden van Iran worden afgeraden te bezoeken. In delen van Sistan-Balouchistan en Kerman zijn drugsbendes actief, de veiligheid is hier aanzienlijk minder dan in de rest van het land. Het is verstandig voor vertrek de actuele reisadviezen van het ministerie van Buitenlandse Zaken te raadplegen. Zie www.minbuza.nl en http://diplomatie.belgium.be.

Het verkeer in Iran is zeer gevaarlijk, vooral in de steden. Voetgangers moeten goed oppassen bij het oversteken. Ook het verkeer tussen de steden is gevaarlijk. Er wordt hard gereden en de wegen zijn niet overal even goed. Zelf rijden wordt afgeraden. Een ongeval met dodelijke afloop kan zeer vervelende gevolgen hebben: arrestatie van de chauffeur, inbeslagname van de auto en veroordeling tot het betalen van bloedgeld, een hoge geldboete.
 

Vrijdag is de wekelijkse vrije dag en zijn alle officiële instanties, banken en winkels gesloten. Soms is ook de donderdagmiddag een vrije middag. De meeste winkels zijn geopend van 09.00 uur tot laat in de avond. Tussen 13.00 en 16.00 uur is bijna alles gesloten.

Kazachstan heeft een oppervlakte van 2.717.300 km² (66 maal Nederland, 90 keer België). Het land telt 15,4 miljoen (2009) inwoners waarvan ongeveer 40 procent op het platteland woont. Kazachstan is economisch het meest ontwikkeld van de Centraal Aziatische landen. Het land beschikt over grote hoeveelheden brandstofreserves, mineralen en metalen. De olie- en gasindustrie is momenteel sterk groeiende door de grote instroom van buitenlandse investeringen en de recente vondsten van velden in de Kaspische Zee. Naast de bloeiende energiesector neemt ook de agrarische sector met de tarweproductie een belangrijke plaats in. In de afgelopen jaren zijn de tegenstellingen tussen de regio’s, tussen stad en platteland en tussen arm en rijk echter fors toegenomen.
Kazachen stammen af van Turkse nomaden, die al duizend jaar het steppegebied tussen de Volga en Tian Shan domineren. Eeuwenlang trokken ze met hun paarden, kamelen, schapen en geiten door de immense grasvlakten. Door hun nomadisch bestaan hebben de Kazachen in tegenstelling tot de Tadzjieken en Oezbeken, geen geschreven literatuur. De Kazachse cultuur vindt haar oorsprong in de vertelkunst. Het contact met de Russen bracht daar verandering in. Het nomadisme werd net als in Kirgizstan aan banden gelegd en er ontstond in de loop van de negentiende eeuw een Kazachse intelligentia. Slechts iets meer dan de helft van de bevolking (55 procent) is etnisch Kazach. De rest bestaat uit Russen (28 procent), Oekraïners (4 procent), Duitsers (2 procent), Oezbeken (2 procent) en overige (9 procent). De meeste Kazachen wonen in het armere zuiden op het platteland, de Russen wonen met name in het rijkere, geïndustrialiseerde noorden.
 

In de grotere steden in Kazachstan heb je telefooncellen (taksofon) van waaruit je met een telefoonkaart kunt bellen. Telefoonkaarten zijn te koop bij het postkantoor, kantoren van Qazaq telekom en bij de kiosken op straat. De luxe hotels hebben een businesscentrum met mogelijkheden tot bellen en faxen. Het internationale landennummer van Nederland is 0031, van België 0032. Kijk ook op www.countrycode.org. Of je mobiel kunt bellen is afhankelijk van je abonnement, toestel en de situatie per land. Informeer voor vertrek bij je provider wat de mogelijkheden en kosten zijn.
Alle grote en kleine steden hebben openbare internetvoorzieningen. Het kost ongeveer een à twee euro per uur. Er zijn ook cafés en restaurants met wi-fi toegang.

Nergens vindt je de nomadische roots van Kazachstan zo goed terug als in het eten en drinken. Nomaden eten het voedsel dat het eerst beschikbaar is; en dat is vooral afkomstig van paarden en schapen. In het hele land vind je de bekende Centraal-Aziatische maaltijden als sjaslik, laghman (noedels), manti (gestoomde knoedels) en plov. Kazachse plov is zoet, met abrikozen, rozijnen en pruimen. Plov Askabak bestaat vooral uit pompoen. Een typisch Kazachse maaltijd is beshbarmak, stukken gekookt rundvlees, schapenvlees of paardenvlees met ui, die geserveerd worden op platte stukken pasta. De bouillon van het vlees wordt apart ernaast gedronken. In bazaars en sommige restaurants vind je kazy, een worstje van gerookt paardenvlees.
In de grote steden en in het noorden overheerst de Russische keuken, als afspiegeling van de aanwezigheid van de vele geïmmigreerde Russen. Maar er zijn veel verschillende typen restaurants, van Chinees en Koreaans tot Italiaans en Tex-Mex. Als je voordelig wilt eten neem je een ‘biznes lanch’ (business lunch), ook wel ‘kompleksny obed’ genoemd. Deze wordt in veel restaurants aangeboden. Je krijgt dan een driegangen menu met soep of salade, het hoofdgerecht en een toetje en een drankje.
De appels uit Kazachstan zijn vermaard. Almaty en Alma Ata betekent letterlijk ‘vader van de appels’.
Wat de drankjes betreft: koumis (gefermenteerde merriemelk) is populair. Op de steppes en in de woestijn heb je ook shubat (gefermenteerde kamelenmelk). Die is iets minder zout.
 

Kazachstan kent tal van nationale feest- en herdenkingsdagen om onafhankelijkheid, oorlogen en martelaars te herdenken. Belangrijkste feestdagen zijn: Nieuwjaarsdag (1 januari); Overwinningsdag (9 maart); Dag van de Hoofdstad (10 juni); de verjaardag van Astana als hoofdstad; Dag van de Grondwet (30 augustus); Dag van de republiek (25 oktober); Onafhankelijkheidsdag (16 december).
Daarnaast zijn er de islamitische feesten zoals het Suikerfeest na afloop van de ramadan (19-22 augustus 2012; 8-11 augustus 2013 en het Offerfeest (26 oktober 2012; 15 oktober 2013). Tijdens de vastenmaand ramadan (van 20 juli - 18 augustus 2012; 9 juli - 7 augustus 2013) blijft het openbaar leven functioneren en grote delen van de bevolking doen er niet aan mee.
 

Kazachen zijn zeer gastvrij. Wanneer je bij iemand thuis uitgenodigd wordt, neem dan een cadeautje mee zoals een bos bloemen of doos bonbons. In huis dien je je schoenen uit te trekken, meestal krijg je pantoffels aangeboden. Vermijd het om met je schoenen op de dastarkhan, het kleed dat als tafel dient, te stappen. Zorg er ook voor dat terwijl je zit, je voetzolen niet naar iemand wijzen. Eet met je rechterhand en probeer daar ook alles mee aan te pakken, de linkerhand is volgens moslims onrein.

Kazachstan heeft een landklimaat met sterke contrasten. In het noorden ligt de gemiddelde temperatuur in januari rond min 18° C, in juli rond 19° C (hoewel het noordoosten veel warmer kan zijn). De winters duren lang, van eind oktober tot midden april. In het zuiden is het in januari gemiddeld min 3° C, in juli 30° C. Tijdens de zomer heerst in de berggebieden een aangename temperatuur van rond de 25° C. De hoeveelheid neerslag varieert per gebied. In de berggebieden is de gemiddelde neerslag 1600 mm, in de woestijn 100 mm.

Klimaattabel:
De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm-neerslag per dag en- de gemiddelde temperatuur van het zeewater (indien van toepassing).

ALMATY

Kazachstan is een uitgestrekt plateau dat afloopt van het oosten naar het westen. Het uiterste noorden is eveneens laag en ligt zelfs beneden de 200 meter. Langs de grens met China en Kirgizstan liggen het Altai- en Tian Shangebergte met bergtoppen tot boven 4000 meter. In het zuiden liggen woestijnsteppen en woestijn. Van noord naar zuid, langs de rivieren en aan de voet van de bergen vind je grassteppen met tsjernosem (löss, zwarte bodem) die ontgonnen zijn voor de akkerbouw.

In Kazachstan is ongeveer de helft van de bevolking moslim, de andere helft is Russisch-orthodox.

Het Kazachs is een Turkse taal met een Cyrillisch alfabet. In Kazachstan spreken net zo veel mensen Kazachs als Russisch. Vooral in de grote steden en in het zakenleven lijkt iedereen Russisch te spreken. Het Kazachs wordt vooral gesproken door de etnische Kazachen op het platteland.

Ambassade van Kazachstan in Nederland
Nieuwe Parklaan 69, 2597 LB Den Haag
T +31 (0)70 363 47 57
F +31 (0)70 365 76 00
E www.kazakhembassy.nl

Ambassade van Kazachstan in België
Van Beverlaan 30, 1180 Brussel
T +32 (0)2 373 38 90
F +32 (0)2 374 50 91
I www.kazakhstanembassy.be

Nederlandse ambassade in Kazachstan
Nauryzbai Batyr Street 103, 050022 Almaty
T +7 727 250 37 73
F +7 727 266 37 72
I www.netherlands-embassy.kz 

Belgische ambassade in Kazachstan
62 Kosmonavtov street, 3th floor, 010000 Astana
T +7 (7172) 97 44 85
F +7 (7172) 97 78 49
I www.diplomatie.be/astananl
 

De netspanning in Kazachstan is 220 volt. Er komen soms stroomstoringen voor en de netspanning kan wisselen, waardoor gevoelige apparatuur kan beschadigen. Reserve batterijen en een verloopstekker zijn aan te raden. Kijk voor meer informatie over voltage en gebruikte stekkers op www.kropla.com.

Hotelpersoneel, chauffeurs en gidsen zullen een kleine fooi op prijs stellen. In de restaurants kan het bedrag afgerond worden. Soms zetten (duurdere) restaurants tien tot vijftien procent servicekosten op de rekening.

Over het algemeen vindt de lokale bevolking het geen probleem om gefotografeerd te worden. Vraag mensen wel altijd eerst om toestemming als je ze wilt fotograferen. Het is verboden militaire objecten, grensposten en vliegvelden te fotograferen.

De Kazachse munteenheid is de tenge (KZT). Er zijn briefjes en munten van 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000 en 10.000 tenge in omloop. Voor één euro ontvang je 200 tenge (september 2011). Kijk voor de actuele wisselkoersen op: www.mijnwisselkoers.nl.

In Almaty en andere steden kun je bij wisselkantoren (obmen valyuty) snel en makkelijk euro’s of USD wisselen. ATM's zijn volop aanwezig, bij banken, winkelcentra, supermarkten, hotels en treinstations. Kijk naar het teken van Bankomat. De meeste pinautomaten accepteren bankpassen van Maestro, Cirrus, Visa en MasterCard. Er zijn instructies in het Engels.
In een groot aantal winkels, restaurants en hotels kun je met een creditcard betalen.

Voor Kirgizstan worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
 

Vaccineren bij je thuis!
Bij veel reizen die we aanbieden zijn inentingen tegen de belangrijkste ziekten noodzakelijk. Niet het meest leuke deel van je reisvoorbereiding maar wel onvermijdelijk. Koning Aap heeft in samenwerking met Thuisvaccinatie.nl een oplossing gevonden voor deze vaak tijdrovende klus. In plaats van dat jij naar de GGD of huisarts moet gaan, komt een huisarts bij je thuis op het moment dat het jou schikt om de benodigde inentingen te zetten.

Thuisvaccinatie.nl is een landelijk werkend vaccinatiecentrum (enkel in Nederland). Als je minstens 4 weken voor vertrek contact met hen opneemt, garanderen we dat je gebruik kunt maken van deze unieke service. Een handig alternatief voor de GGD!
 

Neem een kleine reisapotheek mee met daarin o.a. jodium, pleisters, sterilon en middelen tegen koorts, diarree, verstopping, insectenbeten, zonnebrand en eventueel een middel tegen reisziekte. Denk ook aan een tekentang, thermometer (onbreekbaar), ORS (Oral Rehydration Salts, tegen uitdroging) en vitaminetabletten. Voor de hygiëne op reis o.a. een flesje desinfecteergel (daarmee kun je zonder water en zeep je handen wassen) en ontsmettingsdoekjes.

Zorg dat je tijdens de reis het vaccinatieboekje en bloedgroepgegevens bij je hebt. Handig om mee te nemen is het Europees medisch paspoort, een document waarmee je in urgente situaties veel problemen kan voorkomen. Het paspoort is opgesteld in elf talen, waardoor de hulpverlener (in het buitenland) eenvoudig de gegevens van de patiënt, zijn of haar ziekten, aandoeningen en medicijngebruik kan opzoeken. Ook is vermeld wie de behandelende arts is en wie er in dringende gevallen gewaarschuwd kan worden. Het medisch paspoort is onder andere verkrijgbaar bij huisarts en apotheek.

Bij aankomst is het zaak de tijd te nemen om te acclimatiseren. Probeer na aankomst het lokale levensritme over te nemen. Uiteraard voor zover het reisschema dat toelaat. Sta vroeg op, neem tussen de middag een paar uur rust en ga bijtijds naar bed. De straling van de zon in de (sub)tropen is bijzonder sterk. Wees dus voorzichtig met zonnen en zet bij uitstapjes in de volle zon iets op je hoofd. Omdat je in de droge hitte ongemerkt veel vocht verliest, moet je steeds veel blijven drinken en wat extra zout op je eten strooien. Warme dranken zijn over het algemeen beter dan ijskoude. Je maag en darmen worden dan minder belast. Het water uit de kraan kun je beter niet drinken. Flessen gezuiverd drinkwater zijn bijna overal te koop. Mocht je diarree krijgen, let er dan vooral op dat je het extra vochtverlies compenseert: veel (slappe) thee, mineraalwater of eventueel cola zonder prik. Het zouttekort kun je opheffen met ORS (Oral Rehydration Salts) of bouillon. Het heeft geen zin bij buikloop te vasten. Door niet te eten geef je je maag en darmen wel rust, maar verzwakt je lichaam nog meer. Kijk voor meer informatie onder andere op: www.gezondopreis.nl.

Bij binnenkomst in Kazachstan landen dien je op twee identieke formulieren aan te geven hoeveel geld en welke kostbare bezittingen je invoert. Eén ervan houdt de douane, één krijgt de bezoeker mee. Bewaar het goed! Bij vertrek moet er een nieuw declaratieformulier ingevuld worden en samen met het oude ingeleverd worden. Hierop dien je te schrijven wat je dán nog aan waardevols bezit. In de meeste gevallen is dit slechts een bureaucratische formaliteit, vooral op de vliegvelden. Anders is het als je een landsgrens overgaat. Houd er rekening mee dat de sommige douanebeambten ronduit corrupt zijn en alles willen controleren. Klopt er zogenaamd iets niet, dan vragen ze gigantische boetes.
Antiquiteiten van vóór 1945 mogen niet worden uitgevoerd. Wil je iets uitvoeren dat er enigszins oud uit ziet zorg dan dat je een aankoopbewijs hebt en een verklaring dat het niet van voor 1945 is.
 

In de zomer is het in Kazachstan 4 uur later dan in de Benelux.

Kazachstan is een relatief veilig land voor toeristen. Uiteraard moet je zoals overal alert zijn voor zakkenrollers.
Actuele informatie over de veiligheid in Kazachstan vind je op www.minbuza.nl onder ‘reizen en landen’. Ook op http://diplomatie.belgium.be, de website van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken, vind je nuttige reisadviezen.
 

De bazaars die je in bijna iedere grote stad aantreft, zijn de beste plaats om typische spullen van het land kopen. In supermarkten en grotere winkels gelden vaste prijzen terwijl in souvenirwinkeltjes afdingen gebruikelijk is.

Winkels, postkantoren en kantoren zijn geopend van 8.00 tot 18.00 uur. Tussen de middag zijn de meeste zaken gesloten in verband met de lunchpauze. De warenhuizen in de grotere steden zijn meestal langer open. In steden als Almaty en Astana verschijnen steeds meer 24 hours supermarkten waar alles te koop is. Bazaars beginnen al vroeg, rond 6.00 uur ’s ochtends.

Turkije heeft een oppervlakte van 769.360 km² (19 maal Nederland en 25 maal België) en telt bijna 77 miljoen mensen. Ongeveer de helft daarvan woont op het platteland. Meer en meer mensen trekken naar de steden, op zoek naar werk. De steden zijn echter niet in staat de snelle toeloop van bewoners op te vangen. De mensen zoeken daarom hun toevlucht tot de gecekondu, in één nacht gebouwde (krot)woningen. Geografisch kan de bevolking worden onderscheiden in de West-Turkse (geürbaniseerde) bevolking en die van Anatolië. De westerse bevolking leeft onder relatief goede omstandigheden (vergelijkbaar met die in Zuid-Italië en Griekenland), met uitzondering van de bewoners van sommige snel uitdijende, verpauperde stadswijken. Op de Anatolische hoogvlakte ontbreken de meeste sociale voorzieningen en de bevolking is er veel traditioneler ingesteld dan in het westen van Turkije. De sociale verhoudingen op het Turkse platteland, vooral in het oosten, worden vooral bepaald door islam en traditie. De familie functioneert dikwijls nog als productie- en consumptie-eenheid, dat wil zeggen dat zelf producten verbouwen voor eigen gebruik.
De mannen- en de vrouwenwereld zijn vaak streng gescheiden en bij huwelijken is de bruidsschat nog zeer gebruikelijk. In de dorpssamenleving spelen de imam (de voorganger in het gebed) en de aga (stamhoofd, grootgrondbezitter) vaak een grote rol. Vaak vervult de aga in het kader van heersende verhoudingen een rol als schakel tussen dorp en centrale overheid. Toenemende migratie (naar de steden en naar het buitenland) brengt wijzigingen in dit patroon. Het percentage van analfabeten ligt veel hoger bij de vrouwen (23 procent) dan bij de mannen (6 procent).

De bevolking van Turkije bestaat uit Turken (73 procent), Koerden (21 procent), Arabieren (2 procent), Tsjerkessen (2 procent) en Georgiërs (0,5 procent). De Koerden vormen de grootste etnische minderheid in Turkije. Hun precieze aantal is niet bekend, omdat hun bestaan officieel altijd is ontkend en ze daarom staan ingeschreven als Turk in plaats van als Koerd. Het merendeel van de Koerdische bevolking leeft in het oosten en zuidoosten van het land.
 

Luchtpost (uçakla) van Turkije naar de Benelux doet er een aantal dagen over. In elke plaats vind je wel een postane (postkantoor) waar je post- en geldzaken kunt afhandelen. Als je post in de daarvoor bestemde gele brievenbussen deponeert, doe het dan in het vak yurtdışı.

Internationaal bellen levert in Turkije geen problemen op. De goedkoopste manier van telefoneren is vanuit een telefooncel. Voor deze telefoons heb je een telefoonkaart nodig (telefon kartı). Deze zijn te koop in eenheden van 50 en van 100, bij een postkantoor of kiosk. Het internationale landennummer van Turkije is +90, dat van Nederland +31 en van België +32. Bijna iedereen in Turkije heeft tegenwoordig een mobiele telefoon (cep). Het gebruik is de laatste jaren wel aan banden gelegd en op verschillende plaatsen, bijvoorbeeld in auto’s, bussen, tram en metro, verboden. Dit in verband met geluidsoverlast en gevaar op de weg. Wil je met je mobiel telefoneren, informeer dan voor vertrek of je provider een overeenkomst heeft met een Turkse maatschappij en wat de kosten zijn. In enkele afgelegen gebieden, bijvoorbeeld in delen van Cappadocië, is geen mobiel bereik. Een e-mail versturen is doorgaans geen probleem. In vrijwel alle steden en toeristenplaatsen zijn internetcafés.
 

In Turkije heb je in de wat grotere plaatsen een ruime keuze aan restaurants waar je voor een redelijk bedrag kunt genieten van allerlei schotels. De Turkse keuken is beroemd om haar verfijnde spijzen, al bieden de doorsnee restorans (restaurants) en lokanta's (goedkope zelfbedieningsrestaurants) veelal een soortgelijk assortiment aan gevulde groenten en stoofschotels en bereidt iedere kebap salonu vleesgerechten aan het spit. Wel heeft iedere streek haar eigen regionale specialiteiten. In de lokanta staan bij de ingang grote bakken met kant-en-klaar eten, dat warm gehouden wordt. Restorans zijn over het algemeen duurder dan lokanta's. Als je de menukaart niet begrijpt, kun je in vitrines je gerecht(en) uitzoeken. Vaak mag je een blik in de keuken werpen, als je dat eerst even vraagt. In toeristische plaatsen is er behalve een Turkse keuken ook een internationale. De tafels worden over het algemeen goed schoon gehouden. Een goed lopend restaurant heeft vaak jongens in dienst die alleen aangesteld zijn om de tafels te dekken en af te ruimen. Het kan dan ook gebeuren dat je je laatste hap nog niet verwerkt hebt, of je bord wordt al weggenomen.

Het ontbijt bestaat uit brood waarbij witte geitenkaas, olijven, boter, jam en soms eieren en vleeswaren worden geserveerd. Is er in je hotel geen kahvalti (ontbijt) te krijgen, dan vind je in de buurt meestal wel een pastane (banketbakker) of lokanta waar men een ontbijt serveert.
Turken eten hun hoofdmaaltijd vaak halverwege de dag. ’s Avonds volgt een warme, maar lichtere variant. Traditioneel begint een Turkse maaltijd met meze, een keur aan voorgerechten, de meeste koud geserveerd, waaruit je een aantal kiest. Typische voorgerechten zijn: Patlican salatasi (salade van gemalen aubergine), piyar salatasi (salade van witte bonen), börek (tot sigaren opgerolde bladerdeegrolletjes gevuld met bijvoorbeeld rijst en gehakt of met kaas en peterselie), biber dolmasi (met rijst en gehakt gevulde paprika's of aubergines), yaprak dolma (wijnblad gevuld met rijst). Een gemengde salade bestaat uit vaak niet meer dan een paar schijven tomaat, komkommer en wat uienringen. Er zijn ook meer gevarieerde salades. Over het algemeen wordt de salade vóór het hoofdgerecht geserveerd.
Het hoofdgerecht bestaat meestal uit lams- of schapenvlees, gegrild of gestoofd met groenten, vers brood en pilav (rijst) of gekookte gebroken tarwe (bulgur).
Sishkebab (een spies met stukjes geroosterd lamsvlees) is een Turkse uitvinding. Overal tref je de kebapçis aan en döner kebab (schapenvlees dat in lange repen aan een spit bevestigd is en langzaam langs een gloeiend vuur draait; de geroosterde buitenkant wordt er in dunne schijfjes afgesneden), adana kebab (sterk gekruid geroosterd vlees), köfte (gehaktballetjes), shaslik (spies met stukjes rund- of schapenvlees waar ook uien, stukjes nier en lever tussen zitten). In veel restaurants kun je ook kip (tavuk) bestellen, die op verschillende manieren kan zijn klaar gemaakt en visschotels. Vis (balik) kan soms prijzig zijn. Er is zwaardvis (kiliç), makreel (uskumru), tonijn (palamut), forel (alabalik) en sardine (sardalya). De vis kan geroosterd (izgara) of gebakken (tava) gegeten worden. Een Turkse pizza is een ander alternatief.
Vegetariërs hebben minder keuze, maar van de honger zul je niet omkomen. Maak gewoon een compleet maal van de meze (voorgerechten). Aubergine is groente nummer één: kijk uit naar de imam bayildi (de priester viel flauw), een schotel met gevulde aubergine. Bladgroenten komen weinig of niet voor, maar komkommer, paprika, aubergine, uien, aardappelen, bonen en courgettes worden volop gebruikt. Groenten worden meestal door en door gaar gekookt of gestoofd.
Een uitgebreide maaltijd wordt afgesloten met een dessert. Toetjes (tatlilar) zijn zoet (vaak druipend van de honing) en bestaan uit een combinaties van vruchten, noten en gebak, zoals de baklava. Helva zijn de mierzoete amandelblokken met sesamolie. Verder is er yoghurt, amandelpudding (asure), rijstpudding (sütlac) of vers fruit zoals appels, peren, sinaasappelen, druiven, perziken, watermeloenen, suikermeloenen of vijgen.

De nationale drank is çay (thee). Thee wordt geserveerd in kleine glaasjes met een paar klontjes suiker op een schoteltje. Koffie (kahve) is minder populair en dus moeilijker te krijgen. Het wordt gedronken uit hele kleine kopjes met veel drab erin, die eerst moet bezinken. In veel toeristische restaurants wordt in plaats van Turkse koffie ook wel Nescafé geserveerd. Hoewel alcohol voor de meeste moslims officieel is verboden, nemen veel Turken het daarmee niet zo nauw. Bier, wijn en raki zijn in de wat duurdere restaurants vaak gewoon verkrijgbaar. Raki is een sterk alcoholische anijsdrank, die uit druiven wordt gedestilleerd. Deze wordt puur gedronken of aangelengd met water. Frisdrank is overal goed verkrijgbaar. Je kunt beter geen water uit de kraan drinken, mineraalwater (maden suyu) is bijna overal te koop.

Feestdagen in Turkije zijn te verdelen in religieuze en nationale feestdagen. Belangrijke nationale feestdagen zijn: Nieuwjaarsdag (1 januari); Onafhankelijkheids- en kinderdag (23 april); Herdenkingsfeest Atatürk en Jeugd- en sportdag (19 mei); Dag van de Overwinning in de Turks-Griekse onafhankelijkheidsoorlog in 1922 (30 augustus); Dag van de Republiek, oprichting van de Republiek Turkije (29 oktober).

Onder Atatürk werd in Turkije de islamitische kalender vervangen door de Gregoriaanse, die in het Westen gangbaar is. Van de islamitische feestdagen bleven alleen de belangrijkste twee, het Ramazan Bayramý (breken van de vasten) en het Kurban Bayramý (offerfeest) als officiële feestdagen gehandhaafd. Omdat deze oorspronkelijk zijn verbonden met een maanjaar schuiven de islamitische feestdagen ieder jaar 10 à 11 dagen naar voren op onze Gregoriaanse kalender, die is gebaseerd op de zon.
De ramadan (20 juli-18 augustus 2012; 9 juli-7 augustus 2013) is het belangrijkste islamitische feest. Het feest duurt de hele negende maand van het islamitische jaar en is de vastenmaand. Tijdens deze periode eten, drinken en roken moslims niet tussen zonsopgang en zonsondergang. Vasten is een van de belangrijkste plichten van een moslim. Overigens houden niet alle Turken zich zo streng aan de regels.
Het driedaagse Ramazan Bayramý (19-22 augustus 2012; 8-11 augustus 2013), luidt het einde van de ramadan in. Het huis wordt nog een keer gepoetst en de mensen kleden zich zo mooi mogelijk. Iedereen gaat bij elkaar op bezoek om elkaar te feliciteren met een goed volbrachte vastenperiode. Ook de armen krijgen iets extra’s. Met het suikerfeest begint het bedevaartsseizoen naar Mekka. Deze drie dagen worden door Turken in Nederland soms ook wel Þeker Bayramý, het suikerfeest genoemd, vanwege de suikerbeesten en het snoepgoed dat bij het feest aan kinderen wordt uitgedeeld.
Het offerfeest, Kurban Bayramý (26 oktober 2012; 15 oktober 2013), begint op de tiende dag van de laatste maand van het jaar. Dit feest is voor Turkse moslims net zo belangrijk als Kerstmis voor christenen. Ter nagedachtenis aan Ibrahim (Abraham) die in plaats van zijn zoon Ismael (vergelijk in Oude Testament Isaak) een lam offerde aan God, slachten veel moslims een schaap of koe. De dieren worden ritueel geslacht en het vlees wordt gedeeld met familie en vrienden. Een deel wordt weggegeven aan de armen. Voorafgaand aan het offerfeest ziet men vooral in de kleine steden en dorpjes dat er ijverig lammetjes worden vetgemest om als malse bout te dienen.
Familiefeesten zoals geboorte, besnijdenis, verloving en huwelijk worden als het enigszins mogelijk is groots gevierd. Omdat de feesten veel geld kosten, wordt er vaak lang voor gespaard. In de dorpen wordt iedereen uitgenodigd en in de steden worden uitnodigingen verstuurd. Toeristen zijn alleen welkom wanneer ze gevraagd worden. Mocht je dat overkomen, maak daar dan zeker gebruik van!
 

In Turkije verschillen de omgangsvormen per regio. In steden als Ankara, Istanbul en Izmir en aan de kusten van de Egeïsche- en Middellandse Zee, is men redelijk gewend aan westerse omgangsvormen. Maar in Oost-Turkije is dat allerminst het geval. Het is raadzaam om er bij de keuze van je kleding rekening mee te houden dat Oost-Turkije een traditioneel en veelal conservatief gebied is. Vooral bij vrouwen wordt het op prijs gesteld als ze voldoende bedekt - benen en bovenarmen, geen nauwsluitende outfits - gekleed gaan. Verder is het er ongebruikelijk dat mannen en vrouwen in het openbaar genegenheid voor elkaar tonen. Voor de wet zijn vrouwen gelijk aan mannen, maar in het grootste deel van Oost-Turkije hebben veel vrouwen uit armere, laagopgeleide milieus niet veel te vertellen en moeten ze zich aan traditionele, ongeschreven regels houden. Totdat een meisje een huwelijkskandidaat heeft gevonden en getrouwd is, wordt er door de familie streng gewaakt over haar eerbaarheid en maagdelijkheid.

Meer informatie over culturele verschillen en omgangsvormen vind je in TE GAST IN Turkije. Het boekje kost 8,95 en is te bestellen via www.tegastin.nl.
 

In Turkije komen verschillende klimaatzones voor. Het klimaat aan de Zwarte Zee is mediterraan, met de kenmerken van een zeeklimaat. Dus hoewel het er 's zomers minder heet is, is het er erg klam. De winters zijn hier zacht. In alle jaargetijden kun je hier ook buien verwachten. Vaak is het er ook mistig.
Voor de rest van de reis gelden de regels van het landklimaat: hete zomers en koude winters. Grote delen van Centraal- en Oost-Turkije zijn 's winters met sneeuw bedekt. In het voor- en najaar is de temperatuur overdag al behoorlijk warm, maar koelt het 's avonds lekker af. Dit zijn dan ook de beste tijden van het jaar om te reizen.

Op onze reis komen we af en toe op hooggelegen plaatsen, zoals de Nemrut Dagi. Hier zal het ook midden in de zomer koud zijn, dus een trui moet je zeker meenemen.

Klimaattabel:
De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm-neerslag per dag en de gemiddelde temperatuur van het zeewater (indien van toepassing).

ANKARA

Turkije ligt voor 3 procent in Europa (Thracië) en voor 97 procent in Azië (Anatolië). Beide delen zijn van elkaar gescheiden door de Bosporus, de Zee van Marmara en de Dardanellen die samen weer de verbinding vormen tussen de Egeïsche Zee (ten westen van Turkije) en de Zwarte Zee (ten noorden van het land).
De landschappen zijn erg gevarieerd. Baaien, rotsen, zand- en kiezelstranden aan de 8000 kilometer lange kuststrook. Hoge bergen, zoutmeren, steppen en rivieren in het Anatolische binnenland. De hoogste bergen liggen in het oosten en vormen een natuurlijke grens met Georgië, Armenië en Iran. De berg Ararat, een uitgedoofde vulkaan, is met 5185 meter de hoogste van het land. Op deze eeuwig besneeuwde berg zou de ark van Noach gestrand zijn. Vulkanisme heeft een belangrijke rol gespeeld in de vorming van het landschap in de oostelijke delen van Anatolië. In Cappadocië is een wonderlijk landschap met rotsformaties ontstaan als gevolg van de vulkanische uitbarstingen van de Erciyas Dagi zo'n 15 miljoen jaar geleden. Door de invloed van regen en wind hebben de vulkanische gesteenten (het zachte poreuze tufsteen en het harde basalt) vreemde vormen gekregen.
In het voorjaar laten de kusten van de Middellandse Zee en de Egeïsche Zee één grote bloemenzee zien. Wilde bloemen en struiken zijn alom tegenwoordig. Het Taurusgebergte in het zuiden heeft beboste en kale hellingen, in de lente en zomer begroeid met gras. Aan de kusten zie je palm-, pijn- en avocadobomen, ook groeien er vijgen, olijven, citrusvruchten, bananen. Aan de Zwarte Zee kom je vooral thee- en tabaksplantages tegen.

De Turkse bevolking bestaat uit ongeveer 98 procent moslims, waarvan 70 procent soennieten, 15 tot 25 procent alevieten en kleinere groepen sjiieten en yezidieten. De enige door de overheid erkende minderheden zijn de Grieks-orthodoxe en Armeense christenen en sefardische joden.

In 1928 schafte Atatürk de islam als staatsgodsdienst af. De nationale rustdag werd zondag, in plaats van vrijdag (de eigenlijke rustdag van de moslims). Van de religieuze feesten werden alleen het Offerfeest en het Suikerfeest als nationale feestdag gehandhaafd. De rechtspraak werd herzien naar westers voorbeeld en de bouw van nieuwe moskeeën en het dragen van de sluier werden verboden. Momenteel is er weer een toenemende belangstelling voor het geloof, en door deze re-islamisering van de samenleving is het ook een belangrijk onderwerp voor de overheid, alleen al uit electorale overwegingen. Er mogen weer moskeeën worden gebouwd, er wordt veel religieuze literatuur verkocht, islamitische opleidingsinstituten schieten uit de grond en sinds 1990 is het studentes weer toegestaan een hoofddoek te dragen op de universiteit. Landen als Iran en Saoedi-Arabië steunen deze godsdienstige opleving met enorme geldbedragen. De progressievere Turkse bevolking vreest dat het land de kant van Iran opgaat.

Het woord 'islam' betekent letterlijk 'overgave aan de wil van God'. Vijf maal per dag moet een moslim in gebed en spreekt dan de shahada uit. 'La ilaha illa Allah. Muhammudu rasulu Allah.' 'Er is niets goddelijks behalve God. Mohammed is zijn profeet.' Allah openbaarde in de zevende eeuw aan Mohammed het Woord Gods middels de aartsengel Gabriël. Die openbaringen zijn opgetekend in het heilige schrift van de islam, de Koran. Eeuwenlang vormde de sharia, de heilige wetten van de islam gebaseerd op de Koran, de kern van de rechtspraak, de wetgeving en het onderwijs in de islamitische landen. Er zijn vijf plichten die iedere moslim moet nakomen, de zogenoemde vijf zuilen van de islam: De shahada, geloofsbelijdenis, is de eerste en belangrijkste van de vijf zuilen of verplichtingen van de islam. Voorafgaand aan het gebed worden eerst gezicht, voeten en armen gereinigd. Het ritueel van het bidden, de salat, is de tweede zuil. Vanaf de minaret wordt aangekondigd wanneer het tijd is voor de salat. De overige drie verplichtingen zijn het geven van aalmoezen aan de armen ofwel de plicht tot zakat, het vasten tijdens de heilige maand Ramadan, saum genaamd, en de haj, de bedevaart naar Mekka. Deze vijf zuilen staan in de Koran, die in de zesde eeuw werd opgetekend door de profeet Mohammed.

De officiële taal van Turkije is het Turks. Het is de taal waarin op de openbare scholen onderwezen wordt. In het zuidoosten spreken veel mensen ook een Koerdische taal en de oudste generatie spreekt soms nog Arabisch. Sinds kort zijn taalcursussen, televisie uitzendingen, radio en muziek in Koerdische talen toegestaan. In steden en in toeristische gebieden spreekt men meestal wel wat Engels of Duits. Bovendien is de kans groot dat je aangesproken wordt in het Duits of Nederlands door (ex)gastarbeiders of kinderen daarvan. Het is zeker de moeite waard een paar woorden of zinnen Turks te leren. Turken waarderen dit zeer.

Woordenlijst

Uitspraakregels:
c als dj, ç als tsj, g als in het Engelse ‘gold’, ı als in ze, ö als eu, ş als sj, u als oe, v als w. De klemtoon ligt vaak op de laatste lettergreep.

Hallo
Merhaba

Goedemorgen
Günaydın

Goedenavond
Iyi akşamlar

Goedenacht / welterusten
Iyi geceler / iyi uykular

Dank u wel
Teşekkür ederim

Alstublieft (bij vraag)
Lütfen

Wat is uw naam?
Adınız ne?

Mijn naam is Anton
Adım Anton

Tot ziens (als u weggaat)
Allaha ısmarladık

Tot ziens (als u achterblijft)
Güle güle

Ja/ nee
Evet/ hayır

O.K.
Tamam

Ik heb het (niet) begrepen
Anla(ma)dım

Waar is het...?
... nerede?

Ziekenhuis/ apotheek/ postkantoor
Hastane/ eczane/ postane

Een goed hotel/ restaurant
Iyi bir hotel/ lokanta

Busstation / treinstation / vliegveld
Otogar/ istasyon/ hava limamı

Ik wil...
... istiyorum

Een kamer met douche/ toilet
Duşlu / tuvaletli bir oda

De rekening alstublieft
Hesap lütfen

Hoeveel kost dit?
Bu ne kadar?

Duur / goedkoop
Pahalı / ucuz

Melk/ koffie/ thee
Süt / kahve / çay

Bier/ wijn
Bira/ şarap

Heel mooi
Çok güzel

1 = bir
2 = iki
3 = üç
4 = dört
5 = beş
6 = altı
7 = yedi
8 = sekiz
9 = dokuz
10 = on
11 = on bir
20 = yirmi
30 = otuz
40 = kırk
50 = elli
60 = altmış
70 = yetmış
80 = seksen
90 = doksan
100 = yüz
200 = iki yüz
1000 = bin
2000 = iki bin
10000 = yüz bin
1000000 = milyon

Turkse ambassade in Nederland
Jan Evertstraat 15, 2514 BS Den Haag
T +31 (0)70 360 49 12
F +31 (0)70 361 79 69
E: turkemb.thehague@mfa.gov.tr
I www.turkishembassy.nl

Turkse ambassade in België
Montoyerstraat 4, 1000, Brussel
T +32 (0)2 513 40 95
F +32 (0)2 514 07 48
E info@turkey.be
I www.turkey.be

Nederlandse ambassade in Turkije
Hollanda Caddesi 5, 06550 Yildiz, Ankara 
T + 90 312 409 18 00
F + 90 312 409 18 98
E ank@minbuza.nl
I www.mfa.nl/ank

Belgische ambassade in Turkije
Mahatma Gandi Caddesi, 55, 06700 Gaziosmanpasa Ankara 
T +90 312 405 61 66
F +90 312 446 82 51
I www.diplomatie.be/ankaranl

Voor de meest actuele informatie verwijzen we naar de website van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse zaken www.minbuza.nl en het Belgische ministerie van Buitenlandse zaken http://diplomatie.belgium.be

We adviseren je om de bagage mee te nemen in een rugzak, weekendtas of koffer. We raden je aan om maximaal twaalf kilo bagage mee te nemen.

Wat betreft je kleding raden we je aan om praktische kleding mee te nemen die zich makkelijk laat combineren (laag over laag). We vragen je dringend om in je kledingkeuze respect te tonen voor de lokale cultuur/religie. Islamitische bezienswaardigheden kun je bijvoorbeeld alleen bezoeken als je decent gekleed bent. Hoe meer je je aanpast, hoe meer je met respect benaderd wordt. In het boekje 'Te Gast In ...'  kun je hierover meer lezen. Mocht je twijfelen of nog vragen hebben, neem dan gerust contact op met ons kantoor.

We gaan er vanuit dat deelnemers hun eigen medicijnen meenemen. Handig is een middel tegen maag- en darmstoornissen, paracetamol, een setje spuiten/naalden, O.R.S., muggenolie, zonnebrandolie, pleisters. jodium, steriele hydrofiele gaasjes en wat verband.

Denk verder bij het samenstellen van je bagage bijvoorbeeld aan wandelschoenen, zaklamp, waterfles, naaigerei, wasmiddel, dagrugzak, universeel geldige verloopstekker, reis- en taalgids, oordopjes, opblaaskussen, voldoende fotomateriaal, lakenzak, toiletartikelen, badslippers, zwemkleding, wekker, schrijfgerei, schaartje, beker en een zakmes.

De netspanning in Turkije is 220 Volt. Stopcontacten zijn vaak niet hetzelfde als in Nederland of België. Soms valt het licht uit of is er weinig straatverlichting. Het is raadzaam om een verloopstekker, reservebatterijen en een zaklamp mee te nemen. Kijk voor meer informatie over voltage en gebruikte stekkers op de website van www.kropla.com.

In de wat duurdere restaurants krijg je de rekening op een schoteltje aan tafel gepresenteerd. Al zijn de servicekosten bij de prijs inbegrepen, een fooi van 10 procent is gebruikelijk. In eenvoudiger lokanta’s word je geacht te betalen aan de man achter de toonbank, meestal bij de ingang. Daar hoef je geen fooi te geven, al is het een aardig gebaar het bedrag naar boven af te ronden of wat extra’s te geven voor het personeel. Op de balie staat bijna altijd een fooienpot of mandje. Ook kun je wat geld achterlaten op tafel.
Het personeel dat je in Turkije tegenkomt in je hotel, bij de kapper of in het badhuis, verwacht voor bewezen diensten een fooi. Datzelfde geldt voor gidsen en reisbegeleiders. Taxichauffeurs rekenen alleen op een fooi, als zij je hebben geholpen met het sjouwen van je bagage of het vinden van de weg.
 

Turkije is een fotogeniek land, niet alleen vanwege de natuur maar vooral ook vanwege de mensen. Over het algemeen vinden de Turken het geen probleem om gefotografeerd te worden. Maar als je mensen fotografeert doe het dan met respect. Mensen staan er immers niet op te wachten om slechts als foto-object te dienen. Neem dan ook de tijd om een foto te maken en toon belangstelling, bijvoorbeeld door iemand eerst te begroeten en een praatje te maken. Het werkt vaak ook ontwapenend als de digitale fotograaf laat zien wat er op het beeldschermpje te zien is. Vraag mensen altijd eerst om toestemming als je ze wilt fotograferen. Dat kan soms ook zonder woorden: door de camera omhoog te houden en met gebaren duidelijk te maken dat je een foto zou willen maken. Een positieve of een afwerende reactie is meestal eenvoudig herkend. Respecteer het als mensen liever niet gefotografeerd willen worden en blijf vriendelijk. Mensen kunnen hele goede redenen hebben om niet gefotografeerd te willen worden. Mensen kunnen zich afvragen wat er met hun afbeelding gebeurt. Soms spelen religieuze motieven een rol: men denkt dat er met een foto een stukje van de ziel wordt ontnomen. Anderen willen liever niet tijdens het werk, ongewassen of in vieze kleren op de foto. Sommige vrouwen houden er niet van om gefotografeerd te worden door vreemde mannen. Het kan ook gebeuren dat mensen alleen tegen betaling op de foto willen. Respecteer deze voorwaarde en ga in een dergelijk geval niet van een afstand stiekem fotograferen. Dit kan aanleiding geven tot agressieve reacties.

Het is verboden om militaire objecten te fotograferen. Soms moet je bij toeristische attracties extra betalen als je een video- of filmcamera mee wilt nemen; dit geldt niet voor een fototoestel. Op sommige locaties mag je niet flitsen. Benodigdheden voor een digitale camera krijg je in fotozaken of bij de grotere toeristische attracties. In fotozaken en sommige internetcafés kunt je zelfs foto's op een cd (laten) branden. 

Eén- of tweedaagse fotocursus
Fotografie neemt een belangrijke plaats in voor veel reizigers. Het is fantastisch magische momenten, contacten met mensen, prachtige monumenten en bizarre situaties vast te leggen. En ze vervolgens bij thuiskomst als een blijvende herinnering in te plakken, aan de muur te hangen of te verspreiden via het internet. Koning Aap organiseert enkele keren per jaar een één- en een tweedaagse fotocursus waarin zowel een inleidende technische- als een beeldende kant zit. Voor meer informatie klik hier.

Sinds 1 januari 2009 heeft Turkije nieuwe bankbiljetten en munten in de roulatie gebracht waarbij het woord ‘nieuw’ uit de naam van bestaande valuta is geschrapt. Revolutionair is dat op de nieuwe bankbiljetten Mustafa Kemal Atatürk, de vader des vaderlands, voor het eerst in de Turkse monetaire geschiedenis concurrentie krijgt van andere beroemde Turken. De waarde van 1 euro is 2,5 Turkse lira (Stand: september 2011). Kijk voor een actuele wisselkoers van de lira op: www.mijnwisselkoers.nl.

In vrijwel elke plaats van enige omvang vind je tegenwoordig pinautomaten. Neem voor de zekerheid ook een bedrag aan contante euro’s mee voor het geval de automaten niet werken. Je kunt je euro’s wisselen in een van de vele geldwisselkantoortjes (döviz). Travellercheques zijn niet geliefd in Turkije. Er wordt behoorlijk wat commissie berekend bij het inwisselen. Creditcards zoals VISA, American Express, Eurocard/ Mastercard en Diners Club worden bij steeds meer hotels, benzinepompen, winkels en restaurants geaccepteerd.

Banken en wisselkantoren zijn open van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 12.00 uur en van 13.30 tot 17.00 uur. Op de internationale vliegvelden zijn de banken langer open.
 

Voor Oost-Turkije worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
 

Vaccineren bij je thuis!
Bij veel reizen die we aanbieden zijn inentingen tegen de belangrijkste ziekten noodzakelijk. Niet het meest leuke deel van je reisvoorbereiding maar wel onvermijdelijk. Koning Aap heeft in samenwerking met Thuisvaccinatie.nl een oplossing gevonden voor deze vaak tijdrovende klus. In plaats van dat jij naar de GGD of huisarts moet gaan, komt een huisarts bij je thuis op het moment dat het jou schikt om de benodigde inentingen te zetten.

Thuisvaccinatie.nl is een landelijk werkend vaccinatiecentrum (enkel in Nederland). Als je minstens 4 weken voor vertrek contact met hen opneemt, garanderen we dat je gebruik kunt maken van deze unieke service. Een handig alternatief voor de GGD!
 

Neem een kleine reisapotheek mee met daarin o.a. jodium, pleisters, sterilon en middelen tegen koorts, diarree, verstopping, insectenbeten, zonnebrand en eventueel een middel tegen reisziekte. Denk ook aan een tekentang, thermometer (onbreekbaar), ORS (Oral Rehydration Salts, tegen uitdroging) en vitaminetabletten. Voor de hygiëne op reis o.a. een flesje desinfecteergel (daarmee kun je zonder water en zeep je handen wassen), ontsmettingsdoekjes en condooms. Als je naar een malariagebied gaat, denk dan aan anti-malaria tabletten en een geïmpregneerd muskietennet. 

Zorg dat je tijdens de reis het vaccinatieboekje en bloedgroepgegevens bij je hebt. Handig om mee te nemen is het Europees medisch paspoort, een document waarmee je in urgente situaties veel problemen kunt voorkomen. Het paspoort is opgesteld in elf talen, waardoor de hulpverlener (in het buitenland) eenvoudig de gegevens van de patiënt, zijn of haar ziekten, aandoeningen en medicijngebruik kan opzoeken. Ook is vermeld wie de behandelende arts is en wie er in dringende gevallen gewaarschuwd kan worden. Het medisch paspoort is onder andere verkrijgbaar bij huisarts en apotheek.

Bij aankomst is het zaak de tijd te nemen om te acclimatiseren. Probeer na aankomst het lokale levensritme over te nemen. Uiteraard voorzover het reisschema dat toelaat. Sta vroeg op, neem tussen de middag een paar uur rust en ga bijtijds naar bed. De straling van de zon in de (sub)tropen is bijzonder sterk. Wees dus voorzichtig met zonnen en zet bij uitstapjes in de volle zon iets op je hoofd. Omdat je in de droge hitte ongemerkt veel vocht verliest, moet je steeds veel blijven drinken en wat extra zout op je eten strooien. Warme dranken zijn over het algemeen beter dan ijskoude. Je maag en darmen worden dan minder belast. Het water uit de kraan kun je beter niet drinken. Flessen gezuiverd drinkwater zijn bijna overal te koop. Mocht je diarree krijgen, let er dan vooral op dat je het extra vochtverlies compenseert: veel (slappe) thee, mineraalwater of eventueel cola zonder prik. Het zouttekort kun je opheffen met ORS (Oral Rehydration Salts) of bouillon. Het heeft geen zin bij buikloop te vasten. Door niet te eten geef je je maag en darmen wel rust, maar verzwakt je lichaam nog meer.
Lees voor meer informatie het boekje ‘Hoe blijf ik gezond in de Tropen’ (uitgave KIT) of kijk op internet, zie onder andere: www.gezondopreis.nl.

Volwassen personen mogen belastingvrij 200 sigaretten, 50 sigaren of 200 gram tabak invoeren. Dure voorwerpen (sieraden en ongewoon dure fotoapparatuur of elektronische apparaten) worden bijgeschreven in je paspoort, als garantie dat je ze ook weer mee het land uitneemt bij vertrek. Invoer, gebruik en handel van marihuana en andere verdovende middelen is strikt verboden en wordt zwaar bestraft.
In Turkije is veel nepmerkkleding op de markt. De invoer hiervan is in Nederland en België officieel verboden. Vooral als het een groter aantal stuks betreft dan voor persoonlijk gebruik mag worden aangenomen, kun je in de problemen komen. Voor de uitvoer van een duur tapijt heb je een bewijs van aankoop nodig en voor oude spullen een certificaat van de directie van een museum. Uitvoer van antiek is verboden. Actuele informatie over het invoeren van goederen vind je op www.douane.nl.

 

In Turkije is het in de winter en zomer één uur later dan in de Benelux.

Turkije is een redelijk veilig land om in te reizen. Maar met de groeiende kloof tussen arm en rijk en de groeiende stroom toeristen neemt de kleine criminaliteit in toeristische gebieden en grote steden toe. Let vooral op bij drukke markten, stations en bij het in- en uitstappen van het openbaar vervoer. Geld en belangrijke papieren kun je beter op je lichaam dragen, bijvoorbeeld in zakjes aan de binnenkant van je kleding of in een geldbuidel. Stop een klein geldbedrag in je portemonnee zodat je niet al je geld kwijt bent als je zakken worden gerold. Laat geen geld of kostbare zaken los slingeren in de hotelkamer. Draag foto- en filmapparatuur in een tas of rugzak, en loop niet te koop met sieraden. Maak een scan van je belangrijke reisdocumenten zoals paspoort, visa, vliegtickets en verzekeringspapieren en mail deze naar jezelf, zodat je er in elk willekeurig internetcafé over kunt beschikken.

Actuele informatie over de veiligheid in Turkije en eventuele reisadviezen vind je op www.minbuza.nl, de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken onder ‘reizen en landen’ of op http://diplomatie.belgium.be, de website van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken.
 

De grote postkantoren zijn doorgaans geopend van maandag tot en met zaterdag van 8.00 tot 17.30 uur, soms ook op zondag. Voor postzegels en telefoondiensten kun je daar terecht tot respectievelijk 20.00 en 24.00 uur. De kleinere postkantoren zijn doorgaans geopend van 8.30 tot 17.30 uur, gesloten op zondag. Bovendien sluiten ze vaak tussen 12.00 en 13.30 uur. Winkels zijn officieel geopend van maandag tot en met zaterdag van 9.30 tot 19.00 uur. Tal van kleine winkels hebben echter langere openingstijden. De meeste musea zijn op maandag dicht. Archeologische bezienswaardigheden zijn in het toeristenseizoen elke dag geopend.

Oezbekistan heeft een oppervlakte van 447.400 km² (11 maal Nederland; 15 maal België) waarvan slechts een klein gedeelte vruchtbaar is. Het land telt 27,8 miljoen inwoners. Ongeveer 33 procent van de bevolking leeft van de landbouw; 13 procent industrie, 8 procent constructie, 24 procent, diensten, 8 procent handel. Oezbekistan heeft vele natuurlijke grondstoffen, zoals goud, olie en gas. Het grootste deel van de energie wordt gebruikt voor de binnenlandse consumptie. Het land is grotendeels afhankelijk van de landbouw, vooral van katoen. Omdat één van de doelen van de regering is om zelfvoorzienend te zijn in voedsel is voor delen van het land een verschuiving van katoen naar graanteelt ingezet. Katoen en goud zijn vooralsnog de voornaamste exportproducten. Hoewel de officiële werkloosheid slechts 0,3 procent is, wordt de verborgen werkloosheid geschat op 30 procent. De Oezbeken zijn een goed opgeleid volk dankzij het sovjetverleden maar zoals in alle voormalige sovjetrepublieken loopt het opleidingsniveau achteruit door gebrek aan geld.
De Oezbeken horen tot de grootste bevolkingsgroep in Centraal-Azië. Het grootste deel woont in het gebied dat sinds 1924 Oezbekistan heet. Het land herbergt de grootste Turkstalige gemeenschap buiten Turkije, maar eveneens twee centra van Perzische cultuur, namelijk de steden Samarkand en Buchara. Evenals de Kazachen en Kirgiezen stammen de Oezbeken oorspronkelijk van Turks-Mongoolse nomadenstammen die sinds oudsher door deze streek trokken. De Oezbeken kozen echter al voor de komst van de Russen voor een sedentair bestaan in oasenederzettingen. Zoals vele landen van de voormalige Sovjetunie wordt ook Oezbekistan geconfronteerd met emigratie van de Russische minderheid. Oezbeken maken ongeveer 80 procent van de bevolking uit, Russen 5,5 procent, Tadzjieken 5 procent en Kazachen 3 procent. De regering wil deze emigratie zoveel mogelijk verminderen.
 

Post naar de Benelux doet er zeker twee weken over en is niet altijd even betrouwbaar. Een ander probleem is het vinden van postkaarten, ze zijn soms verkrijgbaar in de toeristische plaatsen en in de grotere hotels. In postkantoren kun je enveloppen met een postzegel kopen. Openingsuren postkantoren: ma - vrij van 9.00 tot 18.00 uur. Het Hoofdpostkantoor in Tashkent is open tot 19.00 uur. Er zijn ook postkantoortjes in de grote hotels.

Internationaal bellen kan in de meeste hoofdpostkantoren in de grotere steden (in Tashkent op de Prospekt Navoi) maar is een tijdrovende zaak. Een gesprek moet eerst worden afgerekend (per minuut), vervolgens wordt het nummer voor je gedraaid en krijg je, na enig wachten, te horen bij welk toestel je moet zijn. Particuliere telefoonkantoren werken over het algemeen sneller en zijn goedkoper. De
landcode voor Nederland is 0031, voor België 0032. Kijk voor meer informatie op www.countrycode.org.

Of je mobiel kunt bellen is afhankelijk van je abonnement, toestel en de situatie per land. Informeer voor vertrek bij je provider wat de mogelijkheden en kosten zijn. Er zijn overeenkomsten met de meeste internationale mobiel telefoonmaatschappijen. De dekking is beperkt tot de stedelijke gebieden. Houd er rekening mee dat er geen of nauwelijks dekking is in de afgelegen (berg)gebieden.

Internetcafés zijn er in de grote steden. De computers in de internetcafés in Tashkent werken doorgaans snel, maar in de andere plaatsen kunnen ze zeer langzaam zijn. In Tashkent zijn er diverse restaurants met wi-fi.

Het eten in Oezbekistan zal voor de meeste reizigers geen cultureel hoogtepunt zijn. Er is niet veel variatie en het eten is voor onze begrippen nogal vet.
Het ontbijt in de meeste hotels bestaat uit een ontbijtbuffet met thee, koffie, brood, pannenkoekjes (blinsjikis), eieren, jam, fruit en tvarok (een soort kwark) of kefir (een soort karnemelk) en melk.
Traditioneel eten kan het beste ‘s middags in een chaikhana's (theehuizen) of eethuisje. Thee, zwart of groen, haal je bij de theeman die een grote samovar heeft waaruit hij de theepotten vult met gekookt water. Vervolgens loop je langs verschillende stalletjes die ieder hun eigen gerechten verkopen. Leposhka’s, de ronde broden die op iedere straathoek verkocht worden, vormen een onderdeel van iedere maaltijd. Leg ze nooit met de versierde bovenkant naar beneden want dat betekent dat je het eten niet waardeert. Zakoeskie zijn koude voorgerechtjes en salades zoals rode bieten salade of kwark met radijsjes en bieslook. Plov, het standaardgerecht in Oezbekistan, is rijst met schapenvlees, uien, wortels en rozijnen gebakken in schapenvet. Laghman is een noedelspoep waarvan de samenstelling nogal kan verschillen maar er zit altijd schapenvlees en groenten in. Shurpa is een vettige soep met een homp vlees en groenten. Erg populair zijn sjasliks, stukjes schapenvlees aan het spies. Vooral de stukjes onverteerbaar vet tussen het vlees zijn de delicatesse bij de plaatselijke bevolking. Sjasliks eet je samen met uien, azijn en brood. Tussendoortjes zijn: manti, gestoomd deeg met een vlees- of groentevulling vlees; somsa, broodjes uit de oven, gevuld met uien en vlees; pelmeni, een soort van ravioli en pierosjki, een soort platte oliebol soms gevuld met aardappel.
Daarnaast zijn er restaurants waar overwegend Russisch eten geserveerd wordt zoals borsjt (bietensoep), bifsteks (gehakt), bief stroganoffs (vlees in een sausje) en kotelet (gepaneerd vlees).
In de grotere steden heb je tegenwoordig de keuze uit restaurants met een internationale keuken zoals Indiaas, Italiaans, Chinees of Koreaans. Ook liefhebbers van fastfood komen hier aan hun trekken. Voor vegetarische reizigers het niet de meest ideale landen maar je kunt overleven. Plov en laghman kunnen soms zonder vlees besteld worden, daarnaast is er een uitgebreide assortiment aan salades en zakoeskie (koude voorgerechtjes). Het beperkte aanbod aan vegetarisch eten heeft niets te maken met een gebrek aan groenten en fruit; de bazaars zijn er vol van. Eten zonder vlees is geen eten, vindt men. Het beste eten wordt bij de mensen thuis gemaakt, dus grijp je kans als je uitgenodigd wordt.

Bij het eten worden mineraalwater en frisdranken geserveerd. Koffie is niet altijd verkrijgbaar dit in tegenstelling tot thee dat overal en altijd gedronken wordt. Wodka is er in alle soorten en maten, evenals Oezbeekse champagne en cognac. Lokale wijn is moeilijker te krijgen en lijkt vooral op port. Kwas is een soort licht alcoholisch drankje gemaakt van oud brood en gist. Westers bier is bijna overal te koop terwijl het lokale bier veel moeilijker te vinden is. In Oezbekistan moet je geen water uit de kraan drinken. Flessen water is bijna overal te koop.
 

Oezbekistan kent tal van nationale feest- en herdenkingsdagen om onafhankelijkheid, oorlogen en martelaars te herdenken. Nieuwjaarsfeest (1 januari); Internationale Vrouwendag (8 maart) op deze dag krijgen vrouwen en meisjes cadeautjes, bloemen en kaarten. Dag van de Arbeid (1 mei); Dag van de Overwinning, einde van de tweede wereldoorlog (9 mei); Onafhankelijkheidsdag (1 september), deze dag wordt groots gevierd met markten waar snoep verkocht wordt, muziek- en dansvoorstellingen en vuurwerk. Het initiatief tot de viering komt echter vooral van de overheid, die een bijzondere waarde hecht aan deze dag; Dag van de Grondwet (8 december).
Daarnaast zijn er de islamitische feesten zoals het Suikerfeest na afloop van de ramadan (19-22 augustus 2012; 8-11 augustus 2013) en het Offerfeest (26 oktober 2012; 15 oktober 2013). Tijdens de vastenmaand (van 20 juli-18 augustus 2012; 9 juli - 7 augustus 2013) blijft het openbaar leven functioneren en grote delen van de bevolking doen er niet aan mee.
Nowruz (21 maart) is een wijdverspreid feest dat vooral in Iran, maar ook in Centraal-Azië gevierd wordt. Het is het feest van het begin van de lente (in Iran ook het begin van het nieuwe jaar). Een paar dagen voor Nowruz is het tijd voor khashar; ervoor zorgen dat alle woningen, steden en dorpen er netje uit zien.
 

Oezbeken zijn zeer gastvrije mensen. Een gast mogen ontvangen is in deze regio een hele eer daarom geef je hem zonder meer alles, ook al heb je zelf niets. Dat is voor westerlingen soms moeilijk te accepteren, maar deze gastvrijheid weigeren is zoiets als grafschennis. Probeer ervan te genieten en het te honoreren door bijvoorbeeld van al het eten of drinken dat je aangeboden wordt tenminste een kleinigheid te proeven.
Wanneer je bij iemand thuis uitgenodigd wordt, neem dan een cadeautje mee zoals een bos bloemen of doos bonbons. In huis dien je je schoenen uit te trekken, meestal krijg je pantoffels aangeboden. Vermijd het om met je schoenen op de dastarkhan, het kleed dat als een soort tafel dient, te stappen. Zorg er ook voor dat terwijl je zit, je voetzolen niet naar iemand wijzen. Eet met je rechterhand en probeer daar ook alles mee aan te pakken, de linkerhand is volgens moslims onrein.
Thee is het eerst dat je aangeboden krijgt als je ergens te gast bent. Het is het teken van gastvrijheid en je drinkt het uit theekommetjes (pyala’s). Thee wordt in grote theepotten gezet en drie maal teruggeschonken in de kop voordat het opgedronken mag worden. De theekommetjes worden nooit helemaal volgeschonken, want dat betekent dat iemand onwelkom is en moet opstappen. Wanneer de thee te warm is, blaas er dan niet in maar draai de thee in de kom voorzichtig rond. Brood is heilig in Centraal-Azië. Leg brood niet op de grond, niet met de onderkant naar boven en gooi het niet weg. Als iemand je een kopje thee aanbiedt en je hebt er geen tijd voor, zal hij je in plaats van thee brood aanbieden. Breek er in ieder geval een stukje vanaf en bedank met het gebruikelijke dankteken, de amin. Beide handpalmen worden boven het gezicht geheven en vervolgens wordt langzaam een neergaande beweging langs de wangen gemaakt.

Voor mannen is het schudden van handen een veelvuldige bezigheid in Oezbekistan en een teken van warmte en vriendschap. Ook leggen veel mannen hun rechter hand op hun hart en buigen naar voren. Goede vrienden schudden elkaar de hand door de handpalmen in elkaar te leggen terwijl de duim naar boven steekt. Er wordt niet gedrukt of geknepen. Vrouwen schudden over het algemeen geen handen. Ze raken de schouders van elkaar aan met de rechterhand en aaien er zachtjes overheen. Jonge vrouwen kussen oudere vrouwen vaak op hun wang als teken van respect.

De traditionele kleding van Oezbeekse mannen bestaat uit lange, kleurige gestreepte jassen (chapans) en wijde broeken die bij de kuiten uit hoge laarzen poffen. Tegenwoordig zie je alleen nog oude mannen met deze kledij rondlopen. Op hun hoofd dragen ze een doppa (tsjoebeteika). Deze geborduurde hoofddeksel komen oorspronkelijk uit de Fergana en zijn in de loop der eeuwen overgenomen door alle Oezbeekse clans. Vroeger had ieder clan zijn eigen motieven op de doppa, tegenwoordig is de zwarte doppa met peperboomvruchten het symbool van de Oezbeekse man. Vrouwen dragen overwegend bonte zijde jurken, vaak met een kleurige broek. Hun hoofd bedekken ze met gebloemde hoofddoeken, soms dragen ze ook een doppa. Als de doppa wit is betekent het dat de vrouw nog ongehuwd is.

Tijd is een relatief begrip in Oezbekistan, met afspraken neemt men het niet zo nauw.
 

Oezbekistan heeft een landklimaat. De zomers (van mei tot oktober) zijn droog en heet met een gemiddelde temperatuur in juli van 32 graden (overdag kan het zo’n 35 graden tot 45 graden zijn). Dankzij de lage luchtvochtigheid zijn deze hoge temperaturen toch nog goed te verdragen. De winters lopen van november tot februari en kunnen zeer koud zijn met temperaturen tot 40 graden onder nul . Regen valt er weinig en als die valt is dat vooral in de bergen en in het oosten van de Ferganavallei. In de nazomer, begin oktober, kan er vooral in berggebieden ook regen vallen. De beste reisperiode is in het voorjaar (april-mei) of in het najaar (september-oktober).

Klimaattabel:
De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm-neerslag per dag en- de gemiddelde temperatuur van het zeewater (indien van toepassing.

TASHKENT

Oezbekistan bestaat voornamelijk uit woestijn en semi-woestijn. Het uitgestrekte laagland in het westen bestaat uit de Kyzylkumwoestijn (rode zand) en de oase Choresem aan de beneden loop van de rivier Amu Darja. Hier leven gazellen, dromedarissen en kamelen, slangen en schorpioenen. In het uiterste westen ligt het Aralmeer en het Ustjurtplateau. De Amu Darja en de Syr Darja zijn de twee grootste rivieren van Oezbekistan; ze vinden hun oorsprong in de bergketens ten oosten van Oezbekistan. Het oosten bestaat uit het grootste gedeelte van het Ferganabekken en de uitlopers van de Tian Shan en Zerafshanketen met pieken tot 4500 meter hoog. Het berggebied is de thuishaven van beren, lynxen, berggeiten en zelfs de sneeuwluipaarden. Het vruchtbare en dichtbevolkte Ferganabekken wordt aan alle kanten omringd door bergketen en rivieroases. Deze vallei (300 kilometer lang, 170 kilometer breed) is de grootste vallei van Centraal-Azië. In Oezbekistan is veel van de oorspronkelijke woestijn in cultuur gebracht. Uit irrigatiekanalen die door de rivieren Amu Darya en Syr Darya worden gevoed, stroomt water de woestijn in waardoor het eens zo barre landschap veranderde in vruchtbare katoenvelden. Deze irrigatie heeft een ecologisch drama tot gevolg gehad. Het Aralmeer, waarin de twee rivieren uitmonden, is 70 procent ingekrompen en zal, als de irrigatie zo wordt voortgezet, in 2020 verdwenen zijn.

In Oezbekistan is ongeveer 90 procent moslim en 10 procent Russisch-orthodox.

Tot de oudste religieuze voorstelling van Centraal-Azië hoort de vuurreligie. Vuur had voor de animistische nomadenvolkeren grote betekenis. De vuurgodheid beschermde de yurt (ronde tent) en de bewoners ervan. De leer van de Perzische profeet Zoroaster waarin de kracht van licht werd verheerlijkt, had daarom een breed draagvlak in heel Centraal-Azië. Met de komst van de Arabieren in de zevende eeuw werden alle andere godsdiensten verwijderd en verdween ook het zoroastrisme dat tot dan staatsgodsdienst was. Na het vertrek van de Arabieren bleef de islam. Buchera werd in de tiende eeuw zelfs een van de belangrijkste centra in de islamitische wereld. Pas na de komst van de Russen kwam de islam in de verdrukking. Veel moskeen en madrasa’s werden gesloten; de sluier, gearrangeerde huwelijken en pelgrimstochten naar Mekka werden verboden. Ondanks deze verboden werd de islam ondergronds in leven gehouden en bleven gebruiken als het arrangeren van huwelijken en het betalen van een bruidsschat behouden. Pas na de onafhankelijkheid nam de religieuze vrijheid toe. Overal werden moskeeën en madrasa’s opgeknapt en nieuwe gebouwd. Minderheden kunnen hun Russisch-orthodoxe kerk of synagoge bezoeken. De Oezbeekse regering wil niets te maken hebben de islamitisch-fundamentalistische groeperingen, die terug willen naar een conservatieve islamitische regering. Deze groeperingen zijn officieel verboden maar hebben veel aanhang in de Ferganavallei waar regelmatig onlusten de kop opsteken.

Van de twee grote stromingen binnen de islam, de soennieten en sjiieten, heeft de soennitische de meeste aanhang in Oezbekistan. Toen Mohammed in 632 overleed ontstonden er twisten onder zijn volgelingen; er was geen opvolger aangewezen. In de directe familie van de profeet werd de opvolger gekozen, maar de aangetrouwde tak kon daarmee niet instemmen. De soennieten (soenna betekent gewoonte, het is de tot norm verheven handelswijze van de profeet) erkennen de eerste vier kaliefen (de opvolgers van Mohammed, wereldlijke bestuurders, geen geestelijken) aangezien deze uit de stam van Mohammed gekozen zijn. De sjiieten zijn de aanhangers van kalief Ali ibn Aboe Talib (sjiat betekent de partij van Ali), schoonzoon van Mohammed. Zij vinden de drie kaliefen niet legitiem. Bovendien erkennen zij de kalief niet als geestelijke autoriteit, dat is voor de imam.Vaak wordt gedacht dat de soennieten in tegenstelling tot sjiieten, per definitie tegen het maken van afbeeldingen zijn, omdat dit een nabootsing van Allah’s werk zou betekenen en het dus hovaardig is. De soennieten hebben een bedoeïenen achtergrond en bedoeïenen stonden huiverig tegenover het maken van afbeeldingen van levende wezens, omdat ze bang waren dat die daadwerkelijk tot leven zouden kunnen komen.De cultuur van de sjiieten is geworteld in een pre-islamitische traditie (vuuraanbidding), waarbij figuratie in de kunst een grote rol speelt. Bij islamitische architectuur in Oezbekistan komen zowel figuratieve als abstracte taferelen voor. Op de majolica-tableaus boven de toegangspoort van de madrasa’s in Boechara en Samarkand staan reigers en leeuwen (de leeuwen getuigen nog van de zonnesymboliek uit de pre-islamitische tijden). Daar tegenover bevinden zich madrasa’s met abstracte patronen en koranverzen.
 

In Oezbekistan is de officiële taal Oezbeeks, een taal die tot de Turkse taalfamilie hoort. Oorspronkelijk maakte het Oezbeeks gebruik van het Arabische schrift, van 1929 tot 1940 van het Latijnse alfabet, daarna van het Cyrillische schrift. In 1993 is er een wet aangenomen, die de overgang naar het Latijnse schrift regelt. In het officiële Oezbeeks werden de gangbare Russische termen vervangen door nieuw gecreëerde Oezbeekse. In het dagelijks spraakgebruik bedienen veel mensen zich van het Oezbeeks vermengd met Russisch. Na vijftien jaar onafhankelijkheid is de kennis van het Russisch afgenomen; een nieuwe generatie is opgegroeid met de Oezbeekse taal en ook Engels. Alleen de oudere generatie spreekt nog Russisch en natuurlijk de enkele Rus die gebleven is.

Ambassade van Oezbekistan in België
Avenue F.Roosevelt 99,1050 Brussel
T +32 (0)2 672 88 44
F +32 (0)2 672 39 46
I www.uzbekistan.be

Nederlands consulaat in Tashkent
Building 3, App. 74, KH Samotovoy Street, 100000 Tashkent
T +998 71 150 8595
F +998 71 255 1831
E nlconsulate.tashkent@gmail.com

We adviseren je om de bagage mee te nemen in een rugzak (met binnenframe) of in een weekendtas. Een koffer raden we sterk af. Het gewicht van je bagage kan meestal beperkt blijven tot maximaal twaalf kilo per persoon.

Wat betreft je kleding raden we je aan om praktische kleding mee te nemen die zich makkelijk laat combineren (laag over laag). We vragen je om in je kledingkeuze respect te tonen voor de lokale cultuur. Zo zijn korte broeken, korte rokken en hemdjes taboe in islamitische landen. In de grote steden van Centraal-Azië is het dragen hiervan echter geen probleem.

Denk bij het samenstellen van je bagage aan bijvoorbeeld: zaklamp, waterfles, naaigerei, wasmiddel, universeel geldige verloopstekker, reisgids, voldoende fotomateriaal, pet, toiletartikelen, badslippers, zwemkleding, wekker, schrijfgerei, beker, schaartje en zakmes (allebei niet in je handbagage tijdens de vluchten).

De netspanning in Oezbekistan is 220 volt. Er komen soms stroomstoringen voor en de netspanning kan wisselen, waardoor gevoelige apparatuur kan beschadigen. Reserve batterijen en een verloopstekker zijn aan te raden.

Hotelpersoneel, chauffeurs en gidsen zullen een kleine fooi op prijs stellen. In de restaurants kan het bedrag afgerond worden. Soms zetten (duurdere) restaurants tien tot vijftien procent servicekosten op de rekening. Dat gebeurt ook als er een muziekband speelt. In chaikhana’s is een fooi niet gebruikelijk.

Oezbekistan is een fotogeniek land, niet alleen vanwege de natuur maar vooral ook vanwege de mensen. Over het algemeen vindt de lokale bevolking het geen probleem om gefotografeerd te worden. Kinderen zullen zich zelfs op de voorgrond dringen om maar in beeld te komen. Vaak ontvang je zelfs als dank, vooral op markten, appels, peren of noten.
Als je mensen fotografeert doe het dan met respect. Mensen staan er immers niet op te wachten om slechts als foto-object te dienen. Neem dan ook de tijd om een foto te maken en toon belangstelling, bijvoorbeeld door iemand eerst te begroeten en een praatje te maken. Het werkt vaak ook ontwapenend als de digitale fotograaf laat zien wat er op het beeldschermpje te zien is. Vraag mensen altijd eerst om toestemming als je ze wilt fotograferen. Dat kan soms ook zonder woorden: door de camera omhoog te houden en met gebaren duidelijk te maken dat je een foto zou willen maken. Een positieve of een afwerende reactie is meestal eenvoudig herkend. Respecteer het als mensen liever niet gefotografeerd willen worden en blijf vriendelijk. Mensen kunnen hele goede redenen hebben om niet gefotografeerd te willen worden. Mensen kunnen zich afvragen wat er met hun afbeelding gebeurt. Soms spelen religieuze motieven een rol: men denkt dat er met een foto een stukje van de ziel wordt ontnomen. Anderen willen liever niet tijdens het werk, ongewassen of in vieze kleren op de foto. Sommige vrouwen houden er niet van om gefotografeerd te worden door vreemde mannen. Het kan ook gebeuren dat mensen alleen tegen betaling op de foto willen. Respecteer deze voorwaarde en ga in een dergelijk geval niet van een afstand stiekem fotograferen. Dit kan aanleiding geven tot agressieve reacties.

In musea en bij bezienswaardigheden moet je soms een apart kaartje kopen om foto’s of video-opnames te mogen maken. Deze kunnen aanmerkelijk duurder zijn dan het entreekaartje. Wees zeker terughoudend bij het fotograferen van religieuze plaatsen en gebeurtenissen.
Het is verboden militaire objecten, grensposten en vliegvelden te fotograferen.
 

Tweedaagse fotocursus
Fotografie neemt een belangrijke plaats in voor veel reizigers. Het is fantastisch magische momenten, contacten met mensen, prachtige monumenten en bizarre situaties vast te leggen. En ze vervolgens bij thuiskomst als een blijvende herinnering in te plakken, aan de muur te hangen of te verspreiden via het internet. Koning Aap organiseert enkele keren per jaar een tweedaagse fotocursus waarin zowel een inleidende technische- als een beeldende kant zit. Voor meer informatie klik hier.

De munteenheid is de Oezbeekse Sum (UZS). Een Oezbeekse Sum = 100 tiyn. Er zijn briefjes van 1000, 500, 200, 100, 50, 25, 10, 5, 3 en 1. Er zijn munten van 100, 50, 25, 10, 5 en 1.
1 Euro = 2400 UZS ( september 2011). Kijk voor de actuele koers op www.mijnwisselkoers.nl

Het hoogste Oezbeekse bankbiljet (1000 UZS) is nog geen 60 dollarcent waard. Voor 100 USD krijg je een heel pak afgeragde biljetten waar meestal een elastiek omheen zit.
Toeristen laat men het liefst in ‘harde valuta’ betalen, bij voorkeur Amerikaanse dollars. Bij banken en wisselkantoortjes in de grote hotels kun je US$ wisselen. Als je in het hoogseizoen meer dan $ 50 wilt wisselen, kan dat een probleem zijn.
Creditcards worden geaccepteerd in een aantal grote hotels. In Tashkent is er een aantal ATM's, waarvan enkele in de grote hotels. Mastercard gebruikers moeten in de provincie naar de Asaka Bank en Visa-gebrukers moeten naar de Nationale Bank van Oezbekistan (NBU).
Men heeft in Oezbekistan liever dollars dan euro’s. Voor euro’s krijg je een minder gunstigere koers en zijn moeilijker te wisselen buiten Tashkent. Officieel moeten alle prijzen in Sum aangekondigd worden. 

 

Voor Oezbekistan worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
 

Vaccineren bij je thuis!
Bij veel reizen die we aanbieden zijn inentingen tegen de belangrijkste ziekten noodzakelijk. Niet het meest leuke deel van je reisvoorbereiding maar wel onvermijdelijk. Koning Aap heeft in samenwerking met Thuisvaccinatie.nl een oplossing gevonden voor deze vaak tijdrovende klus. In plaats van dat jij naar de GGD of huisarts moet gaan, komt een huisarts bij je thuis op het moment dat het jou schikt om de benodigde inentingen te zetten.

Thuisvaccinatie.nl is een landelijk werkend vaccinatiecentrum (enkel in Nederland). Als je minstens 4 weken voor vertrek contact met hen opneemt, garanderen we dat je gebruik kunt maken van deze unieke service. Een handig alternatief voor de GGD!
 

Neem een kleine reisapotheek mee met daarin o.a. jodium, pleisters, sterilon en middelen tegen koorts, diarree, verstopping, insectenbeten, zonnebrand en eventueel een middel tegen reisziekte. Denk ook aan een tekentang, thermometer (onbreekbaar), ORS (Oral Rehydration Salts, tegen uitdroging) en vitaminetabletten. Voor de hygiëne op reis o.a. een flesje desinfecteergel (daarmee kun je zonder water en zeep je handen wassen) en ontsmettingsdoekjes.

Zorg dat je tijdens de reis het vaccinatieboekje en bloedgroepgegevens bij je hebt. Handig om mee te nemen is het Europees medisch paspoort, een document waarmee je in urgente situaties veel problemen kan voorkomen. Het paspoort is opgesteld in elf talen, waardoor de hulpverlener (in het buitenland) eenvoudig de gegevens van de patiënt, zijn of haar ziekten, aandoeningen en medicijngebruik kan opzoeken. Ook is vermeld wie de behandelende arts is en wie er in dringende gevallen gewaarschuwd kan worden. Het medisch paspoort is onder andere verkrijgbaar bij huisarts en apotheek.

Bij aankomst is het zaak de tijd te nemen om te acclimatiseren. Probeer na aankomst het lokale levensritme over te nemen. Uiteraard voorzover het reisschema dat toelaat. Sta vroeg op, neem tussen de middag een paar uur rust en ga bijtijds naar bed. De straling van de zon in de (sub)tropen is bijzonder sterk. Wees dus voorzichtig met zonnen en zet bij uitstapjes in de volle zon iets op je hoofd. Omdat je in de droge hitte ongemerkt veel vocht verliest, moet je steeds veel blijven drinken en wat extra zout op je eten strooien. Warme dranken zijn over het algemeen beter dan ijskoude. Je maag en darmen worden dan minder belast. Het water uit de kraan kun je beter niet drinken. Flessen gezuiverd drinkwater zijn bijna overal te koop. Mocht je diarree krijgen, let er dan vooral op dat je het extra vochtverlies compenseert: veel (slappe) thee, mineraalwater of eventueel cola zonder prik. Het zouttekort kun je opheffen met ORS (Oral Rehydration Salts) of bouillon. Het heeft geen zin bij buikloop te vasten. Door niet te eten geef je je maag en darmen wel rust, maar verzwakt je lichaam nog meer. Kijk voor meer informatie o.a. op: www.gezondopreis.nl.

Bij binnenkomst in Oezbekistan dien je op twee identieke formulieren aan te geven hoeveel geld en welke kostbare bezittingen je invoert. Eén ervan houdt de douane, één krijgt de bezoeker mee. Bewaar het goed! Bij vertrek moet er een nieuw declaratieformulier ingevuld worden en samen met het oude ingeleverd worden. Hierop dien je te schrijven wat je dán nog aan waardevols bezit. In de meeste gevallen is dit slechts een bureaucratische formaliteit, vooral op de vliegvelden. Anders is het als je een landsgrens overgaat. Houd er rekening mee dat de sommige douanebeambten ronduit corrupt zijn en alles willen controleren. Klopt er zogenaamd iets niet, dan vragen ze gigantische boetes.
Antiquiteiten van vóór 1945 mogen niet worden uitgevoerd. Wil je iets uitvoeren dat er enigszins oud uit ziet zorg dan dat je een aankoopbewijs hebt en een verklaring dat het niet van voor 1945 is.
 

In de zomer is het in Oezbekistan drie uur later dan in de Benelux.

Over het algemeen is Oezbekistan redelijk veilig te bereizen. Wel is er een kans dat je te maken krijgt met corrupte douanebeambten en politieagenten. Je kunt zeker overdag zonder probleem op straat wandelen.
Zakkenrollen, tasjesroof en straatovervallen komen overal ter wereld voor. Het is daarom verstandig om op je eigendommen te letten en mensen niet de gelegenheid te geven je spullen te stelen. Het kan zeker geen kwaad wanneer je op drukke markten, stations en bij het in en uitstappen van het openbaar vervoer extra op je spullen let.
Geld en belangrijke papieren kun je beter op je lichaam dragen, bijvoorbeeld in zakjes aan de binnenkant van je kleding of in een geldbuidel. Stop een klein geldbedrag in je portemonnee zodat je niet al je geld kwijt bent als je zakken gerold worden. Draag foto- en filmapparatuur in een tas of rugzak, en loop niet te koop met sieraden. Maak kopieën van belangrijke reisdocumenten zoals het paspoort, visa, vliegtickets en verzekeringspapieren. Je kunt deze gegevens ook scannen en naar je eigen mailadres sturen zodat je er in elk willekeurig internetcafé over kunt beschikken. Laat in geen waardevolle spullen op de hotelkamer achter.

Actuele informatie over de veiligheid in Oezbekistan vind je op www.minbuza.nl onder ‘reizen en landen’. Ook op de website van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken http://diplomatie.belgium.be vind je nuttige reisadviezen.
 

Winkels, postkantoren en kantoren zijn geopend van 8.00 tot 18.00 uur. Van 13.00 tot 14.00 zijn de meeste zaken gesloten in verband met de lunchpauze. De warenhuizen in de grotere steden zijn meestal langer open. In Tashkent zie je steeds meer 24 hours supermarkten verschijnen waar eigenlijk alles te koop is. Voor de gemiddelde Centraal-Aziaat echter veel te duur. Bazaars beginnen al vroeg, rond 6.00 uur ’s ochtends.

China heeft een oppervlakte van 9.956.960 km² (240 maal Nederland, 326 maal België) en telt ongeveer 1,3 miljard inwoners. Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk hoger omdat niet alle geboorten sinds de invoering van het éénkindbeleid worden aangegeven. Dit beleid is in 1979 ingevoerd om de enorme bevolkingsgroei een halt toe te roepen. Concreet houdt deze politiek in dat de Han, die ongeveer 93 procent van de totale Chinese bevolking vormen, verplicht zijn zich te houden aan het principe van één kind per paar. De minderheidsgroeperingen hoeven zich daar niet aan te houden. De regering voert dit beleid uit via een systeem van beloningen en boetes. Een hoger betaald zwangerschapsverlof, betere gezondheidszorg, meer woonruimte of gratis onderwijs. Deze beloningen blijven achterwegen wanneer de limiet van één kind wordt overschreden. Men moet dan juist belasting betalen. Een uitzondering op de regel is het krijgen van een tweeling. Onder de geschoolde middenklasse in de grote steden heeft dit beleid veel succes gehad maar op het platteland was dit beleid minder effectief. Tegenwoordig wordt het éénkindbeleid minder strikt toegepast. In vele gebieden van China mogen families wiens eerste kind een meisje is, een tweede kind. Het gevolg van het éénkindbeleid is dat er vooral in de grote steden een generatie van kinderen ontstaat die verschrikkelijk verwend wordt door hun ouders. Ook hebben deze kinderen omdat ze geen broertje of zusje hebben, niet geleerd wat het is om te delen of compromissen te sluiten. Op het platteland hebben veel gezinnen zich niet gehouden aan dit éénkindbeleid waardoor het gezinsleven minder gericht is op ‘het kind’ maar op het samen met het hele gezin werken en overleven.
Eenderde van de totale bevolking woont in de stedelijke gebieden in het oosten. En hoewel deze gebieden erg dichtbevolkt zijn, zijn ze wel veel welvarender dan de meer afgelegen gebieden. Er zijn goede scholen, ziekenhuizen en er is een grote verscheidenheid aan producten te krijgen. De recente economische hervormingen hebben niet alleen geleid tot grote ongelijkheid tussen diverse regio’s maar ook tot toenemende economische verschillen binnen de bevolking.
De stedelijke bevolking zal blijven toenemen voornamelijk doordat veel boeren het verpauperde platteland verlaten om werk te zoeken in de steden. Om de druk van de steeds maar groeiende steden te verlichten is de regering bezig met het bouwen van gloednieuwe steden en het verspreiden van de bevolking over dunbevolkte gebieden in het land (Tibet en Xinjiang in het uiterste westen). De meeste Han willen niet verhuizen omdat ze die gebieden als barbaars en achterlijk beschouwen. En de lokale bevolking ziet hen ook niet graag komen.

Naast de ongeveer 1,2 miljard Han-Chinezen, die voor het merendeel in de oostelijke provincies aan de oevers van de Gele Rivier en de Yangtze leven, bestaat de rest van de bevolking van China (ruim 110 miljoen) uit 55 officieel erkende nationale minderheidsgroeperingen die voornamelijk in de noordwestelijke en zuidwestelijke provincies wonen. Samen bewonen ze zo’n 60 procent van het Chinese grondgebied. De grootste bevolkingsgroep is de Zhuang met zestien miljoen mensen, de kleinste de Lhoba met nog net geen 3000 mensen. Allemaal hebben ze hun eigen gewoonten, taal, kleding en religie. Sommige mensen zijn niet van de Han te onderscheiden, anderen vallen meteen op door hun klederdracht of hun gelaatstrekken. In het noordwesten, in het grensgebied met Pakistan, Kirgizië en Afghanistan, wonen Tadzjieken en Kirgiezen. Groene ogen en rood haar zijn hier niet zeldzaam. De islamitische Oejgoeren wonen in dezelfde regio. Het Tibetaanse Plateau is van oudsher het woongebied van de Tibetanen die dankzij de geïsoleerde ligging een heel eigen levenswijze en religie konden ontwikkelen. In het zuidwesten, in de provincie Guizhou, leven de Miao (rondom Kaili) en de Buyi (rondom Guiyang). In Yunnan leven de Bai (rondom Dali), de Dai, de Hani, de Jinua (alle drie in Xishuangbanna), de Naxi (rondom Lijiang) en de Yi. De Yao leven rondom Longsheng en de Dong rondom Sanjiang.
De rechten van de minderheidsgroeperingen zijn in de grondwet vastgelegd, maar de economische en sociale positie is niet altijd gelijk aan die van de Han. Aan de andere kant mogen de minderheden wel twee kinderen krijgen, de Han niet. De minderheden wonen vaak in nogal afgelegen (grens)gebieden, die beduidend armer zijn dan de ontwikkelde kuststrook waar de Han leven. De overheid pompt veel geld in deze gebieden door bijvoorbeeld het aanleggen van wegen en het toerisme te stimuleren. De minderheden klagen dat de meeste banen en de toeristendollars naar de Han gaan en dat ze geen gelijke kansen hebben omdat toelatingsexamens voor universiteiten in het Chinees zijn. Elk jaar komen er steeds meer Han in de minderheidsgebieden wonen, al dan niet gestuurd door de overheid. Door deze chinaficering en door de komst van toeristen verarmt de cultuur vinden sommigen. Anderen zijn blij met de toegenomen welvaart, vooruitgang en minder isolement.

De postbezorging in China is betrouwbaar. Postzegels zijn bij de meeste hotelrecepties verkrijgbaar. Luchtpost van China naar de Benelux doet er ongeveer een week over.
Het telefoonverkeer is de laatste jaren enorm verbeterd. IDD (International Direct Dialing) is vaak mogelijk, ook in kleine plaatsen. Internationaal bellen is vanuit het hotel een stuk duurder dan vanuit een telefoonbar. Met een IP (Internet Phone) telefoonkaart kun je via een lokaal nummer en de code die op de kaart staat internationaal telefoneren. Betaal voor deze kaarten nooit de prijs die op de kaart staat. Zo zijn kaarten van 100 yuan vaak 30 tot 50 yuan. Winkels met mobiele telefoons hebben vaak deze telefoonkaarten. Collect call bellen is mogelijk vanuit een aantal steden. Mobiel bellen is in grote delen van China mogelijk maar wel duur (informeer voor vertrek bij uw provider naar de mogelijkheid). SMS-en is stukken goedkoper maar gaat soms erg traag.
Er zijn ontelbaar veel internetbars in China, zelfs in kleinere dorpen. Het is er vaak rokerig en niet altijd even schoon, maar het is goedkoop, hooguit een paar yuan per uur. De internetcafés zijn meestal tot diep in de nacht geopend. De grotere zakenhotels hebben ook internet, maar vragen hogere prijzen.

De Chinese keuken is enorm gevarieerd en kent vele soms buitenissige lekkernijen. Kenmerkend is dat alles wat eetbaar is, ook gegeten wordt. Grofweg kun je China in vier culinaire regio’s verdelen: de pittige westelijke keuken van de provincies Sichuan en Hunnan, de zuidelijke subtropische keuken van Guangxi, Xishuangbanna en Yunnan, de noordelijke keukens van Beijing en Mongolië en de subtiel gekruide keuken van Shanghai en Shandong.
Kenmerkend voor de zuidelijke of Kantonese keuken is dat vlees en gevogelte met fruit wordt gezoet en de veelheid aan sauzen die bij het bereiden wordt gebruikt. Verder mengen de Kantonezen vlees met vis en zijn ze berucht om hun gestoomde visgerechten en geroosterd varkensvlees. Dimsum zijn honderden kleine snacks zoals vleesballetjes, loempia’s en gevulde broodjes. Dimsum betekent letterlijk ‘het hart raken’ en wordt vooral als lunch gegeten.
De Sichuan keuken staat bekend om haar gulle gebruik van groene en rode chili’s, gember en peper. Bekende gerechten zijn mapo doufo (gebakken tahoe bereid in een heet gekruide vleessaus) of hotpot (een fondue met een bouillon die knalrood is van de pepers). De ingrediënten die je in de bouillon stopt kies je zelf uit en kunnen variëren van vlees, vis tot groente en tahoe.
In het noorden is de keuken grotendeels gebaseerd op tarwe. Jiaozi ( kleine noedelzakjes gevuld met vlees of groente) en gebakken of gestoomde broodjes vormen het basisvoedsel. Verder veel kip, rund-, schapen- en lamsvlees met ui, prei, kool en komkommer. De Mongoolse hotpot en Peking Eend zijn de meest bekende gerechten uit deze streek. Een echt eenddiner betekent dat alle onderdelen van de eend geserveerd worden. De voorgerechten zijn schalen met eendenpootjes, eendentongetjes, eendenhartjes en eendenlevertjes. Alles op een verschillende wijze bereid: gestoomd, gebakken, gefrituurd en geroerbakken. Het hoofdgerecht is de stukjes vel van de eend met flink wat vet en een klein stukje vlees eraan. Deze worden gerold in een dun pannenkoekje samen met lente-uitjes en pruimensaus en vervolgens uit de hand gegeten. Het geheel wordt afgesloten met een soep van het eendenkarkas.
In de keuken van het oosten, waar vooral rijst wordt verbouwd, komen veel vis en schelpdieren op tafel. De gerechten zijn flink gekruid met knoflook en scherpe sesamolie. In Shanghai wordt meer suiker gebruikt dan in enig ander deel in China.
In het uiterste noordwesten, Xinjiang, is de invloed van de moslims duidelijk merkbaar. Je krijgt er kebab (spiesjes rund- of schapenvlees) die geserveerd worden met grote ronde broden. In de ‘gewone’ Chinese keuken is varkensvlees een veel gebruikt ingrediënt. Ook als je specifiek om iets anders vraagt bestaat de kans dat je varkensvlees krijgt. Om dit uit te sluiten kun je in de meeste grote steden terecht in restaurants die door moslims worden gerund en waar je halal kunt eten.
Wil je absoluut zeker zijn dat er geen vlees op tafel komt, dan moet je naar een boeddhistisch restaurant. Meestal vind je die in de buurt van een tempel. Het is een keuken met veel groente, paddenstoelen en tahoe. Vaak worden er ook zogenaamde nep vleesgerechten geserveerd. Met gebruik van tahoe worden gangbare vlees- of visgerechten nagebootst. Op het menu staan toch de gebruikelijke namen zoals kip met pinda’s of zoetzure vis, maar feitelijk zijn deze allemaal voorbereid met tahoe.

De Chinezen zijn echte theeleuten. Ze nemen hun thee in eigen glazen potten met deksel overal mee naar toe; naar hun werk maar ook op reis. Thuis doen ze er een bodempje theebladeren in, waar ze dan de hele dag gekookt water bij schenken. Groene thee wordt het meeste gedronken. Chinezen drinken thee zonder suiker of melk. Gekookt water wordt bijna overal aangeboden; in treinen, op boten en in hotels. Iedereen kan er gebruik van maken. Koffie is onder de Chinezen niet populair, al kun je tegenwoordig wel op veel plaatsen oploskoffie krijgen. Cola en andere limonades zijn overal verkrijgbaar. Alcoholische dranken zijn er van wijn, bier tot sterke drank. Wijn wordt gestookt uit graan of rijst en is nogal zoet. Maotai is in China wat jenever is bij ons. Bier (pijiu) wordt verkocht in grote flessen van ruim 0,6 liter. In China kun je beter geen water uit de kraan drinken, flessen water zijn overal te koop.
Eten doe je in China met eetstokjes; een gewoonte die uit ongeveer 2000 v. Chr. stamt. In die tijd was het in China gebruikelijk om grote stukken vlees in bronzen potten te koken en stoven. In het westen daarentegen werd het vlees meestal geroosterd waardoor het harder werd en een mes nodig was om het vlees te snijden en later een vork om het vlees van het been los te trekken. Het eten met stokjes is in principe niet moeilijk, alle ingrediënten zijn zo bereid dat ze aan tafel niet gesneden hoeven worden. En anders mag je slurpen. Het is een teken dat je geniet van de lekkernijen. Knoeien op tafel, omdat je het eten met stokjes nog niet zo goed beheerst, is niet erg. Gewoon laten liggen, het is niet zo hygiënisch om het alsnog op te pikken. Ook kun je botjes of graatjes op tafel of op de grond gooien. Spelen met stokjes is onbeleefd, evenals de stokjes rechtop in de rijstkom steken. Eetstokjes krijg je in iedere eetgelegenheid, zelfs bij de kleinste straatstalletjes. Wil je zeker zijn dat ze echt schoon zijn, zorg dan dat je zelf altijd een eigen setje bij je hebt.

In de grote steden heb je naast de talrijke restaurants en kleine eetlokalen ook de gelegenheid om op straat te eten. Sinds het begin van de economische hervormingen mogen de Chinezen weer hun eigen zaak hebben. Het resultaat is straten en pleinen vol met eetstalletjes die vooral 's avonds voor gezellige drukte zorgen. Het eten is er over het algemeen betrouwbaar omdat de gerechten, zoals overal in China, onder hoge temperatuur in een wok klaar worden gemaakt. Bestellen doe je door de verschillende ingrediënten aan te wijzen. Of bij andere gasten op het bord kijken en vervolgens aanwijzen wat je lekker lijkt. In de grote steden vind je fastfood restaurants waar je hamburgers en pizza kunt kopen. Ook zijn restaurants met een internationale keuken zoals Italiaans, Indiaas, Japanse en Mexicaans.

Het Chinese ontbijt bestaat meestal uit rijstsoep met gestoomde broodjes, jiaozi of gefrituurde deegflappen. In de grote steden zijn tegenwoordig bakkerijen waar je broodjes en cake kunt kopen. Internationale hotels bieden vaak een westers ontbijtbuffet aan. In de toeristische plaatsen als Yangshuo, Lijiang en Dali vind je met name eethuizen die zich op westerlingen richten. Yoghurt, muesli, pizza en pannenkoeken zijn hier onder buitenlanders zeer populair. In de meeste treinen is er een soort catering aanwezig waar je kunt kiezen uit een bakje rijst plus een groentemix en wat vlees of vis. Tijdens busreizen wordt er meestal gestopt bij Chinese wegrestaurants waar je de keuze hebt uit rijst met vier vaste gerechten.

China kent een aantal nationale feestdagen: Nieuwjaar (1 januari); Internationale Vrouwendag (8 maart); Dag van de Arbeid (1 mei); Dag van de Jeugd (4 mei); Dag van het Kind (1 juni); Dag van de Communistische Partij (1 juli); Dag van de stichting van de PLA (1 augustus); Dag van de Volksrepubliek (1 oktober).

Daarnaast zijn er de traditionele feestdagen die de maankalender volgen en daarom niet altijd op dezelfde datum vallen. De meeste minderheidsgroepen hebben ook ieder hun eigen festivals. De gebruiken verschillen van streek tot streek.

Het Chinese Nieuwjaar of Lentefestival (Chun Jie) is voor de Chinezen de belangrijkste jaarlijkse feestdag waarbij iedereen minstens twee dagen vrij heeft. Ook in vele steden buiten China wordt het Chinese Nieuwjaar gevierd. Het Chinese Nieuwjaar valt op de dertigste dag van de twaalfde maanmaand (23 januari 2012). Voorafgaand aan het feest worden de huizen grondig schoongemaakt, gerepareerd of geschilderd; aan de deur hangt men stroken rood papier met gelukswensen om de kwade geesten te verdrijven. Het eten wordt enkele dagen van te voren klaargemaakt, want het brengt ongeluk om in de eerste dagen van het jaar een mes te gebruiken. Typische gerechten zijn in niangao (zoete rijstpudding) en mantou (gestoomde broodjes). Op oudejaarsavond is de familie bij elkaar en wisselt met cadeautjes uit. Kort voor middernacht wordt er vuurwerk afgestoken. De eerste dag in het nieuwe jaar is voor familiebezoek, de andere twee dagen bezoek je vrienden.

Het Lantaarnfestival (Yuanxiao Jie) is de afsluiting van het Lentefeest en valt op de 15e van de eerste maand (6 februari 2012). Het symboliseert het afscheid van de winter en het verwelkomt het licht en de warmte van de zomer. Oorspronkelijk werden lantaarns ontstoken om de ziel van de voorouders, die het Lentefeest hadden meegevierd, goed te kunnen begeleiden naar het hiernamaals. Tegenwoordig is het vooral een feest voor kinderen die 's avonds met hun lampionnen op straat gaan. Vast onderdeel is de leeuwendans. Begeleid door een drummer, een gongspeler en een bekkenspeler gaat de hongerige leeuw op zoek naar voedsel. Hij vindt een kropje sla, besnuffelt de krop maar vertrouwt het niet. Als hij het uiteindelijk wel vertrouwt, eet hij de krop vol overgave op. Na enkele happen spuugt hij de stukjes sla uit en verspreidt zo de zegen voor het nieuwe jaar. Ook bij andere gelegenheden, zoals de opening van een winkel of restaurant, worden vaak leeuwendansen uitgevoerd.

Het gravenfestival (Qingming) valt op 5 april volgens de zonnekalender. Het is de dag om de doden te herdenken en hun eer te bewijzen.
Vroeger gingen hele families naar het familiegraf. Eerst werd er wierook gebrand en knielde ieder mannelijk familielid voor zijn de voorouders. Het graf werd schoongemaakt en er werden stokken met gele linten neergezet om verdwaalde geesten weg te houden. Alleen op het platteland wordt deze dag nog zo gevierd. In de steden is dit eerder een dag van bezinning en patriottisme geworden.

Het Drakenbootfestival wordt midden in de zomer, op de vijfde dag van de vijfde maankalender, gevierd (23 juni 2012). Op deze dag brengen de Chinezen kleine voedseloffers, (zongzi). Deze driehoekige rijstknoedels gewikkeld in bamboebladeren worden ter ere van Qu Yuan in de rivier gegooid maar ook opgegeten. Qu yuan was een hoge officier die zelfmoord pleegde door in de rivier Miluojiang te springen. De vorst die hij diende had zijn advies in de wind geslagen en de Qinstaat werd veroverd. Veel mensen zouden hem met boten hebben gezocht en dat is de oorsprong van de drakenboot wedstrijden en parades die op deze dag gehouden worden.

Begin van de herfst (31 augustus 2012) worden tijdens het festival van de Hongerige Geesten op straat vuurtjes gestookt en papieren geschenken verbrand om de onrustige geesten te kalmeren. Begrafenissen staan vaak bol van rituelen, waarbij muziek wordt gemaakt en vuurwerk wordt afgestoken. De gebruiken verschillen van streek tot streek.

Het Maanfestival of Herfstfestival vindt plaats op de vijftiende dag van de achtste maand (30 september 2012). De maan wordt geassocieerd met yin, het vrouwelijke. Op deze dag brengen ook vrouwen offers aan de maan, in vorm van fruit. Fruit staat voor de wens tot vruchtbaarheid. Tijdens het festival eten de Chinezen maankoeken, ronde koeken die gevuld zijn met fijngehakte zaden van lotusbloem, vruchten, noten, ham of eierdooiers. De vulling kan per streek verschillen.
 

Het is gemakkelijk om met Chinezen in contact te komen. Het is leuk en je reis krijgt een extra dimensie als je moeite doet om lokale mensen te ontmoeten. Alleen de taal kan een probleem zijn. Toch is het niet moeilijk om mensen te ontmoeten die Engels spreken en graag met je willen oefenen. Alle studenten aan de universiteit moeten zware Engelse testen afleggen, dus daar ontmoet je zeker mensen die Engels spreken. Je kunt ook bij Engelse trainingscenters informeren naar speciale bijeenkomsten waar mensen hun Engels oefenen (de zogenaamde English corners). Je bent meer dan welkom en wellicht krijg je goede tips over bezienswaardigheden of restaurants en kom je wat meer te weten over de Chinese cultuur.

Chinezen zijn erg trots op hun land en hun 5000 jaar oude cultuur. Ook zijn ze trots op hun diverse keukens. Eten en lokale gerechten zijn altijd goede gespreksonderwerpen. ‘Wat voor speciale delicatessen zijn er in uw hometown?’, is altijd een goede vraag om het ijs te breken.
Praat liever niet over politiek gevoelige onderwerpen als Taiwan, Xinjiang, Tibet en het Tiananmen bloedbad op het plein van de Hemelse Vrede.
Chinezen gaan over het algemeen conflicten uit de weg. Buitenlanders zijn in Chinese ogen vaak wel erg direct. Indien je een probleem hebt (bijvoorbeeld in je hotel) kun je het beste kalm blijven en zelf een oplossing voorstellen. Veel werknemers mogen zelf geen beslissingen nemen en je kunt beter naar een bovengeschikte vragen. Kwaad worden helpt nooit, blijven glimlachen werkt veel beter.
Chinezen zijn erg nieuwsgierig naar de buitenwereld en naar buitenlandse toeristen. De meeste mensen hebben geen paspoort en visa zijn moeilijk te krijgen. Daarnaast zijn vliegtickets voor de gewone man erg duur. Hoewel het aantal buitenlandse toeristen in China elk jaar toeneemt, zijn foreign friends nog min of meer een nieuwigheid. Het is leuk als je foto's van je gezin, je werk of woonplaats, of een wat lekkernijen van thuis meeneemt. Mensen zijn zo benieuwd naar ander eten, het is echt een nationale liefhebberij.

In China zul je zeker veel aangestaard worden. Als je ‘hello’ zegt, moeten de mensen meestal giechelen of hard lachen. Anderen roepen hard ‘how are you’, alleen om een reactie van de exotische buitenlander uit te lokken. Vaak vindt men dat men recht heeft om te weten waar je vandaan komt, zelfs als je ziek bij de dokter ligt. Hoewel dit gedrag soms irritant kan zijn, zijn de meeste mensen aardig en erg hulpvaardig. Het is een kwestie van wennen. In de ogen van de meeste Chinezen zijn buitenlanders erg rijk. Het is niet ongewoon of onbeleefd dat men naar je salaris vraagt. Je kunt natuurlijk zeggen dat dat onderwerp bij ons taboe is.

Wanneer Chinezen elkaar ontmoeten is het gebruikelijk om elkaar de handen te schudden. Het maakt niet uit of dat een man of een vrouw is. Men houdt elkaars hand vaak veel langer vast dan bij ons gebruikelijk is en het kan vergezeld gaan van een knikje. In China is het verder beleefd om op te staan om de zojuist binnengekomen persoon een hand te geven en je kunt daarna ook niet meteen weer gaan zitten. In het openbaar kussen Chinezen elkaar nooit bij een ontmoeting of afscheid. Wel vinden bij deze gelegenheden soms omhelzingen plaats. Van lichamelijke intimiteiten in het openbaar worden Chinezen nogal nerveus. Emoties en lichamelijk contact horen thuis in de privésfeer.

Chinezen vinden het vreselijk om in het openbaar hun gezicht te verliezen. Als Chinezen een lastige vraag niet kunnen beantwoorden, kan het zijn dat ze gaan lachen om hun gêne te verbergen. Dat kan ook gebeuren wanneer men iets niet goed heeft begrepen of niet zeker van zijn zaak is. ‘Het komt niet gelegen’ is voor de Chinees vaak een beleefde manier om te zeggen dat iets onmogelijk of lastig is.

Als Chinezen met een groep uit eten gaan, is het niet de gewoonte dat iedereen voor zich bestelt. Elke schotel staat ter beschikking van alle tafelgenoten die zich er met hun eigen eetstokjes van bedienen. Regel daarbij is zoveel gasten, zoveel gerechten plus een soep. Voorwaarde is een grote ronde tafel met bij voorkeur een schijf in het midden zodat iedereen makkelijk bij de gerechten kan komen. Soep is de laatste gang. Chinezen vinden voedsel dat in de maag in de soep plonst ongezond.
Tot de Chinese eetgewoonten hoort luidruchtig slurpen en boeren. Na afloop van een maaltijd wordt de tafel en de nabije omgeving soms als een chaotische puinhoop achtergelaten, met overal etensresten, kippenbotten, visgraten, enzovoort. Dit soort gedrag vinden westerlingen over het algemeen onsmakelijk. Ook storen zij zich aan het rochelen waar de meeste Chinezen, vooral op het platteland, zich vol overtuiging aan overgeven. Er wordt lawaaierig geschraapt, gesnoven en gespuugd. Stoor je vooral niet teveel aan dit soort gedrag want het zijn nu eenmaal de gewoontes van het land. 

Meer informatie over culturele verschillen en omgangsvormen vind je in TE GAST IN China. Het boekje kost 8,95 en is te bestellen via www.tegastin.nl.

China is een immens land met verscheidene klimaatzones. In het noorden, noordwesten en midden van China heerst een landklimaat met lange, koude winters en korte warme zomers. In de winter kunnen de temperaturen dalen tot min 20º C, in de zomer liggen de temperaturen tussen 25º C en met uitschietrs tot boven 40º C in de Turpan. In de herfst is het overdag nog redelijk warm, maar koelt het ‘s avonds sterk af. Na half oktober stijgt de temperatuur normaal gesproken niet boven de 15º C. Ten zuiden van de lijn Xian - Shanghai heerst een subtropisch tot tropisch klimaat (Hongkong). In de zomer is het iets warmer en vochtiger dan in het noorden en ‘s winters daalt de temperatuur zelden beneden de 10º C. Hier kan het hele jaar door regen vallen.

De beste reisperiode is van april tot oktober. In de wintermaanden kan het erg koud worden.

Klimaattabel:
De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm-neerslag per dag en- de gemiddelde temperatuur van het zeewater (indien van toepassing).

BEIJING

GUANGZHOU

Meer dan de helft van China bestaat uit bergen en woestijnen. In het noorden en noordwesten ligt het plateau van Centraal-Azië met bergen, woestijnen en droge rivierbekkens. Het laaggelegen oosten wordt geïrrigeerd door de Gele Rivier, de Yangze en de Si Kiang. Dankzij het slib is deze delta het vruchtbaarste landbouwgebied van China. Hier zijn de belangrijkste steden en industrieën tot ontwikkeling gekomen. De tussenzone, met hoogtes van 500 tot 2000 meter loopt van Yunnan / Guizhou noordwaarts richting Binnen-Mongolië westwaarts tot in Xinjiang en naar het noordoosten in Heilongjiang. De Tibetaanse hoogvlakte ligt hoger dan 2000 meter en heeft pieken van 7000 tot 8000 meter. Het landschap in het zuiden en zuidwesten heeft een weelderige plantengroei en beboste bergen die vaak in de nevel gehuld zijn. Het zuidwesten is de streek van de bamboebossen en de panda.

Het beleid van de Chinese overheid is erop gericht dat religie wordt getolereerd, maar niet gestimuleerd. In de grondwet van 1982 werd vastgesteld dat voor alle burgers godsdienstvrijheid geldt. Over het algemeen houden de meeste Chinezen voor zich wat hun geloof is. Traditionele levensfilosofieën en religies zijn confucianisme, taoïsme en boeddhisme. Verder is er een kleine groep moslim- en christenminderheden.

Al meer dan tweeduizend jaar leven de Chinezen volgens de regels van het confucianisme. Een stelsel van ethische regels dat de nadruk legt op deugdzaamheid, persoonlijke groei door het beoefenen van de wetenschap, eerbied voor de familie en gerechtheid. Deze regels zijn in de vijfde eeuw voor Christus door Confucius ontwikkeld en op papier gezet. Confucius ging uit van een strenge hiërarchie en definieerde deze zeer helder en precies. Alleen als elk afzonderlijk lid van de samenleving volledige verantwoordelijkheid neemt voor zijn of haar positie, kan de maatschappij als geheel goed functioneren. Aan familiebanden en sociale betrekkingen werd fundamentele betekenis toegekend. Tussen vader en zoon, (de zoon moet de vader zonder voorbehoud gehoorzamen), tussen man en vrouw (vrouwen hebben nauwelijks individuele rechten), tussen oudere en jongere broer, tussen vrienden onderling en tussen heerser en onderdaan.

Het taoïsme, de filosofie van de Lao Tse, neemt de natuur als voorbeeld. Even als Confucius wilde Lao Tse het gedrag van de mens in overeenstemming brengen met de tao (weg van de natuur of leven in harmonie). Terwijl Confucius harmonie nastreefde door op een rationele wijze regels voor het menselijke gedrag vast te leggen, geloofde Lao Tse dat de mens zijn eigen natuur moet volgen, zonder van buiten opgelegde beperkingen. Een taoïst veroordeelt alles wat voortgekomen is uit beschaving zoals weelde, kennisonderwijs en wetten. Hij gaat uit van het principe van niet-handelen of niet-ingrijpen (wuwei). Tao bestaat uit twee tegenpolen yin (het passieve, vrouwelijke, donkere element) en yang (het actieve, mannelijke lichte element), die weer een eenheid vormen. Zonder yin bestaat er geen yang en zonder yang geen yin.

Boeddhisten zijn de aanhangers van de leer van Siddhartha Gautama, een prins die zo'n 2500 jaar geleden in Noord-India een levensleer verkondigde, die in feite bedoeld was om het verstarde hindoeïsme van die tijd te hervormen. Hij bereikte in zijn leven de verlichting en ging de geschiedenis in als de boeddha. Zijn levensleer zegt al dat het wel of niet bestaan van een god of goden feitelijk van ondergeschikt belang is voor de boeddhisten. In navolging van het hindoeïsme beweert Boeddha dat alles wat bestaat een eeuwige opeenvolging van ontstaan en vergaan is, waaraan in principe niets kan ontsnappen: niet de goden, niet het universum, niet de mensen. Het is Boeddha echter wel gelukt om uit dit eeuwige rad van wedergeboorten los te komen. Zijn leer is een ontsnappingsmethode naar het nirvana, een staat van tijdloze rust en eenheid met alles.
De eerste grote boeddhistische waarheid is dat alle leven lijden is. Dit lijden is het gevolg van onze begeerten. Door het opheffen van die begeerten kan men een einde maken aan het lijden. De laatste grote waarheid verwijst dan naar de manier om die verlangens op te heffen, namelijk door het bewandelen van de juiste weg. Die juiste weg bestaat uit een systeem van denken en handelen dat ervoor zorgt dat het karma van degene die hem bewandelt, verbetert. Karma is een soort optelsom van alle goede en slechte gedachten en handelingen uit dit en vorige levens; een verantwoording voor het geleefde leven. Naarmate het karma verbetert door het bewandelen van de juiste weg, reïncarneert men in reinere vormen. Tenslotte bereikt men het stadium van bodhisattva, waarin men niets anders meer verlangt dan het geluk van alle anderen. Vervolgens lost men op in het nirvana, de staat van verlichting waarin men beseft dat alles wat bestaat illusie is en slechts een luchtspiegeling van een ondeelbare eenheid die in zichzelf rust.

Na de dood van Boeddha viel de religie uiteen in twee richtingen: het mahayana-boeddhisme en het theravada-boeddhisme.
Het mahayana-boeddhisme gaat uit van de universele verlossing van alle levende wezens en wordt daarom het ‘grote voertuig’ genoemd. Deze stroming kent ‘bodhisattwa’s’, stervelingen die de verlichting al hebben bereikt, maar op aarde blijven om de mensen de juiste weg te wijzen. Het mahayana-boeddhisme heeft zich onder andere verspreid over China, Nepal, Japan, Korea en Vietnam.
Het theravada-boeddhisme staat ook bekend als ‘School van de Ouderen’ en komt vooral voor in Sri Lanka, Myanmar, Thailand, Cambodja, Indonesië, Maleisië en Zuid-India. Deze richting binnen het boeddhisme beperkt zich tot de individuele verlossing van de mens, zonder tussenkomst van anderen, en heet daarom het ‘kleine voertuig’. Wie zelfstandig de verlichting bereikt, wordt ‘arhat’. Deze status is echter alleen voorbehouden aan de monniken. Leken kunnen tijdens hun leven op aarde hoogstens iets toevoegen aan hun karma en herboren worden in een hogere positie. Men kan zijn karma verhogen door het doen van goede werken, zoals het geven van aalmoezen aan monniken en donaties aan tempels. Het onbaatzuchtig geven of ‘dana’ is dan ook de belangrijkste vorm van deugdzaamheid die leidt tot een goed karma.

In China spreekt men verschillende talen. De officiële taal, het Algemeen Beschaafd Chinees, heet in het Chinees Putonghua. Dit is gebaseerd op het Chinees dat rond de hoofdstad Beijing wordt gesproken. Het wordt gebruikt op scholen en in de nationale media. De Chinese spreektaal heeft een geheel andere structuur en andere klanken dan bijvoorbeeld de westerse talen. Woorden kunnen met vier verschillende tonen worden uitgesproken en veranderen van betekenis. Yan jing in de eerste toon betekent ‘ogen’ en ‘bril’ in de vierde toon. Als je fouten maakt met de tonen kunnen de Chinezen het al snel niet meer verstaan. Toch zijn Chinezen altijd erg onder de indruk van buitenlanders die wat Chinees (proberen te) spreken. Het loont dus zeer de moeite waard om een paar zinnetjes uit je hoofd te leren. Kijk daarvoor bijvoorbeeld op www.chinesepod.com.
Vaak zijn Chinese karakters voorzien van een ‘vertaling’ in onze letters. Chinees is uitgeschreven in het zogenaamde pinyin. Voor de reiziger is pinyin niet erg handig, want de letters worden op een andere manier gebruikt dan in het Nederlands. Zo wordt Xiamen uitgesproken als ‘sjaamen’ en Quanzhou als ‘tsjwuendzoo’. Bovendien geeft het pinyin meestal de toon niet aan. Oudere Chinezen weten vaak geen raad met pinyin. Indien je een adres alleen in pinyin hebt, kun je dit het beste laten zien aan schoolkinderen, zij hebben net pinyin geleerd op school.

In samenwerking met onze lokale agenten steunen wij een aantal projecten. Aangezien onze leveranciers een grote rol spelen in het onderhouden en ondersteunen van deze projecten hebben we er alle vertrouwen in dat de bijdragen goed terecht zullen komen! Een paar projecten kun je bezichtigen maar dit is niet ons uitgangspunt geweest in onze keuze.

Koning Aap verdeelt € 12.500 over een aantal projecten, waaronder de:

New Day Foster Home

In Qingyundian Town, een voorstad van Beijing, ligt het New Day Foster Home. In dit weeshuis worden niet alleen wezen opgevangen, maar worden ook belangrijke operaties uitgevoerd bij kinderen in levensgevaar.Tevens worden kinderen in minder levensbedreigende situaties geholpen, bijvoorbeeld als ze geboren zijn met een hazenlip. Kortom: het huis biedt een plek aan kinderen met speciale behoeftes. Het project loopt voor een groot deel op vrijwilligers, tot aan de chirurgen toe. Koning Aap steunt, i.s.m. onze lokale agent, dit project met een financiële bijdrage.

Klik hier voor meer informatie

Voor meer informatie over de andere projecten, klik hier

Ambassade van de Volksrepubliek China in Nederland
Willem Lodewijkstraat 10, 2517 JT Den Haag
T +31 (0)70 306 50 61
F +31 (0)70 355 16 51
E www.chinaembassy.nl

Ambassade van de Volksrepubliek China in België
Tervurenlaan 443, 1150 Brussel
T +32 (0)2 6633010
F +32 (0)2 762 99 66
I www.chinaembassy-org.be

Nederlandse ambassade in China
Liangmaha Nanlu 4, 100600 Beijing
T +86 10 8532 0200
F +86 10 8532 0300
I www.hollandinchina.org

Belgische ambassade in China
6, San Litun Lu, 100600 Beijing
T +86 10 6532 1736
F +86 10 6532 5097
I www.diplomatie.be/beijingnl 
 

We adviseren je dringend om de bagage mee te nemen in een rugzak (met binnenframe) en het totale gewicht te beperken tot tien kilo per persoon. Een compacte weekendtas van hetzelfde gewicht is ook mogelijk. Denkend aan de steile trappen van Chinese stations, de beperkte bagageruimte in de treinen en bussen, de vele ongeplaveide straten en het ontbreken van een lift in de eenvoudigere hotels, raden we een koffer sterk af voor al onze reizen. Wat betreft je kleding raden we je aan om praktische kleding mee te nemen die zich makkelijk laat combineren (laag over laag). We vragen je om in je kledingkeuze respect te tonen voor de lokale cultuur. Zo zijn korte broeken of rokken en hemdjes absoluut taboe in islamitische landen en wordt deze kleding ook in boeddhistische tempels niet op prijs gesteld. In China is alle westerse kleding wel ingeburgerd. In de meeste hotel is laundry service aanwezig. In China kan het in het voor- en najaar 's avonds fris zijn. Denk bij het samenstellen van je bagage aan bijvoorbeeld: handdoek (voor de meer eenvoudige guesthouses en de familieverblijven buiten de grote steden ), wandelschoenen, zaklamp, waterfles, naaigerei, wasmiddel, universeel geldige verloopstekker, reisgids, voldoende fotomateriaal, lakenzak (vooral voor Tibet en onze specialistische avontuurlijke Chinareizen), toiletartikelen, badslippers, zwemkleding, wekker, schrijfgerei, schaartje, beker voor tijdens de treinreizen en zakmes. Het is niet nodig om tenten, slaapzakken, slaapmatjes of muskietennetten mee te nemen tenzij anders vermeld in de vertrektijdenbrief.

De netspanning in China is 220 volt, maar voor de aansluiting heb je vaak een verloopstekker nodig. Stroomstoringen doen zich niet vaak voor. Een zaklamp is handig om mee te nemen vooral voor in de nachttreinen. Kijk voor meer informatie over voltage en gebruikte stekkers op de website van www.kropla.com.

In de toerismesector zijn fooien inmiddels wijdverbreid geaccepteerd. Hoewel men er vaak niet om zal vragen, rekenen gidsen, chauffeurs en hotelpersoneel op een fooi. De meeste Chinese gidsen hebben een laag basissalaris en moeten het vooral hebben van fooien en eventuele commissies. In restaurants wordt geen fooi verwacht. Ook taxichauffeurs hoef je geen fooien te geven. Maar het is wel gebruikelijk om het bedrag naar boven af te ronden als de taximeter per 0,1 mao gaat. Dan wordt 12,80 bijvoorbeeld afgerond naar 13 yuan. Als de meter per 0,5 mao gaat wordt het niet afgerond. Overigens rekenen taxichauffeurs soms een yuan extra. Dat is vanwege brandstoftoeslag. Deze chauffeurs hebben een sticker op het dashboard geplakt waarop dat aangegeven staat.

In het algemeen hebben Chinezen er weinig bezwaren tegen om gefotografeerd of gefilmd te worden. Men beschouwt het vaak als een compliment. Zo laten (groot-) ouders vol trots hun (klein)kinderen fotograferen. In parken en bij bezienswaardigheden zijn Chinezen zelf ook volop bezig met het op beeld vastleggen van ieders aanwezigheid.
Je zult merken dat mensen vaak met je op de foto willen, omdat buitenlanders nogal exotisch gevonden worden. De meeste mensen vragen het netjes, maar er zijn ook die het stiekem doen of hun mobiele telefoon in je gezicht houden. Als je daar niet van gediend bent kun je ‘bu yao’ (boe yao) zeggen. Uiteraard moet je altijd toestemming vragen als je een foto van een persoon wilt maken. Wijzen op je toestel en vragend kijken is genoeg om duidelijk te maken wat je wilt. Als je foto’s maakt van mensen met de bedoeling ze op te sturen, moet je dit ook echt doen! Het beste kun je een aantal enveloppen kopen en de mensen daar hun adres in Chinese karakters op laten schrijven. Je moet er dan natuurlijk zelf nog wel bij opschrijven van wie de foto is ‘de man met de karakteristieke bril’ etc.
Militaire objecten en luchthavens mogen niet worden gefotografeerd. Ook bewakers kun je beter niet fotograferen.

Tweedaagse fotocursus
Fotografie neemt een belangrijke plaats in voor veel reizigers. Het is fantastisch magische momenten, contacten met mensen, prachtige monumenten en bizarre situaties vast te leggen. En ze vervolgens bij thuiskomst als een blijvende herinnering in te plakken, aan de muur te hangen of te verspreiden via het internet. Koning Aap organiseert enkele keren per jaar een tweedaagse fotocursus waarin zowel een inleidende technische- als een beeldende kant zit. Voor meer informatie klik hier.

Het Chinese geld heet Renminbi (RMB) wat ‘geld van het volk’ betekent. De munteenheid is de yuan (in de volksmond kuai genoemd), verkrijgbaar in briefjes van 1, 5, 10, 50 en 100 yuan. Een yuan is onderverdeeld in 10 mao ook wel jao genoemd. Er gaan ongeveer 9 yuan in een euro (stand september 2011; kijk voor de actuele koers op www.mijnwisselkoers.nl).
In de grote steden en toeristenplaatsen kun je pinnen met een bankpas met Maestro- of Cirrus logo. Zorg wel dat je ook altijd voldoende cash geld bij de hand hebt, zeker als je naar afgelegen gebieden reist. In de grote steden kun je bij de Bank of China, bij wisselkantoren of bij grotere hotels euro’s of Amerikaanse dollars wisselen. Met een creditcard kun je bij de Bank of China geld opnemen, je betaalt dan wel een provisie van ongeveer vier procent.
Je kunt beter niet wisselen met particulieren. Accepteer geen gescheurde of kapotte biljetten en kijk ook uit voor valse biljetten van 50 en 100 yuan. Kijk vooral uit in het donker, bijvoorbeeld ’s avonds laat in de taxi of in een discotheek. Betaal dan zoveel mogelijk met gepast geld, zodat je geen ‘grote biljetten’ terugkrijgt. 

! Belangrijke info voor Belgen !
Om veiligheidsredenen heeft de Belgische overheid op 17 januari beslist om het gebruik van de bankkaarten met Cirrus / Maestrologo buiten Europa niet langer mogelijk te maken.
Afgezien van een paar uitzonderingen ( te vinden op de website www.febelfin.be) kan je dus op onze reizen je gewone bankkaart / debetkaart niet meer gebruiken en dient er cash geld meegenomen te worden, of een Visa/Mastercard ( kredietkaart).

Sommige banken bieden de mogelijkheid om deze maatregel op te heffen gedurende een maximum periode van 3 maanden ( tijdens dewelke je dus wel buiten Europa met je bankkaart kan betalen) : dit dient voor vertrek bij uw bank aangevraagd te worden.

 

Hoewel inentingen voor China niet verplicht zijn, worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
 

Vaccineren bij je thuis!
Bij veel reizen die we aanbieden zijn inentingen tegen de belangrijkste ziekten noodzakelijk. Niet het meest leuke deel van je reisvoorbereiding maar wel onvermijdelijk. Koning Aap heeft in samenwerking met Thuisvaccinatie.nl een oplossing gevonden voor deze vaak tijdrovende klus. In plaats van dat jij naar de GGD of huisarts moet gaan, komt een huisarts bij je thuis op het moment dat het jou schikt om de benodigde inentingen te zetten.

Thuisvaccinatie.nl is een landelijk werkend vaccinatiecentrum (enkel in Nederland). Als je minstens 4 weken voor vertrek contact met hen opneemt, garanderen we dat je gebruik kunt maken van deze unieke service. Een handig alternatief voor de GGD!
 

Neem een kleine reisapotheek mee met daarin o.a. jodium, pleisters, sterilon en middelen tegen koorts, diarree, verstopping, insectenbeten, zonnebrand en eventueel een middel tegen reisziekte. Denk ook aan een tekentang, thermometer (onbreekbaar), ORS (Oral Rehydration Salts, tegen uitdroging) en vitaminetabletten. Voor de hygiëne op reis o.a. een flesje desinfecteergel (daarmee kun je zonder water en zeep je handen wassen) en ontsmettingsdoekjes.  

Zorg dat je tijdens de reis het vaccinatieboekje en bloedgroepgegevens bij je hebt. Handig om mee te nemen is het Europees Medisch Paspoort, een document waarmee je in urgente situaties veel problemen kan voorkomen. Het paspoort is opgesteld in elf talen, waardoor de hulpverlener (in het buitenland) eenvoudig de gegevens van de patiënt, zijn of haar ziekten, aandoeningen en medicijngebruik kan opzoeken. Ook is vermeld wie de behandelende arts is en wie er in dringende gevallen gewaarschuwd kan worden. Het medisch paspoort is onder andere verkrijgbaar bij huisarts en apotheek.

Bij aankomst is het zaak de tijd te nemen om te acclimatiseren. Probeer na aankomst het lokale levensritme over te nemen. Uiteraard voorzover het reisschema dat toelaat. Sta vroeg op, neem tussen de middag een paar uur rust en ga bijtijds naar bed. De straling van de zon in de (sub)tropen is bijzonder sterk. Wees dus voorzichtig met zonnen en zet bij uitstapjes in de volle zon iets op je hoofd. Omdat je in de droge hitte ongemerkt veel vocht verliest, moet je steeds veel blijven drinken en wat extra zout op je eten strooien. Warme dranken zijn over het algemeen beter dan ijskoude. Je maag en darmen worden dan minder belast. Het water uit de kraan kun je beter niet drinken. Flessen gezuiverd drinkwater zijn bijna overal te koop. Mocht je diarree krijgen, let er dan vooral op dat je het extra vochtverlies compenseert: veel (slappe) thee, mineraalwater of eventueel lauwe cola zonder prik. Het zouttekort kun je opheffen met ORS (Oral Rehydration Salts) of bouillon. Het heeft geen zin bij buikloop te vasten. Door niet te eten geef je je maag en darmen wel rust, maar verzwakt je lichaam nog meer.
Voor verdere informatie verwijzen we naar het informatieve boekje ‘Hoe blijf ik gezond in de Tropen’ (uitgave KIT) of op internet: www.gezondopreis.nl.

Als je antiek uitvoert, moet je er op letten dat het is voorzien van een rode lakzegel, waarop staat dat het na 1840 is gemaakt. Dvd’s zijn erg goedkoop in China. Je kunt ze echter niet onbeperkt invoeren in Nederland of België. Ook is het verboden om souvenirs of medicijnen te kopen waarin bedreigde diersoorten zijn verwerkt. Meer informatie over foute souvenirs vind je op www.denkgoedna.org. Als je pakketten op wilt sturen is het veel goedkoper om dat vanuit Hong Kong te doen.

In heel China hanteert men één tijdzone, namelijk die van Beijing. In de winter is het zeven uur later dan in de Benelux. In de zomer is dat zes uur later.

China geldt nog steeds als een van de veiligste landen ter wereld. Vrouwen kunnen er zonder problemen alleen rondreizen in China. Onder invloed van de snelle maatschappelijke veranderingen is de kleine criminaliteit echter toegenomen. Vooral op drukke plaatsen zoals bij attracties, op markten, bus- en treinstations moet je oppassen voor zakkenrollers. Geld en belangrijke papieren kun je beter op je lichaam dragen, bijvoorbeeld in zakjes aan de binnenkant van je kleding of in een geldbuidel. Verdeel geld en documenten over verschillende plaatsen en meer personen. Stop een klein geldbedrag in je portemonnee zodat je niet al je geld kwijt bent als je zakken gerold worden. Laat geen geld of kostbare zaken los slingeren in de kamer. Draag foto- en filmapparatuur in een tas of rugzak, en loop niet te koop met sieraden. Maak kopieën van belangrijke reisdocumenten zoals het paspoort, visa, vliegtickets en verzekeringspapieren. Je kunt deze gegevens ook scannen en naar je eigen mailadres sturen zodat je er in elk willekeurig internetcafé over kunt beschikken.

Kijk voor reisadviezen en actuele informatie over de veiligheid in China op www.minbuza.nl, de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken, onder ‘reizen en landen’. Ook op de website van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken http://diplomatie.belgium.be vind je nuttige reisadviezen.

 

Banken en kantoren zijn geopend van maandag t/m zaterdag, van 8.00/9.00 uur tot ca 11.30 uur en van 13.30/14.00 uur tot 17.00/18.00 uur. Tussen de middag gebruikt men de lunch en doet men een dutje (wushui). Winkels in hotels en wisselbalies zijn ook op zondag geopend. Bijna alle winkels in de grote steden zijn ook ‘s avonds open. Loketten van trein- en busstations zijn al vanaf 5.00 uur ‘s morgens, als het eerste vervoer vertrekt, geopend en gaan pas ‘s avonds laat dicht als het laatste vervoer vertrokken is. Tijdens de twee nationale vakantieweken (week na 1 mei en week na 1 oktober) hebben veel banken en kantoren beperkte openingstijden of zijn ze gesloten.
 

Turkmenistan heeft een oppervlakte van 488.100 km² (12 maal Nederland; 16 maal België) en telt 4,9 miljoen inwoners. Nijazov was tot zijn overlijden in 2006 de onbetwiste leider van het land. Als wees overleefde hij de Tweede Wereldoorlog, en klom langzaam omhoog in het sovjet partijbestel en regeerde sinds de onafhankelijkheid in 1991 het land als zijn persoonlijk eigendom. Zijn beleid is sterk gericht op het stimuleren van het Turkmeens nationalisme, door zich als de politieke en spirituele leider van het land te positioneren. Centraal in het Turkmeens nationalisme staat de persoonlijkheidscultus rond zijn persoon. Hij veranderde zijn naam van Nijazov in Turkmenbashi ‘Vader aller Turkmenen’ en voegde daar later nog ‘De Grote’ aan toe. Zijn ideeën zette hij op papier in de Rukhnama, verplichte kost voor elke Turkmeen en aanwezig in elk gebouw van het land. Overal in het land hangen zijn portretten en staan beelden van hem opgericht. De stad Ashgabat is omgetoverd tot een levenloze stad met de modernste architectuur, reusachtige paleizen en gouden standbeelden. Deze prestige projecten worden betaald uit de opbrengsten van gas en olie, de voornaamste inkomstenbron van het land. Door het aanhouden van de sovjet politiek is er een relatief redelijk systeem van sociale voorzieningen. Met name de pensioenfondsen werken in vergelijking met de rest van Centraal-Azië goed. Verhogingen in uitkeringen worden echter vooral gefinancierd door het bijdrukken van geld. Hoewel de officiële werkloosheid 0 procent is, wordt deze in werkelijkheid veel hoger geschat, 60 procent (2004, schatting). De Turkmenen zijn over het algemeen goed opgeleid (vanwege sovjet verleden), maar het opleidingsniveau loopt terug door de verslechtering van het onderwijs. Oorzaak is het gebrek aan geld en materialen.
Volgens de legende stammen de Turkmenen af van de fameuze Turkse Oghuz stam die in de achtste eeuw naar Centraal-Azië trok. Zeker is dat de Turkmenen een nomadenvolk zijn en al eeuwenlang verdeeld zijn in verschillende stammen die nog steeds een belangrijke rol hebben in de politiek. De vijf belangrijkste stammen zijn de Tekke, Ersari, Sariki, Salori en Jomut die zich onderscheiden door hun dialect, kleren, sieraden en de patronen in hun tapijten.
De bevolking bestaat uit 85 procent Turkmenen, 10 procent Oezbeken, 3 procent Russen en 2 procent Azeri, Iraniërs en Kazachen. De etnische Turkmeense populatie stijgt voortdurend, doordat vele niet-etnische Turkmenen door de aanhoudende discriminatie zijn geëmigreerd. Vooral na het afschaffen van de dubbele nationaliteit in 2003 zijn vele Russen geëmigreerd. Als gevolg hiervan verliest Turkmenistan vele gekwalificeerde werknemers. Andere minderheden, zoals Oezbeken, Tadzjieken en Roma, hebben na het verlopen van het sovjetpaspoort veelal geen nieuw paspoort gekregen en zijn daardoor niet in staat om het land te verlaten.

 

Iedere vorm van communicatie wordt door de regering in de gaten gehouden. Zelfs je ansichtkaarten worden bekeken alvorens ze voor verder transport ter beschikking worden gesteld. Het sturen van een ansichtkaart naar welk land ook in de wereld kost $10cent en een brief van 20 gram kost $20cent.

Je kunt in alle grote steden nationaal en internationaal bellen en faxen op het Telegraaf station, ook wel Glavny Telegraf genoemd. Het internationale landennummer van Nederland is 0031 en van België 0032. Alle uitgaande telefoontjes kunnen worden afgeluisterd, dus wees voorzichtig. Meer info: www.countrycode.org.

Er is een service-provider in Turkmenistan: www.online.tm. Buiten Ashgabat is internet een onbekend iets en zelfs in de stad zelf is het iets voor de geprivilegieerden. Houd er rekening mee dat uitgaande e-mails bekeken kunnen worden. De regering probeert ook het aantal te benaderen websites te beperken. De beste plaats om online te gaan is een van de tophotels van Ashgabat. Zowel Hotel President, als de hotels Nissa en Grand Turkmen hebben internet. Als niet-gast kun je het beste in de laatste twee hotels terecht.

Zoals in andere Centraal-Aziatische landen staan plov (rijst, schapenvlees, uiten, wortelen en rozijnen) en sjaslik vaak op het menu. Plov wordt bereid met katoenzaadolie. Daarom ruikt het zo speciaal. Sjaslik smaakt het best als het wordt gekookt op de takken van een saxaul struik die in de woestijn groeit. Andere favoriete hapjes: samsa (samosa, vleesballetjes in deeg) en een variant van een vleespasteitje, maar dan groter en rond met de naam fitchi.
Een typisch Turkmeense maaltijd is dograma, gemaakt van brood, gekookt vlees en uien. Het wordt alleen bij speciale gelegenheden gegeten. Een soep die vaak gegeten wordt is chorba, soep van gekookt schaap met aardappel, wortelen en knolraap, elders in de regio ook wel shorpa genoemd. Ook manti, gestoomde noedels, is een populair gerecht.
Brood, cörek, is rond en plat en smaakt het lekkerst als het net uit de oven komt. Het wordt snel hard. Rond cörek bestaat het nodige bijgeloof. Het moet met het grootste respect behandeld worden en mag nooit ondersteboven geserveerd worden. Alle kruimels worden verzameld en op een veilige plaats bewaard. Gooi nooit een brood weg! Cörek wordt gebakken in een tamdyr, een grote aardewerk oven, die ook als heilig beschouwd wordt. Bij het ontbijt krijg je zure melk of chal, gefermenteerde kamelenmelk.
Mineraalwater is overal verkrijgbaar. Bier en wodka zijn allebei populair. Wat bier betreft zijn de merken Berk en Zip het meest populair.
 

Turkmenistan: Nieuwjaarsdag (1 januari); Remembrance Day (12 januari); Vlaggendag (19 februari), verjaardag van de president; Internationale vrouwendag (8 maart); Paardendag (27 april); dag van de Overwinning (9 mei), Dag van ‘Revival & Unity’ (18 mei); Dag van het gedicht Magtymguly (19 mei); Tapijtendag (25 mei of de laatste zondag in mei), Dag van de verkiezingen van de eerste president (21 juni), Meloendag (10 juli); Turkmenbashi Dag ( 14 juli); Dag van de herinnering van aardbeving in 1948 ( 6 oktober);Onafhankelijkheidsdag (27-28 oktober); Studenten jongerendag (17 november); Brooddag (30 november); Goede burendag (7 december); Neutraliteitsdag (12 december).
 

Daarnaast zijn er de islamitische feesten zoals het Suikerfeest na afloop van de ramadan (19-22 augustus 2012; 8-11 augustus 2013) en het Offerfeest (26 oktober 2012; 15 oktober 2013). Tijdens de vastenmaand (20 juli - 18 augustus 2012; 9 juli - 7 augustus 2013) blijft het openbaar leven functioneren en grote delen van de bevolking doen er niet aan mee.
Nowruz (21 maart) is een wijdverspreid feest dat vooral in Iran, maar ook in Centraal-Azië gevierd wordt. Het is het feest van het begin van de lente (in Iran ook het begin van het nieuwe jaar). Een paar dagen voor Nowruz is het tijd voor khashar; ervoor zorgen dat alle woningen, steden en dorpen er netje uit zien.

In Turkmenistan zie je een groot verschil tussen platteland en stad. Fleurige jurken en de telpek (het traditionele hoofddeksel van schapenwol voor de man) zie je vooral buiten de steden.
Turkmenen zijn in hun hart nog steeds nomaden. Nomaden regels domineren het huiselijk leven, in het bijzonder de wijze waarop gasten behandeld moeten worden. Als je een huis bezoekt, krijg je overweldigend veel belangstelling. Je krijgt soms een jonger gezinslid toegewezen die moet zorgen dat al je wensen vervuld worden.
Op spiritueel gebied hangen de Turkmenen een unieke vorm van Centraal-Aziatisch animisme aan. Het begin van een vakantie wordt gebruikt voor een pelgrimage. In het bijzonder vrouwen gebruiken deze pelgrimages als een middel om uit het dagelijks leven te breken. Je ziet karavanen van vrouwen in bussen, op weg naar plaatsen als Parau Bibi. Buiten de steden verblijven de vrouwen in huis; de man verdient de kost. De oudste vrouw in een huishouden heeft evenwel veel te zeggen.
Turkmenen zijn bijzonder religieus. Hun traditionele animistische geloof heeft zich vermengd met de islam. Moskeeën en mausolea zijn vaak versierd met animistische symbolen zoals slangen en ramshoorns. Pelgrims hebben soms een klein kribbetje om hun hals hangen, ten teken dat zij graag een kind wensen.
 

Turkmenistan heeft een landklimaat. De zomers zijn extreem warm en de winters koud. De gemiddelde temperatuur is in januari vier graden onder nul, de temperaturen kunnen in de winter echter dalen tot min 33 graden. De gemiddelde temperatuur is in juli 28 graden, de temperaturen kunnen echter stijgen tot 50 graden. De neerslag is over het algemeen het hele jaar door gering. Beste reisperiode is het voorjaar (april-mei) en najaar (september-oktober).

 

Turkmenistan ligt voor het merendeel beneden de 200 meter en bestaat voor het grootste gedeelte uit de Karakumwoestijn (zwarte woestijn met steeds veranderende zandduinen). Alleen het Kopet Dag gebergte langs de grens met Iran, en het Karabilplateau langs de grens met Afghanistan liggen boven de 500 meter. Het gebied langs de Kaspische Zee ligt beneden de zeespiegel. De rivieren Murgab en de Hari Rud lopen dood in de woestijn.
 

Turkmenen zijn bijzonder religieus. Hun traditionele animistische geloof heeft zich vermengd met ideeën uit de islam. Moskeeën en mausolea zijn vaak versierd met animistische symbolen zoals slangen en ramshoorns. Pelgrims hebben soms een klein kribbetje om hun hals hangen, ten teken dat zij graag een kind wensen. Naast een overgrote meerderheid van moslims bestaat een minderheid die Russisch-orthodox is.

Turkmeens is de officiële staatstaal van Turkmenistan. De taal hoort tot de zuidwesterse Turkse taalgroep, net als het Azeri (taal in Azerbeidjan) en het Turks. In Turkmenistan spreekt bijna iedereen Russisch en Turkmeens. Mensen die werkzaam zijn in het toerisme spreken vaak Engels.

Ambassades:

Ambassade van Turkmenistan in België
Reyerslaan 106, 1030 Brussel
T +32 (0)2 6481 874
F +32 (0)2 6400 131
E turkmenistan@skynet.be
I http://www.turkmenistanembassy.org

Nederlands consulaat in Turkmenistan
Tehran Street 17, Ashgabat 744012
T +993 12 340 067
F +993 12 344 252
E minbuza@online.tm

Voor aanvullende informatie inzake een verblijf in Turkmenistan verwijzen we naar de website van de Nederlandse ambassade te Rusland in Moskou: www.netherlands-embassy.ru

We adviseren je om de bagage mee te nemen in een rugzak (met binnenframe) of in een weekendtas. Een koffer raden we sterk af. Het gewicht van je bagage kan meestal beperkt blijven tot maximaal twaalf kilo per persoon.

Wat betreft je kleding raden we je aan om praktische kleding mee te nemen die zich makkelijk laat combineren (laag over laag). We vragen je om in je kledingkeuze respect te tonen voor de lokale cultuur. Zo zijn korte broeken, korte rokken en hemdjes taboe in islamitische landen. In de grote steden van Centraal-Azië is het dragen hiervan echter geen probleem.

Het is aan te raden stevige wandelschoenen mee te nemen voor de wandeltochten die we maken in Kirgizstan.

Denk bij het samenstellen van je bagage aan bijvoorbeeld: zaklamp, waterfles, naaigerei, wasmiddel, universeel geldige verloopstekker, reisgids, voldoende fotomateriaal, pet, toiletartikelen, badslippers, zwemkleding, wekker, schrijfgerei, schaartje, beker en zakmes.
 

De netspanning in Kazachstan, Kirgizstan, Oezbekistan en Turkmenistan is 220 volt. Er komen soms stroomstoringen voor en de netspanning kan wisselen, waardoor gevoelige apparatuur kan beschadigen. Reserve batterijen en een verloopstekker zijn aan te raden. Kijk voor meer informatie over voltage en gebruikte stekkers op de website van www.kropla.com

Hotelpersoneel, chauffeurs en gidsen zullen een kleine fooi op prijs stellen. In de restaurants kan het bedrag afgerond worden. Soms zetten (duurdere) restaurants tien tot vijftien procent servicekosten op de rekening. Dat gebeurt ook als er een muziekband speelt. In chaikhana’s is een fooi niet gebruikelijk.

Kazachstan, Kirgizstan, Oezbekistan en Turkmenistan zijn fotogenieke landen, niet alleen vanwege de natuur maar vooral ook vanwege de mensen. Over het algemeen vindt de lokale bevolking het geen probleem om gefotografeerd te worden. Kinderen zullen zich zelfs op de voorgrond dringen om maar in beeld te komen. Vaak ontvang je zelfs als dank, vooral op markten, appels, peren of noten.
Als je mensen fotografeert doe het dan met respect. Mensen staan er immers niet op te wachten om slechts als foto-object te dienen. Neem dan ook de tijd om een foto te maken en toon belangstelling, bijvoorbeeld door iemand eerst te begroeten en een praatje te maken. Het werkt vaak ook ontwapenend als de digitale fotograaf laat zien wat er op het beeldschermpje te zien is. Vraag mensen altijd eerst om toestemming als je ze wilt fotograferen. Dat kan soms ook zonder woorden: door de camera omhoog te houden en met gebaren duidelijk te maken dat je een foto zou willen maken. Een positieve of een afwerende reactie is meestal eenvoudig herkend. Respecteer het als mensen liever niet gefotografeerd willen worden en blijf vriendelijk. Mensen kunnen hele goede redenen hebben om niet gefotografeerd te willen worden. Mensen kunnen zich afvragen wat er met hun afbeelding gebeurt. Soms spelen religieuze motieven een rol: men denkt dat er met een foto een stukje van de ziel wordt ontnomen. Anderen willen liever niet tijdens het werk, ongewassen of in vieze kleren op de foto. Sommige vrouwen houden er niet van om gefotografeerd te worden door vreemde mannen. Het kan ook gebeuren dat mensen alleen tegen betaling op de foto willen. Respecteer deze voorwaarde en ga in een dergelijk geval niet van een afstand stiekem fotograferen. Dit kan aanleiding geven tot agressieve reacties.

In musea en bij bezienswaardigheden moet je soms een apart kaartje kopen om foto’s of video-opnames te mogen maken. Deze kunnen aanmerkelijk duurder zijn dan het entreekaartje. Wees zeker terughoudend bij het fotograferen van religieuze plaatsen en gebeurtenissen.
Het is verboden militaire objecten, grensposten en vliegvelden te fotograferen. Ook in de metro van Tashkent is het verstandig geen foto’s te maken. In Turkmenistan is het strikt verboden alles wat met de president te maken heeft te fotograferen. Omdat alle gebouwen en pleinen voorzien zijn van zijn afbeelding, blijft er helaas weinig te fotograferen over. Houd je aan die regel want voordat je het weet zit je een dag vast bij de geheime politie en dat is geen pretje. 

Tweedaagse fotocursus
Fotografie neemt een belangrijke plaats in voor veel reizigers. Het is fantastisch magische momenten, contacten met mensen, prachtige monumenten en bizarre situaties vast te leggen. En ze vervolgens bij thuiskomst als een blijvende herinnering in te plakken, aan de muur te hangen of te verspreiden via het internet. Koning Aap organiseert enkele keren per jaar een tweedaagse fotocursus waarin zowel een inleidende technische- als een beeldende kant zit. Voor meer informatie klik hier.

De Turkmeense munteenheid is de nieuwe manat (TMM). Voor één euro ontvang je 3,9 manat (september 2011). Kijk voor de actuele wisselkoers op: www.mijnwisselkoers.nl

In Turkmenistan kun je eigenlijk alleen terecht met contante Amerikaanse dollars. In winkels of hotels kun je contante dollars vaak tegen een goede koers wisselen. Contante Amerikaanse dollars die gedrukt zijn na het jaar 1996 zijn het makkelijkste in te wisselen, gevolgd door contante euro’s. Zorg in ieder geval voor voldoende cash dollars in kleine coupures. Dollarbiljetten moeten er ook goed uitzien: verfrommeld, oud papiergeld wordt geweigerd.
 

Voor Turkmenistan worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
 

Vaccineren bij je thuis!
Bij veel reizen die we aanbieden zijn inentingen tegen de belangrijkste ziekten noodzakelijk. Niet het meest leuke deel van je reisvoorbereiding maar wel onvermijdelijk. Koning Aap heeft in samenwerking met Thuisvaccinatie.nl een oplossing gevonden voor deze vaak tijdrovende klus. In plaats van dat jij naar de GGD of huisarts moet gaan, komt een huisarts bij je thuis op het moment dat het jou schikt om de benodigde inentingen te zetten.

Thuisvaccinatie.nl is een landelijk werkend vaccinatiecentrum (enkel in Nederland). Als je minstens 4 weken voor vertrek contact met hen opneemt, garanderen we dat je gebruik kunt maken van deze unieke service. Een handig alternatief voor de GGD! Kijk voor meer informatie op: www.gezondopreis.nl.
 

Bij binnenkomst dien je op twee identieke formulieren aan te geven hoeveel geld en welke kostbare bezittingen je invoert. Eén ervan houdt de douane, één krijgt de bezoeker mee. Bewaar het goed! Bij vertrek moet er een nieuw declaratieformulier ingevuld worden en samen met het oude ingeleverd worden. Hierop dien je te schrijven wat je dán nog aan waardevols bezit. In de meeste gevallen is dit slechts een bureaucratische formaliteit, vooral op de vliegvelden. Anders is het als je een landsgrens overgaat. Houd er rekening mee dat sommige douanebeambten ronduit corrupt zijn en alles willen controleren. Klopt er zogenaamd iets niet, dan vragen ze gigantische boetes.

Als je het land inkomt, worden je koffers onderzocht. Rugzakken hoeven zelden leeggemaakt te worden; daarvoor gebruikt men een röntgenapparaat. Bij vertrek wordt reizigers soms gevraagd de beelden op hun digitale camera te laten zien. Zorg dat je er geen luchthavens, regeringsgebouwen of militaire bases op hebt staan. Het is verboden antiquiteiten mee te nemen.
 

In de zomer is het in Turkmenistan drie uur later dan in de Benelux.

Over het algemeen is Turkmenistan redelijk veilig voor reizigers. Wel is er een kans dat je te maken krijgt met corrupte douanebeambten en politieagenten. Je kunt overdag meestal zonder probleem op straat wandelen. In Ashgabat moet je ervan uitgaan dat er op iedere straathoek een politieman, vaak undercover, staat die nauwgezet in de gaten houdt wat toeristen doen. Wees hier vooral voorzichtig met fotograferen.
Zakkenrollen, tasjesroof en straatovervallen komen overal ter wereld voor. Het is daarom verstandig om op je eigendommen te letten en mensen niet de gelegenheid te geven je spullen te stelen. Het kan zeker geen kwaad wanneer je op drukke markten, stations en bij het in en uitstappen van het openbaar vervoer extra op je spullen let.
Geld en belangrijke papieren kun je beter op je lichaam dragen, bijvoorbeeld in zakjes aan de binnenkant van je kleding of in een geldbuidel. Stop een klein geldbedrag in je portemonnee zodat je niet al je geld kwijt bent als je zakken gerold worden. Draag foto- en filmapparatuur in een tas of rugzak, en loop niet te koop met sieraden. Maak kopieën van belangrijke reisdocumenten zoals het paspoort, visa, vliegtickets en verzekeringspapieren. Je kunt deze gegevens ook scannen en naar je eigen mailadres sturen zodat je er in elk willekeurig internetcafé over kunt beschikken. Laat geen waardevolle spullen op de hotelkamer achter.

Actuele informatie over de veiligheid in Turkmenistan vind je op www.minbuza.nl, de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Ook op http://diplomatie.belgium.be, de website van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken vind je nuttige reisadviezen.
 

Winkels, postkantoren en kantoren zijn geopend van 9.00 tot 18.00 uur. Tussen de middag zijn de meeste zaken gesloten. De bazaars en warenhuizen in de grotere steden zijn meestal langer open. Musea van 10.00-17.00 uur. In verband met het vrijdaggebed sluiten winkels en bazaars op donderdag vaak rond 14.00 uur. De Tolchuka bazaar in Ashgabat is in het weekend geopend van 8.00 - 14.00 uur.

Kirgizstan heeft een oppervlakte van 198.500 km² (bijna 5 maal Nederland; 6,5 maal België) waarop ongeveer drie keer zoveel vee (vooral schapen) als mensen leven. Het land telt ruim 5,4 miljoen inwoners (2009); ongeveer 55 procent van de bevolking woont in de provincies Osh en Jalal-Abad op een oppervlakte van 15 procent. Van de totale bevolking leeft tweederde op het platteland. De Kirgizische economie drijft vooral op akkerbouw en veeteelt. Het land is bedreven in het bouwen van waterkrachtcentrales en er worden grondstoffen zoals kwik, lood en koper en sinds kort goud gedolven. Sinds de onafhankelijkheid in 1991 is de levensstandaard gedaald. Ongeveer 40 procent van de bevolking leeft onder de armoedegrens. Er is sprake van hoge (verborgen) werkloosheid en de lonen worden veelal met vertraging uitbetaald.
De Kirgiezen stammen af van Turkse nomadenstammen die rond de tiende eeuw uit Siberië vertrokken om zich uiteindelijk in het Tian Shan te vestigen. Kirk-kiz betekent veertig meisjes. Volgens de overlevering stammen de Kirgiezen af van veertig dochters van een khan en een rode hond. De Kirgiezen hebben een rijke orale traditie, die deels op schrift is gesteld. Daartoe behoort het grote epische gedicht Manas, dat handelt over de geschiedenis van de gescheiden stammen die door hun buren worden onderdrukt. Het vers bezingt de hoop dat er ooit een machtige held opstaat die de agressie zal stoppen en de stammen weet te verenigen. Ook kennen de Kirgiezen een ouderencultus, de manap. Deze manaps staan aan het hoofd van een van de clans, waaruit het Kirgizische volk nog altijd is opgebouwd. Het nomadisme is tijdens de sovjetperiode aan banden gelegd. Tegenwoordig trekt een groot deel van de Kirgizische bevolking in de zomer met hun kuddes naar de alm. Ze hebben niet meer zoals vroeger de vrijheid om rond te trekken op zoek naar goede graaslanden. Ieder dorp heeft een klein stukje grond toegewezen gekregen. Vaak beheren enkele families de kudden van een dorp. Kirgiezen worden begraven in begraafplaatsen langs de kant van de weg. Vaak zijn het complete bouwwerken in vorm van traditionele mausolea of yurten die van een afstand op kleine dorpen lijken. In de islam is het gebruikelijk om mensen te begraven maar om dit langs de kant van de weg te doen stamt uit het nomadische verleden van de Kirgiezen. Op die manier kan de overledene, na jaren zelf onderweg te zijn geweest, het leven aan zich voorbij zien trekken in plaats van zelf onderweg te zijn.
De huidige bevolking bestaat voor 70 procent uit Kirgiezen,14 procent Oezbeken, 10 procent Russen en Duitsers en groepen Koreanen, Oekraïners, Tataren en Dunganen. Veel Russen en Duitsers zijn na de onafhankelijkheid in 1991 vertrokken.

Een brief of ansichtkaart naar de Benelux sturen doet er twee weken tot acht weken over. In het postkantoor kun je enveloppen met een postzegel kopen. Het hoofdpostkantoor van Bishkek is op werkdagen open van 7.00 - 18.00 uur, zondag van 8.00 - 17.00 uur. Er is een apart loket voor EMS, Express Mail Service.

In Kirgizstan is internationaal bellen mogelijk vanuit telefoonkantoren in de grotere steden. Meestal is het telefoonkantoor verbonden met het postkantoor. Daarnaast kun je ook in sommige hotels bellen; vraag bij de receptie. Alle internationale gesprekken gaan via een operator. Als je internationaal wilt bellen, draai eerst 00 en vervolgens de internationale code. Voor Nederland is dat 31 en voor Belgie 32. Het internationale landennummer van Kirgizstan is +996.
Mobiel bellen vanuit Kirgizstan is lastig. Het bereik is beperkt. Je kunt eventueel lokaal een sim-kaart kopen. Maar houd er rekening mee dat je in de berggebieden geen GSM-dekking hebt.
Zie ook: www.countrycode.org

De makkelijkste manier om contact te onderhouden met het thuisfront is per e-mail. Zowel in Bishkek als in Osh zijn internetcafés.

De standaardmaaltijd in Kirgizstan is de pittige laghman, een maaltijd van noedels. Beshbarmak, letterlijk ‘vijf vingers’ wordt met de hand gegeten en is een feestmaal. Het bestaat uit grote platte noedels met daarbovenop lams- of paardenvlees, gekookt in een groentesoep. Kesme is een dikke noedelsoep met stukjes aardappel, groenten en vlees. Jarkop is gesmoord vlees met groenten en noedels. Hoshan zijn gefrituurde of gestoomde noedels, te vergelijken met manti. Worstjes van paardenvlees - kazy, karta of chuchuk – eet men het liefst in combinatie met wodka.
In het Dungan-gebied, in Bishkek en omgeving en in Karakol vind je ashlyanfu, een gerecht gemaakt van koude noedels, gelei, azijn en eieren. Vraag daar ook om gestoomde broodjes met jusai, een berggrassoort verwant aan de ui, en fyntyozi, pittige koude rijstnoedels. Gyanfan is rijst met vlees en groentesaus.
De nationale drank is koumis, licht alcoholische paardenmelk, verkrijgbaar in de lente en vroege zomer. Het wordt meestal door nomaden langs de kant van de weg verkocht en smaakt een beetje naar waterige karnemelk. Bozo is een dikke mousserende drank gemaakt uit gekookt gefermenteerde gierst of andere graansoorten. Jarma en maksym zijn gefermenteerde gerstdranken, gemaakt van yoghurt en gist. In Bishkek kun je het kopen onder de naam Shoro. Bij deze drankjes wordt boorsok gegeten, gefrituurde deegwaren. Favoriet zijn kurut, kleine balletjes gedroogde yoghurt.
Issyk-köl honing is de beste honing van Centraal-Azië. Plaatselijk gemaakte zwarte bessen jam smaakt fantastisch. In Cholpon-Ata verkopen kinderen en bejaarden gedroogde vis aan een touwtje; in de bazaar kun je gestoomde vis kopen. De thee is over het algemeen heel sterk. Het kokende theewater wordt gemengd met melk voordat het geserveerd wordt.

Kirgizstan kent tal van nationale feest- en herdenkingsdagen: Nieuwjaarsdag (1 januari); Russisch-orthodox kerstmis (7 januari); Internationale vrouwendag (8 maart); Dag van de Arbeid (1 mei); Dag van de Grondwet (5 mei); Dag van de Overwinning (9 mei) wordt het einde van de tweede wereldoorlog gevierd; Dag van het leger in Kirgizstan (29 mei); Onafhankelijkheidsdag (31 augustus).
 

Daarnaast zijn er de islamitische feesten zoals het Suikerfeest na afloop van de ramadan (19-22 augustus 2012; 8-11 augustus 2013) en het Offerfeest (26 oktober 2012; 15 oktober 2013). Tijdens de vastenmaand (van 20 juli - 18 augustus 2012; 9 juli - 7 augustus 2013) blijft het openbaar leven functioneren en grote delen van de bevolking doen er niet aan mee. Kijk voor meer feesten op: www.beleven.org/feest

Kirgiezen zijn zeer gastvrij. Thee is het eerst dat je aangeboden krijgt als je ergens te gast bent. Het is het teken van gastvrijheid en je drinkt het uit theekommetjes (pyala’s). Thee wordt in grote theepotten gezet en drie maal teruggeschonken in de kop voordat het opgedronken mag worden. De theekommetjes worden nooit helemaal volgeschonken, want dat betekent dat iemand onwelkom is en moet opstappen. Wanneer de thee te warm is, blaas er dan niet in maar draai de thee in de kom voorzichtig rond.

Voor mannen is het schudden van handen een veelvuldige bezigheid in Kirgizstan en een teken van warmte en vriendschap. Ook leggen veel mannen hun rechter hand op hun hart en buigen naar voren. Goede vrienden schudden elkaar de hand door de handpalmen in elkaar te leggen terwijl de duim naar boven steekt. Er wordt niet gedrukt of geknepen. Vrouwen schudden over het algemeen geen handen. Ze raken de schouders van elkaar aan met de rechterhand en aaien er zachtjes overheen. Jonge vrouwen kussen oudere vrouwen vaak op hun wang als teken van respect.

In Kirgizstan dragen de mannen een alkalpak, een witte vilten hoed, op hun hoofd. Op het platteland en in de bergen dragen de vrouwen vaak kleurige wijde jurken met een hoofddoek om hun hoofd. In de steden kom je deze kledij bijna niet meer tegen.
Tijd is een relatief begrip in Kirgizstan, met afspraken neemt men het niet zo nauw.

Nog steeds worden in Kirgizstan bruiden geschaakt (ontvoerd). Het ontvoeren van jonge bruiden is een nomadische traditie en neemt vooral de laatste jaren toe vanwege de economische crisis. De kosten van een bruiloft en de hoge bruidschat, veelal paarden, zijn te hoog geworden. Officieel is het schaken van bruiden ruim tien jaar geleden verboden maar vervolgd wordt bijna nooit iemand. Zeker de helft van de Kirgizische huwelijken volgt op een ontvoering, in tweederde van de gevallen tegen de wil van de bruid in.

Kirgizstan heeft een berg- en landklimaat met forse verschillen tussen de laag- en hooggelegen gebieden. In de valleien is de gemiddelde temperatuur in juli 28 graden en in januari min18 graden. Tijdens de zomer heerst in de berggebieden een zeer aangename temperatuur van rond de 25 graden. In de winter is het in heel Kirgizstan erg koud. De meeste neerslag valt in het voor- en najaar maar ook in de zomer kan er een bui vallen.

Klimaattabel:
De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm-neerslag per dag en- de gemiddelde temperatuur van het zeewater (indien van toepassing).
 

BISHKEK

Kirgizstan bestaat voor ongeveer negentig procent uit bergen. Bijna de helft daarvan ligt boven de 3000 meter, waarvan driekwart bedekt is met eeuwige sneeuw en ijs. De meeste bergen behoren tot de Tian Shan 'Hemelse Bergen' in het zuidoosten of zijn uitlopers daarvan. Piek Pobeda is met een hoogte van 7439 meter de hoogste berg. Slechts een aantal dalen ligt onder de 1000 meter zoals het Chuy- en Talasdal en de rand van het Ferganabekken. Kirgizstan is bezaaid met bergmeren waarvan Issyk-Kul het grootste is. Zo’n tachtig grotere en kleinere rivieren komen in dit meer uit. In de bosrijke berggebieden leven beren, wilde zwijnen, vossen, wolven, dassen en lynxen en in de meren en rivieren zwemmen forellen en karpers. Het land heeft naar men zegt de op een na grootse populatie aan sneeuwluipaarden, een aantal dat drastisch daalt door de jacht.

De Kirgiezen zijn relatief laat (zestiende eeuw) tot de islam bekeerd. Vandaar dat de Kirgiezen hun pre-islamitische, sjamanistische invloeden hebben behouden. Sjamanen zijn religieuze specialisten in kleine, los georganiseerde samenlevingen. Ze vormen een medium tussen de wereld van geesten en deze wereld. Het genezen van zieken en het waarzeggen behoren tot hun belangrijkste taak. Het in contact komen met het bovenaardse door het uitvoeren van rituelen zie je tegenwoordig terug. Op veel plaatsen zie je reepjes stof die geknoopt zijn aan bomen en struiken. Zo probeert men de wens via de twijgen die naar de hemel wijzen, door te sturen naar het bovenaardse.
Kirgiezen worden begraven op begraafplaatsen langs de kant van de weg. Vaak zijn het complete bouwwerken in vorm van traditionele mausolea of yurten die van een afstand op kleine dorpen lijken. In de islam is het gebruikelijk om mensen te begraven maar om dit langs de kant van de weg te doen stamt uit het nomadische verleden van de Kirgiezen. Op die manier kan de overledene, na jaren zelf onderweg te zijn geweest, het leven aan zich voorbij zien trekken.
 

Het Kirgizisch is een Turkse taal met een Cyrillisch alfabet. Kirgizstan is bezig om over te gaan op het Latijnse schrift. Het land heeft twee officiële staatstalen het Russisch en het Kirgizisch.

Consulaat van Kirgizstan in Nederland
Oudegracht 389 3511 PG Utrecht
T 06 511 160 59
E m.j.o.tuerlings@planet.nl

Ambassade van Kirgizstan in België
Abdijstraat, 47 1050 Brussel
T +32 (0)2 640 18 68
F +32 (0)2 640 01 31
I www.kgembassy.org

Nederlandse consulaat in Kirgizstan
Foundation Publishing Development Center
Tynystanova 96, appt. 12, 720000 Bishkek
T +996 312 690 565
F +996 312 690 565
E dutchconsulate@elcat.kg

Belgisch Ere-consulaat Bisjkek
209-A Tynystanovstreet, 720040 Bisjkek
T +996 31 2622 161
F +996 31 2662 233
E n.aldashev@lorenz-law.com
 

De netspanning in Kirgizstan is 220 volt, maar voor de aansluiting heb je vaak een verloopstekker nodig. Stroomstoringen doen zich niet vaak voor. Reserve batterijen en een zaklamp zijn handig om mee te nemen.

Hoewel men er vaak niet om zal vragen, rekenen gidsen, chauffeurs en hotelpersoneel op een fooi.

In het algemeen hebben Kirgiezen er weinig bezwaren tegen om gefotografeerd of gefilmd te worden. Maar vraag voor de zekerheid altijd om toestemming. Wijzen op je toestel en vragend kijken is genoeg om duidelijk te maken wat je wilt. Militaire objecten en luchthavens mogen niet worden gefotografeerd. Ook bewakers kun je beter niet fotograferen.

De Kirgizische munteenheid is de sum (KGS), die weer onderverdeeld is in tiyin. Er zijn briefjes van 1, 5, 10 en 20, 50, 100, 200, 500 en 1000 sum in omloop. Voor één euro ontvang je ongeveer 60 sum (september 2011).
Er kan gewisseld worden bij banken en officiële wisselkantoren (obmen balyot). Je kunt het makkelijkst wisselen met US$. Creditcards worden geaccepteerd in enkele van de grotere hotels in Bishkek. Er zijn op beperkte schaal ATM's in Bishkek, Osh en Jalal-Abad. Houd er rekening mee dat een pinautomaat defect kan zijn!  

Voor Kirgizstan worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
 

Vaccineren bij je thuis!
Bij veel reizen die we aanbieden zijn inentingen tegen de belangrijkste ziekten noodzakelijk. Niet het meest leuke deel van je reisvoorbereiding maar wel onvermijdelijk. Koning Aap heeft in samenwerking met Thuisvaccinatie.nl een oplossing gevonden voor deze vaak tijdrovende klus. In plaats van dat jij naar de GGD of huisarts moet gaan, komt een huisarts bij je thuis op het moment dat het jou schikt om de benodigde inentingen te zetten.

Thuisvaccinatie.nl is een landelijk werkend vaccinatiecentrum (enkel in Nederland). Als je minstens 4 weken voor vertrek contact met hen opneemt, garanderen we dat je gebruik kunt maken van deze unieke service. Een handig alternatief voor de GGD!
 

Neem een kleine reisapotheek mee met daarin o.a. jodium, pleisters, sterilon en middelen tegen koorts, diarree, verstopping, insectenbeten, zonnebrand en eventueel een middel tegen reisziekte. Denk ook aan een tekentang, thermometer (onbreekbaar), ORS (Oral Rehydration Salts, tegen uitdroging) en vitaminetabletten. Voor de hygiëne op reis o.a. een flesje desinfecteergel (daarmee kun je zonder water en zeep je handen wassen) en ontsmettingsdoekjes.

Zorg dat je tijdens de reis het vaccinatieboekje en bloedgroepgegevens bij je hebt. Handig om mee te nemen is het Europees medisch paspoort, een document waarmee je in urgente situaties veel problemen kan voorkomen. Het paspoort is opgesteld in elf talen, waardoor de hulpverlener (in het buitenland) eenvoudig de gegevens van de patiënt, zijn of haar ziekten, aandoeningen en medicijngebruik kan opzoeken. Ook is vermeld wie de behandelende arts is en wie er in dringende gevallen gewaarschuwd kan worden. Het medisch paspoort is onder andere verkrijgbaar bij huisarts en apotheek.

Bij aankomst is het zaak de tijd te nemen om te acclimatiseren. Probeer na aankomst het lokale levensritme over te nemen. Uiteraard voor zover het reisschema dat toelaat. Sta vroeg op, neem tussen de middag een paar uur rust en ga bijtijds naar bed. De straling van de zon in de (sub)tropen is bijzonder sterk. Wees dus voorzichtig met zonnen en zet bij uitstapjes in de volle zon iets op je hoofd. Omdat je in de droge hitte ongemerkt veel vocht verliest, moet je steeds veel blijven drinken en wat extra zout op je eten strooien. Warme dranken zijn over het algemeen beter dan ijskoude. Je maag en darmen worden dan minder belast. Het water uit de kraan kun je beter niet drinken. Flessen gezuiverd drinkwater zijn bijna overal te koop. Mocht je diarree krijgen, let er dan vooral op dat je het extra vochtverlies compenseert: veel (slappe) thee, mineraalwater of eventueel cola zonder prik. Het zouttekort kun je opheffen met ORS (Oral Rehydration Salts) of bouillon. Het heeft geen zin bij buikloop te vasten. Door niet te eten geef je je maag en darmen wel rust, maar verzwakt je lichaam nog meer.
Kijk voor verdere informatie onder andere op: www.gezondopreis.nl.

Als je tijdens de reis boven de 2500 meter hoogte komt bestaat de kans op hoogteziekte. Door het zuurstofgebrek wordt de ademhaling versneld en adem je meer vocht uit dan normaal. Vandaar dat je veel moet drinken: boven 2500 meter in elk geval drie tot vier liter per dag! Indien je urine donker van kleur is, drink je te weinig. Hoogteziekte treedt meestal binnen 24-72 uur op na het bereiken van een nieuwe hoogte. Hoofdpijn is het belangrijkste symptoom. Daarnaast kunnen vermoeidheid, misselijkheid, lusteloosheid, apathie, duizeligheid en hartkloppingen voorkomen. Deze klachten mag je nooit bagatelliseren, het kan gaan om longoedeem of hersenoedeem. Deze ernstige vormen, gekenmerkt door o.a. kortademigheid, droge hoest en/of verwardheid, kunnen onbehandeld fataal zijn. Iedereen kan deze ziekte krijgen, óók wie over een goede conditie beschikt.
Als stelregel geldt dat je hoogteziekte kunt voorkomen door het lichaam de gelegenheid te geven te acclimatiseren door boven de 2500 meter iedere dag slechts 300 meter hoger te overnachten. Overdag mag je weliswaar hoger klimmen, maar de hoogte waarop je overnacht is van essentieel belang. Het is belangrijk om bij ernstige klachten naar een lager gelegen plaats af te dalen Op plaatsen waar je met het vliegtuig aankomt op een hoogte van meer dan 3000 meter kan de aanpassing aan de hoogte een probleem vormen. Je zult dan rekening moeten houden met extra klachten. Het is belangrijk dat je na aankomst tenminste een extra dag volledige rust neemt en vooral niet verder gaat stijgen. In sommige gevallen (overleg met je arts!) is het anti-hoogteziekte medicijn Diamox aan te bevelen.
Lees voor meer informatie over hoogteziekte het boekje ‘Hoe blijf ik gezond in de hoogte’ (uitgave KIT) of kijk op de website www.hoogteziekte.info

Vanuit Kirgizstan mogen antiquiteiten van vóór 1945 niet worden uitgevoerd. Wil je iets uitvoeren dat er enigszins oud uit ziet zorg dan dat je een aankoopbewijs hebt en een verklaring dat het niet van voor 1945 is.

In de zomer is het in Kirgizstan vier uur later dan in de Benelux.

In Bishkek kun je ’s avonds beter niet alleen over straat lopen.
In het voorjaar van 2010 werd het land geteisterd door etnische conflicten, vooral in gebieden ten zuiden en westen van Osh. Vooral Oezbeken waren het doelwit van de opstandelingen. Actuele informatie over de politieke situatie in het land vind je op de website www.minbuza.nl onder ‘reizen en landen’. Ook op de website van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken http://diplomatie.belgium.be vind je nuttige reisadviezen.
 

Kirgizstan is het land van de vilt. Het traditionele hoofddeksel van de Kirgiezen is de alkalpak, een vilten muts. Shyrdak zijn vilten tapijten met karakteristieke motieven zoals steenbokken.

Openingstijd banken: ma. - vrij. 9.30 - 17.30 uur. Hoofdpostkantoor Bishkek open ma. t/m za. 7.00 - 18.00 uur, zondag 8.00 - 17.00 uur. Het Centrale Telecomkantoor van Bishkek is open van 7.00 - 20.30 uur.